İznik'in hikayesi tarihle başladı, boruyla devam ediyor!

Hatırlayacaksınız,

Kentimizin doğa harikalarından olan ve kıymetini bir türlü bilemediğimiz İznik Gölü'nün suları peyderpey çekilmeye başlayınca 2014 yılında keşfedilen bir bazilika düşmüştü gündeme.

Aziz Neopyhtos Bazilikası olduğu konuşulan bu yapı başlarda gölün içindeyken git gide sudan uzaklaşmış, deyim yerindeyse 'karaya çıkmıştı.' Hatta, geçtiğimiz sene İznik'e ziyaret gerçekleştiren Papa 14. Leo bazilikada ayin düzenlemiş, yarısı kuru tarihi yapının hali günlerce konuşulmuştu.

İznik'te bugünlerde yeni bir bazilika heyecanı ortaya çıktı: "Acaba tarihin derinliklerinden yeni bir tapınak, ikinci bir bazilika mı çıkıyor?" sorusu kulaktan kulağa yayıldı. Drone'lar havalandı, fotoğraflar çekildi, heyecan doruğa ulaştı.

Ahalinin 'tarihi yapı' ya da bazilika sandığı, gölün içinden geçen bu yapılar meğerse Gemlik Gübre Fabrikası'nın borularıymış.

İddialara göre, İznik Gölü'nden orantısız biçimde su çeken Gemlik Gübre Fabrikası'na ait pompalar ve boru hatları tepeden görüntülenince durum ortaya çıkmış.

Yıllardır memleketin beşinci büyük gölü olmasıyla övündüğümüz İznik Gölü bilhassa son 10 yıldır kuraklık ve bilinçsiz sulama sebebiyle ne kadar uğraşsak da kurutamadık. Şimdilerde yağışlar artsa da su seviyesinin 400 metreye çekilmesine bakıp hayıflanıyorduk ki, birbirinden şahane boruları görünce her şey berraklaştı.

Görüntüler, gölün Orhangazi tarafındaki pompa istasyonuna aitmiş. Fotoğrafları servis eden ajans öyle söylüyor. İznik Ziraat Odası Başkanı Vedat Çakar'ın söyledikleri ise meseleyi bambaşka boyuta taşıyor.

Çakar, yağışlara karşın göldeki tabloyu kabul edilemez bulurken fabrikalara verilen su konusunda denetim ve şeffaflık sorunu yaşandığını da söylüyor. Ek olarak, çiftçiye su kullanımında konması planlanan kısıtlamanın iş sanayiye geldiğinde bilinmezliğe yol açtığını, gölden sanayi uğruna ne kadar su çekildiğinin bilinmediğini anlatıyor.

Biz de kuraklıktan korkuyor, yöreden her geçtiğimizde gölün daha da ufaldığını görüp üzülüyoruz.

Unutulmasın;

İddialar yalnızca bugünü değil, İznik'in geleceğini de ilgilendiriyor. Çünkü mesele artık sadece bir gölün çekilmesi değil; tarımın, ekosistemin ve bölgenin hafızasının da yavaş yavaş yok olması...

Bir zamanlar bazilikayla, surlarla, çiniyle konuşulan İznik Gölü'nde bugün artık tarih değil, borular ön plana çıkıyor.

Belki de gelecekte İznik'in hikayesi anlatılırken bu durum kendine şimdikinden daha çok yer bulacak.

Ve galiba asıl korkutucu olan da bu.

Peki, sorması bizden olsun; cevaplaması konunun tüm paydaşlarına düşebilir:

"Bu gölün suyunu bu denli pervasızca çeken, kıyı çizgisini borularla işgal eden yapılara daha ne kadar göz yumacağız?"