Tıp dünyasının en nadir kan grubu olan Rh null, yalnızca 50 kişide bulunuyor. 'Altın kan' olarak anılan bu özel kanın laboratuvarda üretilmesi için bilim insanları önemli adımlar attı.
Dünyada her altı milyonda bir kişide görülen Rh null kan grubu, tıp dünyasında 'altın kan' olarak biliniyor. Bu kadar nadir görülmesi, hem taşıyıcıları hem de bilim insanlarını zorluyor. Ancak son yıllarda gen düzenleme teknolojilerindeki ilerlemeler, bu özel kanın laboratuvar ortamında üretilmesi yönünde umut veriyor.
HERHANGİ BİR KAN GRUBUNDAN NAKİL ALAMIYORLAR
BBC Türkçe'nin haberine göre Rh null kan grubu, bugüne kadar yalnızca 50 kişide tespit edildi. Bu gruba sahip kişiler, herhangi bir kan grubundan nakil alamadıkları için yaralanma veya ameliyat durumlarında ciddi risk altında. Uzmanlar, bu kişilere kendi kanlarını dondurarak saklamalarını tavsiye ediyor.
'Altın kan' yalnızca nadirliğiyle değil, tıp araştırmalarında taşıdığı potansiyelle de değerli. Rh null kan, bağışıklık sistemi açısından evrensel uyum sağlayabileceği düşünülen tek kan tipi olarak görülüyor. Çünkü bu gruptaki bireylerin alyuvarlarında hiçbir Rh antijeni bulunmuyor.
BİLİM İNSANLARI ÇALIŞMALAR YÜRÜTÜYOR
Bilim insanları, bu benzersiz kanın yapısını çözmek ve laboratuvar ortamında yeniden üretmek için çalışmalar yürütüyor. İngiltere'de Bristol Üniversitesi'nden Prof. Ash Toye'nin ekibi, 2018'de Rh null benzeri hücreler üretmeyi başardı. Crispr-Cas9 teknolojisiyle beş ana kan grubuna ait genler devre dışı bırakılarak, neredeyse tüm kan tipleriyle uyumlu yapay alyuvarlar geliştirildi.
Benzer araştırmalar ABD, Kanada ve İspanya'da da sürüyor. ABD'deki Versiti Kan Araştırma Enstitüsü, kök hücrelerden Rh null benzeri kan üretmeyi başardı. Kanada'daki Laval Üniversitesi ise A pozitif donörlerden elde ettiği hücrelerde gen silme yöntemiyle O Rh null kan oluşturmayı deniyor.
Bilim insanları, Rh null'un genetik kökeninin RHAG adlı proteindeki mutasyona dayandığını belirtiyor. Bu mutasyon, alyuvar yüzeyinde Rh antijenlerinin oluşmasını engelliyor.
Her ne kadar laboratuvar üretimi 'altın kan' klinik kullanıma henüz hazır olmasa da, araştırmaların başarıya ulaşması durumunda tıp dünyasında kan nakli sisteminde devrim niteliğinde bir dönemin başlayabileceği belirtiliyor.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Güncel, 2025.11.13 15:02