Bursa'nın asırlardır ayakta tuttuğu tarihi çarşı kültürü, Balkanlar'daki Osmanlı mirasının geleceğine ışık tutacak. Kuzey Makedonya'nın başkenti Üsküp'te bulunan yaklaşık bin dükkânlı Tarihi Osmanlı Türk Çarşısı'nın yenilenmesi ve yeniden canlandırılması için harekete geçen heyet, Bursa Hanlar Bölgesi ve Tarihi Kapalı Çarşı'da incelemelerde bulundu. Hazırlanacak projede Bursa'nın ticari hayatı, esnaf kültürü ve tarihi dokuyu koruma tecrübesinden yararlanılması hedefleniyor.
Bursa ile Üsküp arasında yüzyıllara dayanan tarihi bağlar, bu kez çarşı kültürü üzerinden yeni bir iş birliğine dönüşüyor. Üsküp'ün merkezinde yer alan ve Osmanlı döneminden izler taşıyan tarihi çarşının korunması, restorasyonu ve ticari canlılığının artırılması amacıyla Türkiye ile Kuzey Makedonya arasında çalışma başlatıldı.
Ankara'da Kültür ve Turizm Bakanlığı nezdinde gerçekleştirilen görüşmelerin ardından Bursa'ya gelen Kuzey Makedonya heyeti, kentin tarihi ticaret merkezlerini ziyaret ederek esnafla bir araya geldi.
Kuzey Makedonya'nın Üsküp kentinde bulunan Tarihi Osmanlı Türk Çarşısı, yaklaşık bin dükkânıyla bölgenin önemli ticaret ve kültür merkezleri arasında yer alıyor. Çarşının mimari yapısının korunmasının yanı sıra esnaf geleneğinin ve sosyal yaşamın da devam ettirilmesi için kapsamlı bir proje hazırlanıyor.
Çalışmalar kapsamında Kuzey Makedonya'dan Türkiye'ye gelen heyette, ülkenin önceki dönem Başbakan Yardımcısı, iktidar partisinin Genel Başkanı ve Üsküp Çayır Belediye Başkanı İzzet Meciti, Kültür ve Turizm Bakanı Dr. Strez Süleyman ile önceki dönem Sayıştay Başkanı Naser Ademi yer aldı.
Heyet, Bursa Hanlar Bölgesi ve Tarihi Kapalı Çarşı'da incelemeler yaparak kentin tarihi ticaret merkezinin nasıl korunduğunu, esnaf ilişkilerinin nasıl sürdürüldüğünü ve çarşı yaşamının nasıl canlı tutulduğunu değerlendirdi.
Hazırlanacak modelin yalnızca binaların restorasyonuyla sınırlı kalmaması planlanıyor. Esnafın ekonomik faaliyetlerinin desteklenmesi, geleneksel ticaret anlayışının korunması ve çarşıların sosyal yaşamın merkezinde kalması da projenin temel hedefleri arasında bulunuyor.
"Bursa esnafının tecrübesini Üsküp'e taşımak istiyoruz"Kuzey Makedonya Kültür ve Turizm Bakanı Dr. Strez Süleyman, Bursa ziyaretinde yaptığı açıklamada, Üsküp Osmanlı Çarşısı'nın yenilenmesi için Türkiye ile iş birliği içerisinde çalıştıklarını söyledi.
Ankara'da Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan ile bir toplantı gerçekleştirdiklerini belirten Süleyman, görüşmelerde Üsküp'teki tarihi çarşının yenilenmesi ve tadilat çalışmalarının başlatılmasına yönelik proje hazırlıklarının ele alındığını ifade etti.
Bursa'daki temasların da bu sürecin önemli bir parçası olduğunu dile getiren Süleyman, Üsküp çarşısının esnafıyla Bursa'daki esnaf arasında ticari iş birliği kurulmasını istediklerini belirtti.
Süleyman, projenin Türkiye ve Kuzey Makedonya kültür ve turizm bakanlıklarının iş birliğiyle hayata geçirilmesinin hedeflendiğini kaydederek, ocak ayında Kuzey Makedonya'da yeni bir toplantı yapılacağını açıkladı.
Bu toplantıyla birlikte çarşının yenilenmesine yönelik çalışmaların ve iki şehir arasındaki esnaf iş birliğinin daha somut hale getirilmesi bekleniyor.
Projenin teknik altyapısı ve şehircilik yaklaşımı hakkında bilgi veren Şehir Plancısı Bayram Vardar, Bursa ile Üsküp arasındaki tarihi ilişkinin ticaret ve kültür üzerinden bugün de sürdüğünü söyledi.
Bursa'nın 1326 yılında Osmanlı topraklarına katılmasının ardından Üsküp'ün de 1391'li yıllarda fethedilmesiyle iki şehir arasında güçlü bağlar oluştuğunu belirten Vardar, bu ilişkinin tarihi çarşılar üzerinden yaşatılmasını amaçladıklarını ifade etti.
Üsküp Çarşısı'nın temel mimari altyapısının sağlam olduğunu ancak bakım ve restorasyon ihtiyacı bulunduğunu aktaran Vardar, çalışmaların yalnızca fiziksel yenileme olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.
Özel Çarşı Kanunu çerçevesinde yürütülen hazırlıklarda altyapı düzenlemelerinden ahşap doğramalara, tabelalardan bina cephelerine kadar pek çok başlığın ele alındığını belirten Vardar, Bursa'da edinilen tecrübelerin Üsküp'e aktarılacağını söyledi.
Hanlar Bölgesi'ndeki tecrübe Üsküp'te uygulanacakUNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Bursa Hanlar Bölgesi, projenin en önemli örneklerinden biri olarak gösteriliyor. Tarihi yapıların ticari işlevlerini sürdürmesi, esnafın bölgede faaliyet göstermeye devam etmesi ve çarşının gündelik yaşamın parçası olması, Üsküp için hazırlanan modelde dikkate alınacak başlıklar arasında bulunuyor.
Bursa'daki çarşı esnafının deneyimlerinin Üsküp'teki esnafla paylaşılması da planlanan çalışmalar arasında. Böylece yalnızca mimari düzenlemelerin değil, ticaret kültürünün ve geleneksel esnaf ilişkilerinin de iki şehir arasında aktarılması hedefleniyor.
Projenin teknik ve hukuki boyutlarının yanı sıra restorasyonun ekonomik ve sosyal etkilerinin de değerlendirilmesi amaçlanıyor. Çalışmaların, tarihi çarşının günlük ticari hayatını aksatmadan yürütülmesi için kapsamlı bir planlama yapılması öngörülüyor.
Üsküp için hazırlanan master plan kapsamında tarihi yapıların gelecekte nasıl kullanılacağına ilişkin öneriler de geliştiriliyor. Kurşunlu Han, Sulu Han ve Kapan Han gibi önemli Osmanlı yapılarının kültür, sanat ve kamusal buluşma alanlarına dönüştürülmesi hedefleniyor.
Çarşı sokaklarının tarihi kimliğine uygun hale getirilmesi, tabela ve kepenklerin belirli bir düzene kavuşturulması, çatı ve cephe bütünlüğünün sağlanması da planın önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Bunun yanında esnaf birlikleri arasındaki iletişimin güçlendirilmesi, geleneksel mesleklerin yaşatılması ve usta-çırak geleneğinin gelecek kuşaklara aktarılması amaçlanıyor.
Projede Kültür ve Turizm Bakanlığı, TİKA ve Vakıflar Genel Müdürlüğü gibi kurumların yanı sıra Bursa ve Üsküp yerel yönetimleri, ticaret kuruluşları ve esnaf temsilcilerinin de ortak çalışma yürütmesi planlanıyor.
Bursa'nın tarihi çarşılarında yüzyıllardır sürdürülen ticaret ve esnaf kültürünün Üsküp'e taşınmasıyla iki şehir arasındaki tarihi bağların yeni bir boyut kazanması hedefleniyor.
Kaynak: İHA
Bursa Bölge, 2026.11.15 09:59