Olaf Scholz göreve geldikten sadece iki ay sonra, Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'yı geniş çaplı işgali, Sosyal Demokratların planlarını parçaladı ve Yeşiller ve Liberallerle olan koalisyonunu zora soktu. Scholz'un kısa ömürlü hükümetinin mirası, güvenlik ve savunma politikalarındaki kırılmalar ve ülkenin ekonomik gerilemesinin durdurulamaması oldu.
Scholz, Almanya'nın yeşil dönüşümüne önemli yatırımlar yaparak İkinci Dünya Savaşı sonrası ekonomik patlamaya atıfta bulunan yeni bir Wirtschaftswunder (Ekonomi mucizesi) vaat etti, ancak ekonomi onun döneminde neredeyse hiç büyümedi. Patronlar Dünyası'nın haberine göre, GSYH 2022'de yüzde 1.4 arttıktan sonra, takip eden iki yılda azaldı ve pandemi öncesi seviyede durgunlaştı. Büyüme eksikliği nedeniyle daha da kötüleşen kamu maliyesi, üç koalisyon partisi arasında bir çekişme konusu haline geldi.
İŞSİZLİK YÜKSELİYORRusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından yaşanan enerji fiyatları şoku ve dünya ticaretindeki yavaşlama gibi bazı olumsuzluklar Berlin'in kontrolü dışındaydı. Ancak ING'nin küresel makro başkanı Carsten Brzeski, Scholz hükümetinin sürekli kavga ve iletişimsizlikle "politika belirsizliği" yaratarak işleri daha da kötüleştirdiğini savundu. Uluslararası yatırımcılar bunu fark etti ve ülkeyi giderek daha fazla dışladı. Almanya'nın büyük ölçüde ihracata bağımlı imalat sektörü - ekonomisinin bel kemiği - ağır darbe aldı.
Baskı, Amerika'da 2017'de göreve gelen ilk Trump yönetimiyle başladı. Ardından fabrikaların kapandığı ve küresel tedarik zincirlerinin büyük ölçüde etkilendiği 2020-21 Covid-19 salgınında Alman üretimi dibe vurdu ve o zamandan beri toparlanmakta zorlanıyor. İşgücü piyasasında yıllar süren göreceli istikrarın ardından, Ukrayna savaşının başlamasının ardından işsizlik yeniden yükselmeye başladı.
VOLKSWAGEN KRİZİSağlık, eğitim ve kamu yönetimi alanlarında çalışanlara olan talep artmaya devam ettiğinden ve önümüzdeki yıllarda çok sayıda yaşlı işçi emekli olacağından, ekonomistler yüzyılın başında görülen işsizlik seviyelerine geri dönülmesini beklemiyor. Almanya'nın en büyük sanayi işvereni Volkswagen'in 2030 yılına kadar ülkedeki 35.000 istihdamı azaltmayı ve 730.000'den fazla araç için yerli üretim kapasitesini sökmeyi planlamasıyla, otomotiv endüstrisinin krizi geçen yıl kaynama noktasına ulaştı. Rekabetçi elektrikli araçlar sunmakta zorlanan Alman otomobil üreticileri, en önemli ihracat pazarları olan Çin'de pazar paylarını kaybettiler ve kendi ülkelerinde yeni Çinli rakiplerle karşılaşmaya başladılar. Scholz hükümeti tarafından bütçe kısıtlamalarını gidermek için 2023'ün sonlarında kararlaştırılan elektrikli otomobillere yönelik sübvansiyonların aniden sona erdirilmesi, sektörün yerli fabrikalarının çoğunu bataryalı otomobiller üretmek için yeni dönüştürdüğü bir dönemde elektrikli araç satışlarını azalttı.
KİRA ARTIŞI SARSIYORAlmanya'nın uzun süredir devam eden konut sıkıntısı, son yıllarda düşen inşaat faaliyetleri, vatandaşların daha büyük daire ve evlere olan arzusu ve ülkeye yerleşen göçmenlerin artan baskısı nedeniyle daha da kötüleşti. Scholz'un her yıl 400.000 konut inşa etme vaadini yerine getirememesi nedeniyle sorun özellikle büyük şehirlerde ciddi boyutlara ulaştı. Hükümetin zaten sıkı bir şekilde düzenlenen piyasada kira artışlarını yasal olarak sınırlama girişimlerine rağmen, tüm hanelerin yüzde 50'sinden fazlasının kiracı olduğu bir ülkede yeni sözleşmeler için kiralar keskin bir şekilde yükseldi.
ENERJİ MALİYETLERİ YÜKSEKEnerjiye aç imalat sektörü için uzun süredir ucuz Rus gazına bağımlı olan Almanya, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in 2022'de Avrupa'nın çoğuna tedariki kesmesinin ardından alternatifler bulmak için yarışmak zorunda kaldı. Almanya bazılarının korktuğu elektrik kesintilerinden kaçınmış olsa da, ülke sadece tüketiciler için değil, aynı zamanda rekabet gücünü engelleyen sanayi için de yüksek enerji maliyetleriyle mücadele etmeye devam ediyor.
Scholz, Putin'in savaşının Alman güvenlik ve savunma politikasında bir Zeitenwende'ye (dönüm noktası) yol açtığını söyledi. Ukrayna'yı silahlandırmayı taahhüt etti ve yıllarca yetersiz yatırım yapılan Bundeswehr'i amaca uygun hale getirmek için 100 milyar euro'luk özel bir fon açıkladı. Ancak bu cesur açıklamasına rağmen Scholz, Kiev'e ağır toplar ve tanklar tedarik etme konusunda ayak sürüyerek müttefiklerini kızdırdı.
Şansölye ayrıca Moskova ile gerilimin tırmanmasından korktuğu için Ukrayna'ya uzun menzilli Taurus füzeleri göndermeyi de reddetti. Yine de Almanya savaştan zarar gören ülkeye askeri destek sağlayan ikinci en büyük ikili tedarikçi haline geldi. Kendi askeri hazırlığına gelince, Almanya 2024 yılında, Soğuk Savaş'tan bu yana ilk kez GSYH'nin yüzde 2'sini savunmaya harcama yönündeki NATO hedefine ulaştı. Batılı bir savunma yetkilisine göre Almanya silahlı kuvvetlerini elden geçirme çabasına girişti ve bu zorlu bir mücadele olmaya devam ediyor.
HÂLÂ FAKS KULLANIYORLARAlmanya'nın ulaşım, enerji ve iletişim altyapısı, kısmen ülkenin katı kamu açığı kuralları nedeniyle yıllarca yetersiz yatırım yapılmasından muzdarip. Eski Başbakan Angela Merkel döneminde 2009 yılında anayasaya konulan borç freni, bölgesel yönetimlerin yeni borç almasını ve federal devletin herhangi bir yılda GSYH'nin yüzde 0.35'inden fazla borçlanmasını engelliyor. Bunun sonucunda da yaşlanan bir demiryolu ağı, çökmekte olan otoyollar ve yıkılan köprüler ortaya çıkıyor. Trenleri giderek daha geç kalkan Deutsche Bahn'ın modernizasyon için 45 milyar euro'ya ihtiyacı olduğu tahmin ediliyor. Ülkenin yeni teknolojileri benimsemesi yavaş oldu. 2023 yılında yapılan bir ankette, Almanya'daki şirketlerin yüzde 82'si hala faks makinesi kullandıklarını söyledi. Almanya ayrıca OECD'deki en düşük fiber geniş bant penetrasyon oranlarından birine sahip. Geçen yıl koalisyondan çekilen liberal FDP'den ayrılan Ulaştırma Bakanı Volker Wissing, onarıma ihtiyacı olan 4.000 köprünün bir listesini çıkardı. Demiryolu ağını iyileştirmek için on yıl sürecek 27 milyar euro'luk bir program başlattı ve 40 yüksek hızlı demiryolu "koridoru" inşa etmeyi hedefledi. Ancak bu projelerin finansmanı belirsizliğini koruyor çünkü hükümet 2025 bütçesi kabul edilemeden çöktü.
Ekonomistlere göre Almanya'nın bir sonraki başbakanı kim olursa olsun, büyük ölçüde imalat ve Çin'e ihracata dayalı bir ekonomik modelin yapısal kırılganlıklarıyla mücadele etmek zorunda kalacak.Ekonomik düşünce kuruluşu Ifo'nun tahminler başkanı Timo Wollmershäuser, Almanya'nın ikinci dünya savaşından bu yana en uzun durgunluk dönemini yaşadığını söyledi. Wollmershäuser, "Dünyadaki diğer yerlerle karşılaştırıldığında, şirketler üzerindeki vergi, bürokrasi ve enerji maliyetlerinin yükü yüksek, dijital, enerji ve ulaşım altyapısının yenilenmesi daha yavaş ilerliyor ve kalifiye işçi sıkıntısı daha belirgin" diye ekledi.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2025.01.24 12:26