Gençler iş, fabrikalar eleman arıyor aslında!

Bursa NOSAB'ta bulunan fabrikasında; ihracata yönelik estetik ürünler üreten bir arkadaşım var. Ülke ve kent sanayii konusunda sık-sık dertleşiriz kendisiyle... Üretim, inovasyon, işsizlik, enflasyon ve ihracatın artırılması gibi ortak ilgi alanımızda doyumsuz sohbetlerimiz olur.

Hem Bursa'daki reel sektörün nabzını tutarız, hem de ülkenin... Sosyal çevresi de çok geniş olan bu sanayici arkadaşım; bayramdan önce gerçekleştirdiğimiz sohbette; genç işsizleri konu ederek, bana ilginç oldukça ilginç gelen mesajlar verdi. Biz genç işsiz sayısının giderek arttığından şikayet ederken, meğerse bu gençlerin çoğu iş beğenmez olmuşlar da haberimiz olmamış.

NOSAB'lı sanayici arkadaşımın bu konudaki görüşleri oldukça sıra dışı geldi bana... Şimdi o görüşleri paylaşıyorum sizinle:

"Galiba gençlerin çoğu kendilerine rahat ve masa başı işler arıyor. Eleman istihdamı için ilanlar veriyoruz. Defalarca görüşerek, yani ince eleyip sık dokuyarak kalıcı eleman almak istiyoruz. İşe aldıktan sonra onları işletme ve motivasyon kurslarına gönderiyoruz. Aidiyet duyguları kazandırmak istiyoruz. Ama bir türlü şirketimize adapte edemiyoruz. Kısa bir süre sonra karşımıza çıkarak, işten ayrılacaklarını söylüyorlar. Sebebini sorduğumuzda ise; çok yorulduklarını, kendilerine masa başı bir iş bakacaklarını, gerekirse KPSS sınavına girerek devlet memuru olacaklarını söylüyorlar. Yani işin kolayına kaçıyorlar. Bu yüzden nitelikli eleman bulmak artık çok zor...Bir şans adeta...Bulduğumuz zaman da onların ne kadar bu şirkette çalışacağını hesaplayamıyoruz bile...Üretim maliyetlerinin artışı, finansmana erişim zorluğu gibi temel sorunlarımızdan sonra, son yıllarda bir de istihdam plansızlığı gibi sorunla karşı karşıyayız. Önümüzü pek parlak görmüyorum artık...Kur kısıtlaması nedeniyle zaten ihracatta zararına işler yapıyoruz. Bir de bu personel sorunları, bizi iyice bezdiriyor ".

İşte önümüzdeki yeni ve farklı bir konu bu...Hem serzeniş var bu yorumda, hem de bir tespit...Sanayicilerin ve iş dünyası STK'larının çok tartışacağı bir konu olmalı bu aslında...

Gerçekten de üniversite mezunu gençler, işsizliğin had safhada olduğu bu süreçte "iş mi beğenmiyorlar" yoksa...

Kolay inanılamayacak bir tespit bu...Görüştüğüm başka sanayiciler de bu durumdan fazlasıyla şikayetçi. Bazen "Yüksek işsizlik olan bir ülkede ve kentte; biz çalıştıracak işçi bulamıyoruz" diyorlar. Haksızlar mı ki..?

KPSS SINAVI GENÇLER İÇİN TEK KURTULUŞ MU?

Biliyoruz ki; şimdiki gençler; üretimde de, yönetimde de söz sahibi olmak istiyorlar. Anketlerde de bu sonuç çıkıyor. Aslında harika bir şey bu!

Ama galiba bu gençlerin deneyimleri, mantaliteleri ve bakış açılarında eksiklikler/yetersizlikler var. Ben yine de şans verilmesinden yanayım onlara...Genç düşüncenin; sanayide, ticarette ve iş dünyasının enerji gerektiren her alanında YETKİLİ olarak yer almasından yana net görüşlerim var.

Ama gençlerin de; verdikleri sözde, ettikleri taahhütte durmaları gerekiyor. Kimseye "sarhoştum aydım, ben bu işten caydım" şeklinde bir vaz geçiş yakışmaz çünkü... Yeni kuşaklarda "aidiyet duygusunun olmadığını" söylüyor sanayiciler...İlk fırsatta gemiyi terk ettiklerinden yakınıyorlar.

Bu ülkede popülist bir yaklaşımla; "her ile bir üniversite" denilerek yüzlerce yüksek öğrenim kurumu açıldı. İçleri eğitimci kadroları ile tam olarak doldurulmadan, bu okullardan her yıl on binlerce öğrenci mezun oluyor. Peki yeterince eğitilemeyen bu mezunlar iş bulabiliyorlar mı?

Yoksa genç işsizler ortalamasının artmasına mı katkıda bulunuyorlar. TÜİK'in son araştırmasına göre; yüksek öğrenim mezunu gençlerdeki işsizlik oranı: yüzde 25 düzeyinde...Her 100 üniversite mezunu gençten 25'i işsiz...

İşsiz olan bu gençlerin çoğu; bir an önce kapağı bir devlet kurumuna atmaya çalışıyor. Çünkü orada; işler hafif, hiyerarşik bir düzen yok, hafta sonları 2 gün tatil ve de maaş garantisi var. Ülkedeki ekonomik krizmiş-mırizmiş falan da vız gelip tırıs gidiyor devlet memuruna...Onlar her ay başı garanti olarak alacakları maaşa bakıyorlar. İşte bu kolaycılık nedeniyle; üniversite mezunu işsizlerin çoğunun ilk hedefinde; KPSS sınavı ve devlet memurluğu var.

İKİ ÜNİVERSİTE MEZUNU GENÇ MARKETTE KASA GÖREVLİSİ!

Gençlerin çoğu için KPSS; bir kurtuluş yolu adeta... Ama sınavlara girerek başarılı olan ve aylarca hatta yıllarca atama bekleyen üniversite mezunlarını da düşünmek gerek...

Kısacası: sanayiciler kendilerine sadık-çalışkan-başarılı ve istikrarlı eleman arıyor. Ama bulamıyorlar çoğunlukla...Üniversite mezunu gençlerin çoğu da; kolay iş, sabit gelir, maaş ve iş garantisi ile masa başı rahatlık peşinde...Onların anahtarı da: KPSS sınavına girmek ve devlet memuru olmak...

Büyük bir çelişki var bu noktada... Sanayi sektörü ile genç işsizlerin bir araya gelmesi çok zor gibi görünüyor şu anda ve bu ülkede genç işsizlik oranı daha da artacak sanırım bu gidişle...

Ülkemizde 200'den fazla üniversite var ve mezun olanların çoğu işsiz.. Bu sorunun çözümü için; sağlam bir planlama şarttır. Bu ülkede emekli olacak sayı kadar, genç mezun olması gerek...Ama emekli olacaklar, maaşlarının düşeceği endişesi ile yıllarca emekli olmuyorlar ve işlerini terk etmiyorlar. Bu durumda yeni mezunlar da boşalacak kadro bulamıyor ve yıllarca işsiz kalıyorlar. İşsiz üzerine işsiz ekleniyor mezuniyetler sonrasında da...

Ve çevremizdeki iş alanlarına baktığımızda inanılmaz şeylerle karşılaşıyoruz. 2 Üniversiteyi bitiren bir gencin bir süpermarkette kasa veya reyon görevlisi, çok iyi bir üniversitenin ziraat fakültesinden mezun bir kızımızın da bir firmada sekreter olarak çalıştığını gözlemliyoruz. Bugün de bir makine mühendisinin zorunluluktan bahçe peyzaj işi yaptığına tanık oldum.

Acaba... İşsiz kalan üniversite mezunu bu gençlerin sesini duyacak kimse yok mu eğitim ve ekonomi dünyasında?