Binay Kazan
Hollanda'nın tarım mucizesinin şifresi ne?
15 Ekim 2026 Perşembe, 11:33
Dün Bursa Hamidiye Tarım Meslek Lisesi'nde; kent tarımının mevcut durumu ve gelecek projeksiyonu ile ilgili önemli bir basın toplantısı yapıldı. BUSİAD, BUÜ Ziraat Fakültesi ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinatörlüğünde ve de 7 kuruluşun katkıları ile hazırlanan Bursa Tarım Kongresi sonuçları açıklandı.
Sürdürülebilir, teknoloji odaklı ve rekabetçi tarım şeklinde özetlenebilecek bu önemli raporda; Bursa'nın tarım ve gıda sektörlerini geleceğe yön verecek önceliklerin ve sorunların çözümleri kamuoyuna sunuldu. Bu başarılı kongreyi ve sonuçlarını fazlasıyla önemsediğimi belirterek, aynı konuyu bir başka platforma taşımak istiyorum.

TÜRKİYE TARIMININ ÇIKIŞ NOKTASI NE OLMALI..?
Bundan tam 15 yıl önce...Evet yaşadığımız bu günden tam 15 yıl önce Bursa'da yapılan bir kongre; bana yeni bir mesleği, birçok kavramı ve de önemli bir gelecek planlaması ile tanışma olanağı vermişti.
10 Şubat 2011 tarihinde Merinos'ta bulunan Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen 3.AR-GE Proje Pazarı'nın ilk günündeki bir oturumda tanıştığım fütürist Alphan Manas, bana yaşadığımız dünden, yaşayacağımız bugün ve yarınlara ulaşan köprüye dair yaratıcı fikirler vermişti.
AR-GE Proje Pazarı'nın ilk oturumunda söz alan Alphan Manas, dünyanın gelecek senaryolarına yönelik akılcı bilgiler sunmuştu. 1962 Doğumlu fütürist Alphan Manas'ın tarımsal anlamdaki görüşleri yabana atılmayacak kadar önem taşıyordu. Bundan 15 yıl önce tarımın bir ülke için ne kadar önemli olduğunun altını çizmişti başarılı iş insanı...
Gelecek senaryoları üzerine düşünen ve geleceğe dair öngörülerde bulunan kişilere fütürist deniyor. Alphan Manas da; bu ülkenin en önemli fütüristlerinden biri...Ülkemiz gerçeklerinden yola çıkarak birçok alanda görüşler/projeler üretiyor.
Şimdi o görüşlerden birinin ne kadar doğru olduğunu anladığımız günleri yaşıyoruz işte...Ülkemizde tarıma yeterli önemi ve değeri vermediğimiz için, kuru fasulye, nohut ve mercimek başta olmak üzere birçok bakliyat ürünü tavan fiyatlardan satılmaya başlandı. Yüksek fiyatları nedeniyle bu ürünlerin ithalatı bile yapılıyor.
Yaz boyunca; Bursa'nın ilçelerinde yetişen yerli domatesi 50 TL'den, yeşil biberi de 80 TL'den aşağı yiyemedik. Hele-hele Bursa'nın gözde tarım ürünü siyah inciri sormayın.
Bu yaz çarşı-pazarda 100-150 liranın altında siyah incir satın alan oldu mu ki..?
Tarımsal ürünlerdeki bu fiyat yüksekliğinin sebep-sonuç ilişkisini mutlaka araştırmak gerek...Araştırmanın başlangıcında da; dillere destan olan Hollanda tarımına ve bunu en iyi anlatan bir isme yer vermek gerek şimdi...
TOPRAKLARI TÜRKİYE'NİN 26'DA BİRİ AMA..!
Fütürist Alphan Manas'ın tarım konusundaki temel görüşü çok önemli ve bunu bu köşede mutlaka paylaşmam gerek siz değerli okurlarım ile...
Manas'ın bu yorumu bir tarım kenti kimliği de olan Bursa'yı da ilgilendirmesi açısından bana çok ilginç gelmişti. Alphan Manas: "Global gıda üretiminin 2030 yılındaki dünya nüfusunu beslemesi için yüzde 40 civarında, 2050 yılındaki nüfusu beslemesi için de yüzde 70 artması gerekiyor. Yeni ve farklı metotlar kullanılarak bu kolayca sağlanabilir. Tarım; topraksız ve az sulu (havadaki nemin suya çevrilmesi yöntemi ile) yapılabilecek. Ama Türkiye bu konuda en şanslı ülkelerden biri olmasına rağmen, bunu kullanamıyor. Hollanda ile Türkiye'yi karşılaştırdığımızda; bu çok daha net görülüyor. Hollanda'da 949 bin hektar, Türkiye'de 24 milyon 674 bin hektar tarım arazisi var. Hollanda'nın ekilebilir arazisi, Türkiye'nin 26'da biri yani...Ama buna rağmen Hollanda; Avrupa'nın en büyük, dünyanın ise ABD'den sonra ikinci büyük tarım ürünü ihracatçısıdır. Hollanda tarımsal ürünlerinin yüzde 60'ını ihraç ettiği halde, ihracatta Dünya ikincisidir" demişti.
Bu görüşleri ile ülkemizin tarımını yönetenlerine büyük bir mesaj veren Fütüristler Derneği Onursal Başkanı Alphan Manas'ın şu sözünü de bir kenara yazdım ve hiç unutmuyorum: "Sadece düne ve bugüne bakanlar, geleceği ıskalarlar". Evet Hollanda geleceği ıskalamayan bir ülke...Çünkü tarımdaki müthiş gücüne inanıyor. Oldukça az olan topraklarında adeta bir mucize yaratan Hollanda, bu pozisyonu ile bütün dünya ülkelerine çok sağlam bir mesaj veriyor :"Tarımdan vazgeçmeyin "diyerek...
KOOPERATİFÇİLİK SİSTEMİNİN GÖRKEMLİ BAŞARISI
Yaklaşık 18,4 milyon nüfuslu ülkenin tarımsal ihracatı tam 137 milyar euro yani 156 milyar dolar... ...Ve bu ihracatın 12,3 milyar eurosu süs bitkileri...ABD'den sonra 2.büyük gıda ihracatçısı Hollanda'nın bu büyük başarısı, kesinlikle araştırılması ve örnek alınması gerek bir durum gerçekten...
Tarımda teknolojiyi çok iyi uygulayan ve ülkedeki mevcut 73 tarım kooperatifi ile gıda ihracatının yüzde 70'ini sağlayan tarım organizasyonu, oldukça ilginç ayrıntılar içeriyor.
Çiçek soğanları ve süs bitkileri başta olmak üzere; et-süt ürünleri, yumurta, sebze-meyve üreten, bunun yüzde 25'ini komşu ülke Almanya'ya ihraç eden Hollanda, ekonomik gücünü tarımdan alan bir AB ülkesi...
Tarım organizasyonu parmakla gösterilebilecek özel ve güçlü bir yapıda...Çünkü üretim, satış ve yönetim planlaması muhteşem üçlüyü oluşturuyor. Tarım bürokratları çiftçinin ve kooperatiflerin hep yanında...Su, tohum, ilaç ve diğer tarımsal sorunlar anında çözülmüş/çözülüyor. Ürünlerin pestisid analizleri ve diğer kontroller bağımsız akredite kuruluşlarca yapılıyor. Çiftçiye de yalnızca üretmek kalıyor.
Böylece ülke de kazanıyor, çiftçi de..!
Bizim ülkemizde bu noktada bazı sıkıntılar var ama...Bu kadar geniş tarım alanlarına sahip olan Türkiye'de, artık bir şeylerin değişmesi gerek...,86 Milyon nüfuslu Türkiye; 2025'te 36 milyar dolarlık tarım ihracatı yaparken,18 milyon nüfuslu küçücük Hollanda 156 milyar dolar tutarında tarımsal ürün dış satımı gerçekleştiriyor ise, bunun sebebi iyi araştırılmalı...
BUSİAD, BUÜ ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün kamuoyuna sunduğu Bursa Tarım Kongresi Raporu işte bu açıdan çok önemli...Belki de Türkiye'nin tarım şifreleri de bunlar...Bakalım bu başarılı çalışma tarım sektöründe hak ettiği değeri bulabilecek mi..?
Yazarın Diğer Yazıları
Mütareke kenti Mudanya'da güneşli bir sonbahar günlüğü...
11 Ekim 2026 Pazar, 10:12
Bankalar sineğin yağını da mı hesaplıyor artık?
09 Ekim 2026 Cuma, 12:07
Mimarlık bir sanat ve bilim dalıdır aslında...
05 Ekim 2026 Pazartesi, 09:27
Ar-Ge mi yoksa inovasyon mu önemli?
30 Eylül 2026 Çarşamba, 11:23
Palamut ve sardalyanın tam zamanıdır şimdi...
27 Eylül 2026 Pazar, 11:24
Avrupa'nın yeşil başkenti bayrağı Bursa'ya yakışmaz mı?
24 Eylül 2026 Perşembe, 13:22
Aile şirketlerinin sonu mu geliyor?
16 Eylül 2026 Çarşamba, 10:06
Mütareke Meydanı'ndaki bir çınar ağacının altında kitap imzalama keyfi...
13 Eylül 2026 Pazar, 16:04
Bursa turizmini konuşmak yerine, harekete geçirmek gerek artık!
09 Eylül 2026 Çarşamba, 13:53
Dışı kıpkırmızı ama içi yemyeşil çıkan domatesleri yiyemiyoruz artık!
07 Eylül 2026 Pazartesi, 16:12