ABD'de şirketlerin otomasyona yönelmesi ve verimlilik artışı hedefleri gibi nedenlerle işten çıkarma duyurularının yoğunlaştığı görülüyor.
Açıklanan işten çıkarmaların kaydını tutan danışmanlık şirketi Challenger, Gray & Christmas'ın ocak ayı raporuna göre, ABD merkezli işverenlerin duyurduğu işten çıkarmaların sayısı, ocakta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 118 artarak 108 bin 435'e yükseldi.
Böylece ocaktaki işten çıkarmalar, 2009'dan bu yana ocak ayları için kaydedilen en yüksek seviyeye çıktı. Bu dönemde işten çıkarmaların en fazla gerçekleştiği sektörler ulaştırma, teknoloji, sağlık hizmetleri, kimya ve medya olarak sıralandı.
İşten çıkarmaların başlıca nedenleri arasında "sözleşme kayıpları, piyasa ve ekonomik koşullar, yeniden yapılanma, mağaza, birim veya departman kapanmaları" yer alırken, "yapay zeka uygulamalarına geçiş ve tarifeler" de gerekçeler arasında gösterildi.
"Beyaz yaka" istihdamı daralıyor
Ekonomik dalgalanmalar devam ederken pek çok şirket yapay zeka yatırımlarını artırarak bu teknolojinin getirdiği verimlilik sıçramasını kurumsal yapılarını sadeleştirmek için kullanıyor.
Verimlilik artışı hedeflerinin ötesinde, tüketici harcamalarındaki durgunluk, maliyet baskıları ve ekonomik yavaşlama beklentileri de şirketleri yeniden yapılandırma hamlelerine itiyor.
Özellikle yapay zeka ve otomasyonun beyaz yakalı işleri dönüştürmesiyle bu alandaki istihdam daralırken, hızla değişen iş piyasasında rekabet koşulları sertleşiyor.
Teknoloji, perakende ve iletişim sektörlerindeki birçok büyük oyuncu, son dönemde peş peşe binlerce kişilik kurumsal küçülme ilan ederek bu eğilimi daha da belirginleştiriyor.
Son dönemde istihdam azaltan şirketler arasında Amazon, UPS, Meta ve Nike gibi küresel devlerin yer alması, iş gücü piyasasında dengelerin değişebileceğine işaret ediyor.
Amazon kurumsal yapısını sadeleştiriyor
ABD'li e-ticaret şirketi Amazon, 28 Ocak'ta dünya genelinde yaklaşık 16 bin çalışanını daha işten çıkarma kararı aldı.
Amazon İnsan Deneyimi ve Teknolojiden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Beth Galetti, şirket çalışanlarına gönderdiği yazıda, kararın temel gerekçesi olarak yönetim katmanlarının azaltılması, bireysel sorumlulukların artırılması ve karar alma süreçlerini yavaşlatan bürokrasinin ortadan kaldırılmasını gösterdi.
Ekim 2025'te 14 bin beyaz yakalı çalışanını işten çıkaran Amazon, 2026'da yeni kesintiler olabileceği sinyalini vermişti.
Dow yapay zeka ve otomasyona ağırlık vermeyi planlıyor
Kimyasal üretim şirketi Dow Inc, 29 Ocak'ta yaklaşık 4 bin 500 kişiyi işten çıkarmayı planladığını duyurdu.
Şirketten yapılan açıklamada, maliyetleri düşürmek ve verimliliği artırmak için iş süreçlerinin otomasyon ve yapay zeka ile iyileştirileceği belirtildi.
Meta, kaynaklarını yapay zeka destekli ürünlere kaydırıyor
ABD'li teknoloji devlerinden Meta'nın 13 Ocak'ta metaverse ve sanal gerçeklik ürünleri üzerinde çalışan Reality Labs biriminde yaklaşık 15 bin çalışanının yüzde 10'unu işten çıkarmayı planladığı bildirildi.
ABD basınında yer alan haberlerde, bu adımın şirketin kaynaklarını sanal gerçeklik ve metaverse ürünlerinden yapay zeka destekli giyilebilir cihazlar ve mobil cihaz özelliklerine yönlendirme stratejisinin bir parçası olduğu aktarıldı.
Pinterest, yapay zeka hedefleri doğrultusunda iş gücünü azaltıyor
Sosyal medya platformu Pinterest, 26 Ocak'ta açıkladığı yeniden yapılanma planı kapsamında, iş gücünün yüzde 15'inden daha azını etkilemesi beklenen işten çıkarmalar ve ofis alanı azaltımlarına gideceğini duyurdu.
Şirket, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) yaptığı bildirimde, bu adımların yapay zekaya odaklanan roller ve ekipler için kaynakların yeniden tahsisi, yapay zeka destekli ürün ve kabiliyetlerin önceliklendirilmesi ve satış ile pazara giriş stratejisinin dönüşümünün hızlandırılmasını amaçladığını açıkladı.
UPS, iş gücünü bu yıl 30 bin kişiye kadar azaltmayı planlıyor
ABD merkezli nakliye şirketi United Parcel Service (UPS), 27 Ocak'ta bu yıl çalışan sayısını 30 bin kişiye kadar azaltmayı planladığını duyurdu.
UPS Mali İşler Direktörü (CFO) Brian Dykes, bu yılın ilk yarısında yaklaşık 24 binanın kapatılması ve tüm ağ genelinde otomasyon uygulanması planlarının şirketin maliyetleri azaltmak için aldığı diğer önlemler arasında bulunduğunu aktardı.
UPS, 2025'in üçüncü çeyreğine ilişkin bilançosunda da yaklaşık 34 bini operasyonel iş gücünde olmak üzere geçen yıl toplam 48 bin kişiyi işten çıkardığını duyurmuştu.
HP yapay zeka ile verimliliği artırmayı hedefliyor
ABD merkezli teknoloji şirketi HP, 25 Kasım 2025'te küresel çapta çalışan sayısını 4 bin ile 6 bin kişi arasında azaltmayı planladığını açıkladı.
Şirketin bilanço açıklamasında, yapay zekayı kullanarak müşteri memnuniyetinin, ürün inovasyonunun ve verimliliğin artırılmasına yönelik şirket çapında başlatılacak bir girişim duyurulurken, bu kapsamda çalışan sayısının azaltılmasının planlandığı belirtildi.
Verizon operasyonlarını basitleştiriyor
Telekomünikasyon şirketi Verizon, geçen yıl kasım ayında 13 binden fazla çalışanını işten çıkaracağını duyurdu.
Verizon Üst Yöneticisi (CEO) Dan Schulman, şirket çalışanlarına gönderdiği mektupta, müşterilerin ihtiyaçlarını karşılamak ve şirketin pazardaki liderliğini artırmak için değişmesi ve gelişmesi gerektiğini vurguladı.
Şirketin mevcut mali yapısının müşteriye sunulan değer teklifine yatırım yapma kapasitesini sınırladığını belirten Schulman, tüm şirketin müşterilere en iyi hizmeti sunmaya odaklanacak şekilde yeniden konumlandırılması ve operasyonların basitleştirilmesi gerektiğini kaydetti.
Nike otomasyonu hızlandırıyor
Geçen ay ABD basınında yer alan haberlerde, spor ayakkabı, giyim ve ekipman şirketi Nike'ın karını artırmak ve "otomasyonu" hızlandırmak amacıyla 775 çalışanını işten çıkaracağı bildirildi.
İşten çıkarmaların ağırlıklı olarak Tennessee ve Mississippi eyaletlerindeki dağıtım merkezlerini etkileyeceği belirtildi. Nike'tan yapılan açıklamada, "Gelişmiş teknoloji ve otomasyon kullanımını hızlandırıyor ve ekiplerimizin gelecekte ihtiyaç duyacağı becerilere yatırım yapıyoruz." ifadesi kullanıldı.
Tyson Foods fabrika kapatıyor
ABD'nin en büyük et şirketi Tyson Foods, geçen yıl kasım ayında, ocakta Nebraska eyaletinin Lexington şehrinde yaklaşık 3 bin 200 çalışanı bulunan sığır eti fabrikasını kapatacağını duyurdu.
Şirket ayrıca, Texas'ın Amarillo kentindeki sığır eti fabrikasındaki faaliyetlerini tek vardiyaya indireceğini ve bunun yaklaşık 1700 çalışanı etkileyeceğini açıkladı.
American Airlines'ın işten çıkarmalarından "yüzlerce" çalışan etkilenecek
ABD'li hava yolu şirketi American Airlines, verimliliğini artırmak amacıyla Fort Worth'taki genel merkezinin yönetim ve destek ekibinde iş gücünü azaltacağını bildirdi.
Ülke basınında, işten çıkarmalardan "yüzlerce" çalışanın etkileneceği aktarıldı.
Citigroup çalışan sayısını azaltmaya devam ediyor
Wall Street'te en agresif yeniden yapılandırma çalışmalarından birine başlayan Citigroup, bu kapsamda ocak ayında yaklaşık 1000 kişinin işine son verdi.
ABD basınında Citigroup'un mart ayında daha fazla işten çıkarmayı planladığı aktarıldı.
Citigroup'un konuya ilişkin açıklamasında 2026 yılında da personel sayısını azaltmaya devam edeceğini belirterek, "Bu değişiklikler, personel sayımızı, konumlarımızı ve uzmanlığımızı mevcut iş ihtiyaçlarına uygun hale getirmek için yaptığımız ayarlamaları, teknoloji sayesinde elde ettiğimiz verimlilik artışını ve hedef durumuna yaklaşan dönüşüm çalışmalarımızdaki ilerlemeyi yansıtıyor." ifadeleri kullanıldı.
T-Mobile, nisanda yaklaşık 400 çalışanın işine son veriyor
ABD'li telekomünikasyon şirketi T-Mobile, geçen ay sonunda Washington eyaletine yaptığı bildirimde, "değişen iş ihtiyaçları nedeniyle" işten çıkarma yapacağını açıkladı.
Bildirimde, çeşitli pozisyonlardaki 393 çalışanın işine nisan ayında son verileceği aktarıldı.
Walmart New Jersey'de yeniden işten çıkarmaya gidiyor
Walmart da geçen ay New Jersey eyaletine yaptığı bildirimde, şirketin konum ve iş stratejisindeki son değişikliklerin, eyalette bulunan veya buraya bağlı çalışan bazı pozisyonların taşınmasına ve bazı pozisyonların kaldırılmasına neden olduğu ifade edildi.
Bildirimde bu yapılanmadan Hoboken ofisinde 100 çalışanın etkileneceği kaydedildi.
Şirket, geçen yıl da New Jersey'de 700'e yakın çalışanın işine son vereceğini duyurmuştu.
Target, dağıtım merkezleri ve bölge ofislerinde çalışan sayısını azaltıyor
Ülke basınında yer alan haberlere göre ABD'li perakende zinciri Target, çalışanlarına gönderdiği notta, müşteri deneyimini iyileştirmek için mağazaları yönetme ve denetleme şeklini değiştirdiğini bildirdi.
Dağınık raflar, stokta bulunmayan ürünler ve uzun kasa kuyruklarından şikayet eden müşterileri geri kazanmaya çalışacağını belirten şirket, mağaza çalışanlarına daha fazla yatırım yapacağını ancak dağıtım merkezlerinde ve bölge ofislerinde yaklaşık 500 iş pozisyonunu ortadan kaldıracağını duyurdu.
Kaynak: AA
Dünya, 2026.02.10 11:33