Kanada Başbakanı Mark Carney, dünyanın "bir geçişin değil kopuşun ortasında" olduğunu, son 20 yılda finans, sağlık ve jeopolitik alanlarda yaşanan krizlerin, "aşırı küresel entegrasyonun risklerinin bir sonucu" olduğunu savundu.
Carney, İsviçre'nin Davos kasabasında düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda (WEF) konuştu.
Kurallara dayalı düzenin bir "hikaye" olduğunu belirten Carney, bunun "kısmen yanlış" olduğunu ifade etti.
Carney, "En güçlü olanların işlerine geldiğinde kendilerini muaf tutacaklarını, ticaret kurallarının asimetrik bir şekilde uygulanacağını, uluslararası hukukun, sanığın veya mağdurun kimliğine bağlı olarak değişen bir titizlikte uygulandığını biliyorduk." dedi.
Bu durumu, bir kurgu olarak niteleyen Carney, özellikle "ABD'nin açık deniz yolları, istikrarlı bir finansal sistem, kolektif güvenlik ve anlaşmazlıkları çözmek için destek araçları sağlama" konusunda yardımcı olduğunu kaydetti.
Carney, bu süreçlere katıldıklarını ancak söylem ve gerçeklik arasındaki uçurumları dile getirmekten büyük ölçüde kaçındıklarını, bu durumun artık işe yaramadığını ifade etti.
Dünyanın "bir geçişin değil kopuşun ortasında" olduğunu ileri süren Carney, "Son 20 yılda, finans, sağlık, enerji ve jeopolitik alanlarındaki bir dizi kriz, aşırı küresel entegrasyonun risklerini ortaya koydu." diye konuştu.
Carney, küresel entegrasyon sürecinin, ülkeleri bağımlı hale getiren bir sürece dönüşmesi durumunda ilgili ülkelerin "karşılıklı fayda yalanıyla" yaşamaya devam edemeyeceklerinin altını çizdi.
"Kurallar artık sizi korumadığında, kendinizi korumanız gerekir"
Orta güçlü ülkelerin güvendiği çok taraflı kurumlar olan Dünya Ticaret Örgütünün (WTO), Birleşmiş Milletlerin (BM) ve kolektif sorun çözme mimarisinin tehlike altında olduğuna işaret eden Carney, "Bunun sonucunda birçok ülke aynı sonuca varıyor. Enerji, gıda, kritik mineraller, finans ve tedarik zincirlerinde daha fazla stratejik özerklik geliştirmeleri gerekiyor." ifadelerini kullandı.
Kendi kendine yetemeyen ülkelerin seçeneklerinin az olduğunun altını çizen Carney, "Kurallar artık sizi korumadığında, kendinizi korumanız gerekir." dedi.
Carney, büyük güçlerin rekabet ettiği bir dünyada, aradaki ülkelerin tek seçeneğinin birbirleriyle iyi geçinmek için rekabet etmek veya etkili bir üçüncü yol oluşturmak için birleşmek olduğunu dile getirdi.
Kurallara dayalı uluslararası düzenin, en güçlülerin ekonomik entegrasyonu bir baskı aracı olarak kullanarak kendi çıkarlarını gözettiği, yoğunlaşan büyük güç rekabeti sistemi olduğunu söyleyen Carney, şunları kaydetti:
"Güçlü bir iç ekonomi inşa etmek her hükümetin acil önceliği olmalıdır. Ve uluslararası alanda çeşitlendirme sadece ekonomik ihtiyatlılık değildir. Dürüst bir dış politika için maddi bir temeldir. Çünkü ülkeler, misillemeye karşı savunmasızlıklarını azaltarak ilkeli duruş sergileme hakkını kazanırlar."
Kaynak: AA
Dünya, 2026.01.21 12:47