Bursa'da meydana gelen depremin ardından vatandaşların dilinde sıkça kullanılan "Deprem bu sefer alttan vurdu" ifadesi merak konusu oldu. Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şube Başkanı Mehmet Yıldız, Bursada Bugün'e yaptığı özel açıklamada, bu hissin bilimsel karşılığını ve depremlerin farklı fay türlerine göre nasıl değişiklik gösterdiğini anlattı.
YUSUF OSMAN İMAN / BURSADA BUGÜN
Bursa'da deprem sonrasında vatandaşların sarsıntıyı tarif ederken kullandığı "Alttan vurdu" ifadesine açıklık getiren Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şube Başkanı Mehmet Yıldız, depremlerin oluşumunda fay türlerinin ve deprem dalgalarının önemli rol oynadığını belirtti. Yıldız, her depremin aynı şekilde hissedilmediğine dikkat çekerek, sarsıntının karakterinin fayın hareketine ve ortaya çıkan enerjinin yayılımına bağlı olduğunu ifade etti.
"PLAKALAR BİRBİRİNE SADECE SÜRTÜNMÜYOR"
Depremlerin oluşumunda farklı fay türlerinin bulunduğunu belirten Mehmet Yıldız, normal faylar, bindirme fayları ve doğrultu atımlı fayların çalışma mekanizmalarını anlattı.
Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun karakteristik özelliğinin doğrultu atımlı faylar olduğunu belirten Yıldız, "Bunlar 7 ve üzeri yıkıcı depremler üretebilmekte. Burada iki büyük plakanın yan yana, yatay yer değiştirilmesi söz konusu oluyor. Çok büyük atımlar meydana geliyor" dedi.
Depremlerin yalnızca plakaların birbirine sürtünmesiyle açıklanamayacağını vurgulayan Yıldız, "Buradaki asıl konu iki büyük plakanın, kilometrelerce derinliğinde ve kilometrelerce genişliğinde iki plakanın birbirine oranla yer değiştirmesi söz konusu" ifadelerini kullandı.
"ALTTAN VURDU" HİSSİNİN NEDENİ
Vatandaşların "Alttan vurdu" şeklinde tarif ettiği sarsıntıya da değinen Yıldız, fayın hareket karakterinin deprem sırasında hissedilen sarsıntıyı etkileyebildiğini belirtti.
Normal faylarda meydana gelen depremlerin farklı bir hissiyat oluşturabileceğini ifade eden Yıldız, "Burada daha çok az hissedilen ama halkın da dediği gibi 'alttan vurdu' diye tabir edilen şekilde hissedilebilir" diye konuştu.
Bazı depremlerde hem doğrultu atımlı hem de normal fay hareketlerinin birlikte görülebildiğini belirten Yıldız, bu tür fay sistemlerinde de söz konusu hissiyatın ortaya çıkabileceğini söyledi.
"ASIL BİZİ KORKUTAN YÜZEY DALGALARI"
Depremin yeryüzüne nasıl yayıldığının da önemli olduğunu kaydeden Yıldız, deprem dalgalarının farklı özellikler taşıdığını anlattı.
Deprem sonrasında ilk olarak P dalgalarının, ardından S dalgalarının yayıldığını belirten Yıldız, "P dalgaları boyuna dalgalar olurken, S dalgaları ise enine dalgalanmalar gibi" dedi.
Yapılar üzerindeki etkisi bakımından yüzey dalgalarına dikkat çeken Yıldız, "Asıl bizi korkutan ve yapıların da hasar almasına neden olan yüzey dalgaları. Bunlar yüzeyde aynı bir deniz gibi bir şekilde birçok yönde gelişmekte ve yapılara da hasar vermekte" ifadelerini kullandı.
Her depremde yüzey dalgalarının oluşmadığını da vurgulayan Yıldız, "Enerji yüzeye gelene kadar sönümlenir ve yüzey dalgalarını oluşturmaz. Dolayısıyla yıkıcı etki göstermezken, son yaşadığımız depremde de yüzey dalgaları oluşmadığı için yıkıcı bir etkisini görmedik" şeklinde konuştu.
Kaynak: YUSUF OSMAN İMAN
Bursa Bölge, 2026.11.14 16:28