PISA 2025 verilerine göre ülkemiz için eğitimde umut veren veri ve gelişmeler

PISA, en yaygın kullanımıyla " Uluslararası öğrenci değerlendirme programı " anlamına gelmektedir. Bu değerlendirmeler, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı olan ( OECD) tarafından yapılmaktadır. Temel olarak matematik, fen bilimleri ve okuma beceri gibi alanlarda ülkeler arasındaki karşılaştırmalar ve analizler yapılmaktadır.

8 Eylül 2026 tarihinde açıklanan en güncel sonuçlara göre matematik, fen bilimleri ve okuma becerileri konusunda en fazla puanını arttıran ülkelerden birisi ülkemiz olmuştur. Bu alanda eğitim sistemimizde var olan eksiklerimize rağmen tüm paydaşlara teşekkür etmek gerekir. Özellikle PISA konusunda istikrarlı olarak, katılım ve gelişmeleritakip eden Milli Eğitim Bakanlığımıza, okullarımıza, öğretmenlerimize, veli ve öğrencilerimize kısacası tüm eğitim emekçilerine bu gayretli yaklaşımları için bir kez daha teşekkür etmek istiyorum.

Özellikle uluslararası alanda başarılarımızın artması konusunda genç öğretmen gücümüzün de varlığını ortaya koymak istiyorum. Bu enerji ve dinamik yapı okul öncesi eğitimden başlayarak, üniversite düzeyine kadar büyük kazanım durumunu oluşturmaktadır. Ülkemizde öğretmenlerin yaş ortalaması 38 yaş iken OECD ülkelerinde bu düzey 45 yaş civarındadır. Ülke genelinde öğretmenlerimizin 50 yaş üstü ortalaması yüzde 8 iken OECD ülkelerinde bu oranın yüzde 37 civarında olduğunu gözlemlemekteyiz. Tabi ki öğretmen okulları ve köy enstitüleri geleneğinden gelen tecrübeli ve duayen öğretmenlerimizin de tecrübeleriyle bugünlerin şekillenmesinde büyük payları olduğunu da unutmayalım.

PISA değerlendirmesinde yükselişe geçmemiz noktasında genç öğretmenlerin katkısını, yeni soru tiplerine olan adaptasyon, dijital ve teknolojik olgulara daha kolay uyum sağlamaları ciddi olarak etkilemiştir.

Ülkemizdeki nitelikli olarak gerçekleştirilen okul öncesi eğitim ve öğretim faaliyetleri gelecek nesillerin temellerine ciddi olumlu katkılar sunmaktadır. Matematik, fen bilimleri ve okuma becerileri açısından temel eğitimde ortaya koyulan tüm kazanımlar, eğitimde farklı bir seviyenin oluşmasını sağlamıştır.

Sınavlarda ölçme ve değerlendirme konusunda ezberci mantıktan uzaklaşarak özellikle merkezi olarak yapılan tüm sınavlarda mantık ve analiz yönlü akıl yürütme sorularının çoğalması PISA sistemine yatkın bir düzeyin oluşmasını sağlamıştır. Okuduğunu anlama ve çözüm yolunu kurgulama anlayışına yönelik sorutipleri ve problem çözme yeteneği ayrı bir gelişim seviyesi oluşturmuştur.

Bu olumlu gelişmelerin ışığında PISA veri ve ölçümlemelerinin temel kriteri olan matematik, fen bilimleri ve okuma becerileri dışında, uzay çağına yaklaştığımız bu dönemde mesleki eğitiminde daha fazla geliştirilmesi ve uygulama sahalarıyla birlikte liyakatli bir personel gelişiminin sağlanmasını temenni ediyoruz.

Bu veriler ile birlikte OECD raporlarına göre ülkemizde okullarımıza öğrencilerimizin gösterdiği devamsızlık oranı diğer ülkelere göre çok yüksek düzeydedir. Bu durumun mutlaka kontrol altına alınması gerekmektedir. İkinci olarak PISA içerisindeki ülkelerin genel veri ve değerlendirme sonuçlarına göre ileri düzey problem çözme becerilerimiz düşük durumdadır. Burada sadece teknolojiye ulaşmak yerine, onu yaratıcı fikir ve olanaklarla problem çözme konusunda işler hale getirmek gerekmektedir. Üçüncü durumda eğitimde eşitlik seviyesine yönelik politikaların daha fazla arttırılması bir öneri olarak ortaya koyulmalıdır.