Bosna Hersek, Srebrenitsa Soykırımı'ndaki rolü nedeniyle müebbet hapis cezasına çarptırılan eski Bosnalı Sırp General Ratko Mladiç'in Sırbistan'da askeri törenle defnedilmesinin ardından Sırbistan'la diplomatik ilişkiler konusunda yeni bir karar aldı. Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic, yaşananların ardından Belgrad'daki büyükelçilikte görev yapan personelin önemli bölümünün geri çekileceğini açıkladı.
Mladiç'in Belgrad'da düzenlenen cenaze töreninde askeri protokol uygulanması ve eski generalin bazı çevreler tarafından kahramanlaştırılan bir atmosfer içerisinde uğurlanması, Bosna Hersek yönetiminin sert tepkisine neden oldu. Konakovic, gelişmenin ardından yaptığı açıklamada, ülkesinin Sırbistan ile ilişkilerini mümkün olan en düşük seviyeye çekmeye hazırlandığını duyurdu.
Bosna Hersek Belgrad Büyükelçiliği'ndeki personeli geri çekiyorBosna Hersek Dışişleri Bakanlığı tarafından alınan karar kapsamında, Belgrad Büyükelçiliği'nde büyükelçi ve konsolos dışında görev yapan personelin geri çekileceği bildirildi. Konakovic, büyükelçi Aleksandar Vranjes ile konsolosun görevden alınmasının Devlet Başkanlığı Konseyi'nin yetkisinde bulunduğunu belirterek, kendi bakanlığının yetki alanındaki personelin geri çağrılacağını söyledi.
Bakan Konakovic, konsolosluk hizmetlerinin yalnızca Belgrad üzerinden yürütülmeyeceğini de açıkladı. Buna göre bazı konsolosluk işlemlerinin Zagreb, Podgoritsa ve Yeni Pazar gibi farklı merkezlere aktarılması planlanıyor.
Konakovic, bu adımın Sırbistan yönetimine yönelik diplomatik yaklaşımın değiştirilmesi anlamına geldiğini belirterek, iki ülke arasındaki ilişkilerin mevcut haliyle sürdürülemeyeceği mesajını verdi.
Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic, Ratko Mladiç'in cenaze törenine ilişkin değerlendirmesinde oldukça sert ifadeler kullandı. Konakovic, yetkisi bulunması halinde Sırbistan'la diplomatik ilişkileri doğrudan kesmekten yana olacağını söyledi.
Ancak böyle bir karar alma yetkisinin kendisinde bulunmadığını ifade eden Konakovic, önümüzdeki süreçte Sırbistan ile ilişkilerin en düşük seviyeye indirilmesi için çalışacağını belirtti. Bakan, görev süresi boyunca Belgrad yönetimiyle ikili görüşmelerin yapılmayacağını ve ekonomik iş birliği kapsamında yeni temaslara girilmeyeceğini açıkladı.
Konakovic ayrıca, Bosna Hersek'in çıkarları açısından katılımın gerekli olduğu uluslararası toplantılarda Sırbistan temsilcileriyle karşılaşılması halinde Mladiç'in cenaze töreni ve savaş dönemine ilişkin gelişmelerin gündeme getirileceğini söyledi.
Bu açıklamayla birlikte Bosna Hersek ile Sırbistan arasında diplomatik düzeyde yeni bir gerilim sürecinin başlaması bekleniyor.
Konakovic'in açıklamalarında yalnızca Mladiç'in cenaze töreni değil, Sırbistan'ın savaş suçlarıyla bağlantılı kişilere yönelik tutumu da önemli bir yer tuttu.
Bosna Hersek Dışişleri Bakanı, Sırbistan'da Bosna Hersek, Hırvatistan ve Kosova'daki savaşlarla bağlantılı olduğu öne sürülen çok sayıda kişinin bulunduğunu savundu. Konakovic, 2016 yılına ait verilere dayanarak 3 binden fazla savaş suçu şüphelisinin Sırbistan'da bulunduğunu ileri sürdü.
Bu kişilerin ülkede saklanmadığını, yaşamlarını sürdürdüklerini ve bazı durumlarda çeşitli imkanlardan yararlandıklarını iddia eden Konakovic, savaş döneminde sivillere yönelik öldürme, işkence, tecavüz, kundaklama ve zorla yerinden edilme olaylarında sorumluluğu bulunduğu öne sürülen isimlere dikkat çekti.
Bakan, Tuzla'daki Kapija katliamıyla ilişkilendirilen Novak Djukic ile Bosna Hersek'te hakkında dava bulunduğunu belirttiği ve Novi Sad'da gastroenteroloji uzmanı olarak çalıştığını söylediği Dusko Kornjaca'yı örnek gösterdi.
Sırbistan'la ilişkilerin yeniden şekillendirileceğini açıklayan Konakovic, konuyu uluslararası alanda da gündeme taşıyacaklarını belirtti. Bosna Hersek'in Avrupa Birliği ülkeleri, ABD, İngiltere ve İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi ülkelerle diplomatik temaslarını artıracağı ifade edildi.
Konakovic, çok sayıda ülkeye mektup gönderileceğini belirterek, Mladiç'in cenaze törenine katılanlar ve organizasyonda sorumluluğu bulunduğunu öne sürdüğü isimler hakkında yaptırım uygulanması çağrısında bulundu.
Bakan, özellikle Avrupa Birliği'nin savaş suçları ve soykırım konusunda benimsediği ilkeler doğrultusunda hareket etmesi gerektiğini savundu. Konakovic, aksi yöndeki bir tutumun AB'nin kendi savunduğu değerlerle çelişeceğini dile getirdi.
"90'lı yılların Bosna Hersek'i değiliz"Konakovic, açıklamasının bir bölümünde Bosna Hersek'in 1990'lı yıllardaki durumuyla bugünkü konumu arasında önemli bir fark bulunduğunu vurguladı.
Mladiç'in cenazesine Sırbistan hükümetinden çok sayıda yetkilinin katıldığını belirten Konakovic, törenin gerçekleştirilmesinde Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic'in sorumluluğu bulunduğunu ileri sürdü. Vucic'in cenazeye katılmadığını ancak organizasyon ve uygulama sürecinde belirleyici bir rol üstlendiğini savundu.
Bosna Hersek'in artık savaş yıllarındaki ülke olmadığını ifade eden Konakovic, Boşnakların da geçmişte yaşananlardan önemli dersler çıkardığını söyledi. Bakan, 1990'lı yıllarda eski Yugoslavya topraklarında yaşananların yeniden tekrarlanmasına izin vermeyeceklerini belirtti.
Konakovic'in açıklamalarında savaş döneminin Bosna Hersek toplumu üzerindeki etkisi ve Srebrenitsa Soykırımı'nın hafızadaki yeri de öne çıktı.
Ratko Mladiç 84 yaşında hayatını kaybetmiştiSrebrenitsa Soykırımı'nın başlıca sorumlularından biri olarak hüküm giyen Ratko Mladiç, Hollanda'nın Lahey kentinde tutuklu bulunduğu cezaevinde 84 yaşında yaşamını yitirmişti.
Mladiç, 1995 yılında Srebrenitsa'da 8 binden fazla Boşnak Müslümanın sistematik şekilde öldürülmesi nedeniyle yürütülen yargılama kapsamında savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım suçlarından sorumlu tutuldu.
Birleşmiş Milletler'in Eski Yugoslavya Ceza Mahkemesi tarafından 22 Kasım 2017'de müebbet hapis cezasına çarptırılan Mladiç'in mahkumiyeti daha sonra temyiz sürecinden de geçti. Uluslararası Ceza Mahkemeleri Rezidüel Mekanizması'nın Temyiz Dairesi, 2021 yılında verilen mahkumiyet kararını ve müebbet hapis cezasını onadı.
Mladiç'in ölümünün ardından Sırbistan'da düzenlenen cenaze töreninin askeri nitelikte gerçekleştirilmesi ise Bosna Hersek yönetiminin tepkisini beraberinde getirdi. Törenin ardından yapılan açıklamalarla birlikte Bosna Hersek-Sırbistan ilişkilerinde diplomatik gerilimin daha da yükseldiği mesajı verildi.
Bosna Hersek Dışişleri Bakanlığı'nın Belgrad'daki diplomatik misyonunda personel düzenlemesine gitme kararı ve Sırbistan'la ikili temasların sınırlandırılacağının açıklanması, iki ülke arasındaki ilişkiler açısından yeni bir dönemin işareti olarak gündeme geldi.
Kaynak: IHA
Dünya, 2026.09.08 00:59