Ramazan Başan
ramazan.basan@hotmail.com
Aş, iş, kuzu şiş
01 Mayıs 2024 Çarşamba, 15:33
Bugün 1 Mayıs İşçi ve Emekçilerin bayramı.
Dünyada ilk kez 1890'da resmen kutlanan, Osmanlı topraklarına ise 1909'da Üsküp'teki "amele nümayişi" ile ulaşan 1 Mayıs, tarihi boyunca mücadelelerle anıldı.
"Bahar Bayramı" dayatmasından "Kanlı 1 Mayıs"a ve hâlâ süren Taksim Meydanı çekişmesine kadar 1Mayıs bir ''Bayram'dan ziyade'' 'hak arama' günü.
Bayramda bir şey kutlanır, işçi emekçi hangi hakkı aldı da neyi kutlayacak?
1 Mayıs afişlerinde yıllardır elinde İngiliz anahtarıyla, tulumuyla, kaslı işçi figürleri yer alır.
1 Mayıs işçilerin olduğu kadar, beyaz yakalı çalışanın, doktorun, editörün, mühendisin ve de aşçının, garsonun da bayramı...
Elinde kepçeyle bir aşçının 1 Mayıs afişi neden yok ?
Elinde servis tepsisi ile bir garson afişi hiç gördünüz mü?
Fabrikalarda, mağazalarda, büyük işletmelerde çalışan işçilerin çalışma saatleri, mola saatleri, mesaisi kanunlar iş yasaları çerçevesinde bir şekilde uygulanmaya çalışılıyor.
Hizmet işletmelerinde çalışan garsonların, aşçıların sesini kim duyacak?
Sendikalı işçi duyduk, sendikalı garson duyan var mı?
Ya sendikalı aşçı duydunuz mu?
Özellikle yeme içme sektöründe, hizmet sektöründe çalışan yevmiyecilerin, garsonun, aşçının günde 13-15 saat altında çalışan neredeyse yok gibi..
Çalışma saatleri uzun, ücretleri resmi değil.
Hizmet sektörü köle düzeninden çıkamamış durumda.
Türkiye Restoran İşletmecileri Derneği var, ama restoran emekçileri derneği yok.
Bu nedenle yeme içme sektörünün en büyük sorunu istihdam.
İşletmeler çalışacak personel bulamıyorlar.
En yüksek devir hızı hizmet sektöründe. 1-2 ay çalışan ayrılıyor.
İşletmeci bir restoran yapıyor, yerler granit, tavanı saray gibi... Pırıl pırıl.
Çalışan sayınız kaç diye soruyorum, 60 kişi diyor.
Nerede onların odaları, tuvaletleri, dinlenme yerleri, mutfağı bile yok.
Onları mutlu edemezseniz müşterinizi mutlu edemezsiniz.
Mola yerleri yok. Dinlenme alanları yok. Sabah gel dükkanı aç akşam git kapa dükkanı.
Bu gidişle restoranlarda otellerde daha çok yabancı uyruklu çalışanları görmeye başlayacağız.
Çünkü onların çalışma standartları geldikleri yer kadar...
Adam Afrika'dan geliyor, Afganistan'dan, Orta Asya'dan geliyor.
Türkiye'de toplam işçi sayısı 16.395.275
Sendikalı çalışan sayısı ise 2.495.423'dür.
Gerçekleşen sendikalaşma oranı % 15,22..
Çalışan 100 işçinin ortalama olarak 15'i sendikalı. 75'i sendikasız.
Hakkını, hukukunu savunacak bir örgütlenmesi yok.
Bu rakamlar aslında tüm tabloyu anlatmaya yetiyor.
Bugün bayram değil, aslında bu tablonun yasını derdini tasasını yaptığımız gün olmalı.
Yazarın Diğer Yazıları
Zeytinin gölgesindeki miras: Trilye
31 Mayıs 2026 Pazar, 13:01
Türk mutfağının durumunu anlatan fotoğraf
17 Mayıs 2026 Pazar, 12:19
Kaç Mudanya var? Senin Mudanya'n Hangisi?
11 Mayıs 2026 Pazartesi, 19:58
Et tüketimine iklim krizi freni: 1,5 porsiyon tarihe mi karışacak?
04 Mayıs 2026 Pazartesi, 16:44
Sofrada kurulan diplomasi
24 Nisan 2026 Cuma, 09:39
Buselik makamından lezzet notlarına
17 Nisan 2026 Cuma, 12:40
Bursa'nın sofrasında Anadolu'nun izleri
12 Nisan 2026 Pazar, 21:52
Savaşlar biter, sofra kalır: İran mutfağının sessiz direnci
02 Nisan 2026 Perşembe, 23:09
Mutfak kültürümüzde yaşayan bayram geleneklerimiz
22 Mart 2026 Pazar, 08:08
Nevruz ve Gastronomi
21 Mart 2026 Cumartesi, 18:45