Bursa'nın en işlek noktalarından biri olan Fomara, adını yıllar önce bölgede faaliyet gösteren büyük bir tütün fabrikası ve deposundan alıyor. Bugün yapıdan geriye hiçbir iz kalmasa da, semtin adı kentin sanayi tarihine ışık tutmaya devam ediyor.
YUSUF OSMAN İMAN/ BURSADA BUGÜN
Bursa'nın en bilinen noktalarından biri olan Fomara, adını bir zamanlar bölgede bulunan Fomara Tütün Deposu'ndan alıyor. Yıllar önce yıkılan yapı, yalnızca Bursa'nın ticaret hayatında değil, kent belleğinde de önemli bir yer edindi.
Gerek akademik çalışmalar gerekse sözlü tarih kaynaklarında yer alan bilgilere göre, kamuoyunda uzun yıllardır dile getirilenin aksine Fomara Binası İtalyanlara değil, Belçikalılara ait bir tütün firmasının deposuydu. Aynı zamanda tütünün işlendiği bölümleri de barındıran yapı, döneminin önemli fabrika ve depo komplekslerinden biri olarak gösteriliyor.
Bir semte adını verecek kadar tanınan binanın adının, Fransızcada "duman" ve "is" anlamlarını taşıyan "fume" sözcüğünden türediği ifade ediliyor. Tütün ticaretiyle özdeşleşen bu isim zamanla bulunduğu bölgenin adı haline geldi ve günümüze kadar ulaştı. 1930'lu yılların Bursa'sında yükseliyordu
Fomara Tütün Deposu'nun tam olarak ne zaman inşa edildiğine dair kesin bir bilgi bulunmuyor. Ancak 1930'lu yıllara ait Bursa fotoğraflarında, dönemin kent sınırlarının en uç noktasında yer alan çok katlı yapı açıkça seçilebiliyor. Bazı kaynaklarda kare planlı olarak tanımlansa da, kent belleğinde yer alan anlatımlara göre yapı inşa edilmiş büyük bir fabrika ve depoydu.
Kent belleğinde yer alan bilgilere göre Fomara Tütün Deposu, geçmişte yaşanan büyük bir yangında ağır hasar gördü. Yangının ardından özgün yapısı önemli ölçüde zarar gören bina, sonraki yıllarda yapılan müdahalelerle mimari özelliklerini büyük oranda kaybetti. 1980'li yıllarda ise orijinal hali epey tahrip edilen yapı tamamen yıkıldı.
Yapı bir dönem "Tütün Kralı" olarak bilinen, Bursa'nın tanınmış tütün tacirlerinden İhsan Doruk'un mülkiyetinde bulundu. Ancak yıllar içinde ortadan kaldırılan Fomara Tütün Deposu'ndan geriye yalnızca eski fotoğraflar, anlatılar ve Bursa'nın en bilinen semtlerinden birine adını veren "Fomara" ismi kaldı.
Bugün binlerce kişinin her gün önünden geçtiği Fomara'da, semte adını veren tarihi fabrika ve depodan hiçbir iz bulunmuyor. Buna rağmen yapı, Bursa'nın sanayi ve ticaret tarihinin unutulmayan simgelerinden biri olmayı sürdürüyor.
Bursa Bölge, 2026.07.09 11:36