Bursa'nın tarihi yapıları arasında önemli bir yere sahip olan Tuz Pazarı Camii'nde, duvarlardaki boya ve sıvaların zamanla dökülmesiyle yüzyıllar öncesine ait olabileceği değerlendirilen bezemeler gün yüzüne çıktı. Fatih Sultan Mehmet döneminde, 1479 yılında inşa edildiği bilinen camide ortaya çıkan işlemelerin erken Osmanlı dönemine ait olabileceği üzerinde duruluyor.
Tarihi caminin duvarlarında bulunan sonraki dönem boya ve sıvaların dökülmesi, yapının geçmişine ilişkin dikkat çekici izleri ortaya çıkardı. Yüzeydeki kaplamaların altında kalan çeşitli nakış ve bezemeler, yıllar sonra yeniden görünür hale geldi.
Caminin duvarlarında ortaya çıkan işlemelerin hangi döneme ait olduğunun kesinleştirilmesi için Vakıflar Bölge Müdürlüğü ve ilgili koruma kurulları tarafından çalışmalar yürütülüyor. İlk değerlendirmelere göre bezemelerin, caminin inşa edildiği döneme kadar uzanma ihtimali bulunuyor.
Yaklaşık 550 yıllık geçmişe sahip yapıda ortaya çıkan bu detaylar, hem uzmanların hem de vatandaşların ilgisini çekti. Tarihi dokunun korunarak gelecek nesillere aktarılması için yapılacak incelemelerin ardından bezemelerin niteliğinin daha net ortaya konulması bekleniyor.
Tuz Pazarı Camii Derneği Başkanı Ümit Altındiş, caminin restorasyonu ve tarihi dokusunun korunması amacıyla 10 yılı aşkın süre önce Vakıflar Bölge Müdürlüğü'ne başvurduklarını belirtti.
Süreç içerisinde çeşitli çalışmalar yapıldığını ifade eden Altındiş, deprem sonrasında hasar gören camilerin restorasyonuna öncelik verilmesi nedeniyle Tuz Pazarı Camii'ndeki çalışmaların beklemeye alındığını söyledi. Altındiş, gerekli ödeneğin sağlanmasının ardından restorasyon sürecinin yeniden başlamasını beklediklerini dile getirdi.
Caminin bazı bölümlerinin 1961 yılında yeniden düzenlendiğini aktaran Altındiş, o dönem yapılan uygulamaların altında kalan işlemelerin geçmişine ilişkin henüz kesin bir bilgi bulunmadığını belirtti.
Altındiş, "1961 yılında tekrar bir ustamız tarafından yapılmış fakat onun altındaki işlemelerin tarihi henüz belli değil. Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nün arşivlerinde belki onarımla ilgili kayıtlar çıkabilir" ifadelerini kullandı.
Bu nedenle caminin geçmişte geçirdiği onarımlara ilişkin arşiv kayıtlarının da incelenmesi bekleniyor. Yapılacak araştırmaların, ortaya çıkan bezemelerin hangi döneme ait olduğunun belirlenmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
Caminin duvarlarında ortaya çıkan bezemelerin korunmasının büyük önem taşıdığını vurgulayan Altındiş, restorasyon sırasında tarihi ve orijinal olduğu belirlenen bölümlerin yeniden ihya edileceğini söyledi.
Ortaya çıkan desen ve nakışlar, camiye gelen ziyaretçilerin de dikkatini çekmeye başladı. Yıllardır boya ve sıvaların altında kalan tarihi dokunun yeniden görünür olması, Tuz Pazarı Camii'nin geçmişine ilişkin yeni bir araştırma alanı oluşturdu.
Öte yandan duvarlardaki sıva ve boyaların dökülmesinin nedenleri arasında caminin güney bölümünde son dönemde yapılan tuvaletin oluşturduğu rutubet ihtimali üzerinde de duruluyor.
Rutubetin duvar yüzeylerinde bozulmaya yol açmış olabileceği değerlendirilirken, kesin nedenin yapılacak teknik incelemeler sonucunda ortaya çıkması bekleniyor.
Tarihi camideki çalışmalar tamamlandığında, duvarların altında yıllardır gizli kalan bezemelerin hangi döneme ait olduğu ve caminin özgün mimari sürecine dair hangi bilgileri taşıdığı daha net şekilde ortaya çıkacak.
Kaynak: IHA
Bursa Bölge, 2026.09.04 10:45