Bursa'nın İznik ilçesinde Roma döneminden günümüze ulaşan yaklaşık 2 bin yıllık anıt mezar, eşsiz mimarisi ve tarihi geçmişiyle dikkat çekiyor. Avrupa'dan Kudüs'e uzanan antik yol üzerinde yükselen yapı, uzmanlara göre dünyada benzeri olmayan özellikleriyle kültür turizminin en dikkat çekici duraklarından biri olarak öne çıkıyor.
Bursa İznik'te asırlara meydan okuyan tarihi yapı, Roma İmparatorluğu döneminde Nicomedia ile Nicea kentlerini birbirine bağlayan stratejik kara yolu üzerinde inşa edildi. Yaklaşık iki bin yıldır ayakta kalan anıt mezar, bulunduğu konum ve mimari yapısıyla tarih meraklılarının ilgisini çekmeye devam ediyor.
Yaklaşık 12 metre yüksekliğe sahip anıt, gri damarlı beyaz mermer kullanılarak oluşturulan basamaklı platform, podyum ve üst üste yerleştirilen piramidal bloklardan meydana geliyor. Parçalar halinde hazırlanan mermerlerin daha sonra üst üste monte edilmesiyle oluşturulan yapı, Roma mimarisinde oldukça sıra dışı bir örnek olarak kabul ediliyor.
Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şahin, anıt mezarın yalnızca tarihi değil, mimari özellikleri bakımından da son derece özel bir eser olduğunu belirtti.
Şahin, yapının blok mermerlerin tek tek hazırlanarak üst üste yerleştirilmesiyle oluşturulduğunu ifade ederek, bu mimari anlayışın dünyada başka bir mezar anıtında görülmediğini söyledi. Yapının biçimsel olarak Antik Mısır etkileri taşıdığı değerlendiriliyor olsa da, inşa tekniği açısından tamamen özgün bir karaktere sahip olduğunu vurguladı.
Anıt mezarın üzerindeki yazıt, yapının dönemin önemli isimlerinden Gaius Cassius Philiscus adına yaptırıldığını ortaya koyuyor. Yazıtlardan edinilen bilgilere göre Philiscus yaklaşık 83 yıl yaşadı ve Cassius ailesi, Roma döneminde Nicea'nın siyasi ve ekonomik açıdan önde gelen aileleri arasında yer aldı.
Tarihi kaynaklarda Philiscus'un Roma İmparatoru Nero döneminde sürgüne gönderildiği ve mal varlığına el konulduğu, daha sonra İmparator Galba tarafından affedilerek yeniden itibar kazandığı bilgisi de yer alıyor. Ölümünün ardından ailesi tarafından bu anıt mezarın inşa ettirildiği değerlendiriliyor.
Halk arasında "Dikilitaş", "Obelisk" ve "Beştaş" isimleriyle de anılan tarihi yapıda geçen yüzyıllarda meydana gelen depremlerin izleri bugün de görülebiliyor. Üst üste yerleştirilen mermer bloklarda oluşan hafif dönmeler, bölgenin sismik geçmişine işaret ediyor.
Uzmanlara göre anıtın üst bölümünde günümüze ulaşmayan kartal figürü veya metal bir süslemenin yer aldığı tahmin ediliyor. Podyum kısmındaki aslan ayağı biçimindeki süslemeler ise Roma dönemindeki kahramanlaştırma anlayışını yansıtan önemli detaylar arasında gösteriliyor.
Roma döneminde Nicomedia ile Nicea arasındaki yolun yalnızca iki büyük kenti birbirine bağlamadığına dikkat çeken uzmanlar, güzergâhın aynı zamanda ticaret, askeri hareketlilik ve Avrupa'dan Kudüs'e uzanan hac yolu açısından büyük önem taşıdığını belirtiyor.
Bu nedenle yaklaşık 2 bin yıllık anıt mezar, yalnızca arkeolojik değeriyle değil, bulunduğu tarihi konum sayesinde de İznik'in kültür turizmi açısından en önemli simgeleri arasında gösteriliyor. Her yıl çok sayıda yerli ve yabancı ziyaretçi, dünyada benzeri bulunmayan bu eşsiz yapıyı yakından görmek için İznik'i ziyaret ediyor.
Kaynak: AA
Bursa Bölge, 2026.07.22 11:39