Binay Kazan
Bursalı ustalar çekice bir başka vuruyor!
01 Şubat 2026 Pazar, 15:48
Gazeteci-Yazar arkadaşım Dr. Murat Kuter'in BUSİAD için hazırladığı Bursa Otomotiv Tarihi isimli kitabın tanıtım toplantısına; ciddi bir soğuk algınlığı rahatsızlığım nedeniyle katılamamıştım.
Önceki gün BUSİAD'a giderek Genel Sekreter Erol Alakoç ve Büro Yönetimi Sorumlusu Bircan Çavuşoğlu'ndan bu kitabı temin ettim ve 3 günde baştan aşağı okudum. Aslında bu kitap; bir dev eser...BUSİAD Yayınları'ndan çıkan kitap, tam 400 sayfa...Eski ve güzel fotoğraflarla zenginleştirilmiş bir Bursa sanayi hazinesi adeta...Kitabın sayfalarına girdikçe; yaşadığımız kentte sanayinin lokomotifi olan otomotivin nereden-nereye geldiğini net bir şekilde görebiliyor insan...
Bursa otomotiv sanayiinin temel üreticileri ve tedarikçi kuruluşların kuruluş ve gelişim öykülerinin yer aldığı bu kapsamlı kitap, ana otomotiv firmaları dışında sektöre hizmet eden 2 bini aşkın tedarikçi firmanın da tarihsel gelişimine ışık tutuyor.
Kim ne derse desin; bazen Bursa'da güzel şeyler de oluyor. Bu kitapta o güzelliklerden biri olarak hayatımızdaki yerini aldı. Kentimizin en etkin STK'larının başında gelen BUSİAD'ın girişimi ile kent tarihine katkı koyacak bir eserin hayata geçirilmesi bence önemli bir olaydır.
Kitabın içine "Değerli okuyucu" başlığı ile bir mektup koyan BUSİAD'ın Eski Dönem Başkanı Buğra Küçükkayalar; bu yazıtında ülkemizin en önemli ihracat kalemi olan otomotiv sektörünün temellerinin atıldığı Bursa'daki tarihsel gelişime dikkat çekerek, Bursa'nın lojistik olanakların çok olduğu bir kent olmasının yanında yetenekli insan potansiyeline de dikkat çekmiş. Küçükkayalar bu mektubunda: "TOFAŞ'ın Kurucu Fabrika Müdürü Enrico Martinotti'nin dönemin BTSO Genel Sekreteri Ergun Kağıtçıbaşı'na 'Ergun...İnegöl ve Eskişehir'i dolaştık. Bursa'da da güzel yerler gezdik. Ama Bursa'daki ustalar; çekici bir başka tutuyor, işlenecek saça bir başka vuruyor. Bu işin yeri tam da burası olmalı' diyerek kentin otomotiv sektörüne ev sahipliğini yapacağı anı belgelemiştir" diyerek kentimizde 1971 yılında kurulan TOFAŞ'ın başlangıç hikayesinin ana fikrini anlatmış. Bu anı; oldukça ilginç ve önemli... Ve bana göre kitabın en önemli anekdotlarından birini oluşturuyor. Belki de bir kentin kaderini belirleyen bir anıdır bu...

SIRA DIŞI BİR OTOMOTİV BELGESELİ KİTABI
Dr. Murat Kuter'in 4 yıllık titiz çalışması ile Bursa'nın önemli belgesel yapıtları arasına katılan Bursa Otomotiv Tarihi isimli kitap; gerçekten sıra dışı bir kaynak olarak tanınacak. Çünkü kitabın içinde Bursa'nın geçmişine yönelik çok önemli ayrıntılar, anı notları ve fotoğraflar var. Kitap; Bursa'nın otomotiv yolculuğunu A'dan Z'ye gözler önüne sererken, on binlerce insanın emeği, bilgisi ve sermayesi ile oluşturulan bir sektörün kronolojik gelişimini de etkin bir şekilde anlatıyor.
Tekerleğin doğuşundan günümüz otomobillerine kadar çok uzun bir sürecin kayıt altına alındığı bu sıra dışı belgesel yapıt ile; ilk otomobil tasarımcısı Bursalı Eralp Noyan'ı da tanıyoruz, "Borç namustur" diyerek bu sektöre katkı koyan Gökçen Ailesi'nin girişimci ruhunu da...
Kitapta; kuruluş öyküleri ile birlikte anlatılan Bursalı otomotiv firmalarının, sektörün gücüne nasıl güç kattıklarını ayrıntılı olarak okuyabiliyoruz. Türkiye'nin ilk otomobil girişimi olan Devrim'in hikayesi bu kitapta ayrıntılı olarak yer alırken, daha sonraki modeller Anadol ve Böcek'in doğuş öyküleri de anlatılıyor.
Bursa'da ana sanayii olarak kitapta yer alan, KARSAN, TOFAŞ, OYAK RENAULT, GÜLERYÜZ, AKİA ve TOGG gibi kuruluşların bir çırpıda okunacak kuruluş ve gelişim hikayeleri de, Bursa'nın gururu olacak ayrıntılar olarak dikkatleri çekiyor.
36 YILDA 32 KİTAP ÜRETEN BİR YAZAR
Şimdi; Bursa'nın kitap gibi insanlarından biri olan Murat Kuter'den bahsetmek istiyorum.
50 Yılık gazetecilik serüveninde sayısız haber ve yoruma imza atan Dr. Murat Kuter, en son yayınlanan Bursa Otomotiv Tarihi isimli kitabı ile 32.yazılı eserine imzasını attı. İlk kitabını 1989'da Spor ve Sağlık isimli yapıtı ile ortaya çıkaran Kuter; 36 yıllık süreçte adeta bir kitap makinesi gibi çalışmış. Gazetecilik yaşamına 1975 yılında attığı ilk amatör haber imzası ile başlayan Murat Kuter, şu anda tam yarım yüzyıllık bir gazeteci yazardır. Sahipliğini Bursa'nın çok yakından tanıdığı siyasetçi-Bakan Turhan Tayan'ın yaptığı HABER Gazetesi'nde mesleğe ilk adımlarını atan Murat Kuter, 1982 Anadolu Spor Akademisi mezunudur.1989 Yılında yüksek lisansını da yapan Murat Kuter, alanında Dr. unvanını kazanmıştır.
Yıllarca Bursa Hakimiyet Gazetesi'nde köşe yazarlığı yapan, bunun yanı sıra sektörel ve iş insanları alanında kitaplar yazan Dr. Murat Kuter, yakın bir tarihte yayınlanacak Bursa Deri Tarihi isimli 33.kitabı ile ilgili çalışmalarını sürdürmektedir.
Hastalığım nedeniyle gidemediğim son kitabının tanıtım toplantısında: Bursa'nın otomotiv sektörü hikayesini başarılı bir sunumla katılımcılara anlatan Dr. Murat Kuter, bu kitabın öyküsünü de şöyle özetliyor:" Sayın Buğra Küçükkayalar BUSİAD Yönetim Kurulu Başkanlığına seçildiği Ocak-2022'de beni arayarak yemeğe davet etti. Bu görüşmede Bursa'nın kurumsal hafızasına katkı koymak için Bursa'nın otomotiv tarihini kitap yapmak isteğini bana iletti. Bende o tarihten itibaren bu hedefle yoğun bir çalışmayı hayata geçirdim ve 4 yıl sonunda bu büyük eseri yarattım. Temel amacımız; bugüne dek bir kitaba dönüşmemiş otomotiv sektörünün öyküsünü ortaya çıkarmaktı. Sektörün ana sanayi ve tedarikçilerinin kuruluş ve gelişim öykülerini, bu sektörün Bursa eğitim-sanat-kültür ve sporuna katkılarını, AR-GE ve inovasyondaki gelişimini ve kentimize-ülkemize kazandırdığı katma değeri kayıt altına almak amaçlarımız arasındaydı. Başardık, çok mutlu ve gururluyuz".
Gerçekten bu kitabı okuduğunuzda; Bursa'da sanayi gelişimini başlatan bir sektörün aldığı yolu, sanki o günleri yaşarmışçasına içinizde samimiyetle hissedebiliyorsunuz. Sektörün; İnegöl'deki yaylı arabalardan- Gemlik'teki TOGG otomobil üretimine kadar olan yüzyıllık gelişimi, açık ve net bir şekilde de görebiliyorsunuz.
Bu kitap beni çok etkiledi. İnanıyorum ki okuduğunuzda; Bursa'da yaratılan otomotiv mucizesini sizde hayranlıkla karşılayacaksınız. BUSİAD Yönetimi ve Dr. Murat Kuter'i içtenlikle tebrik ederken, sizlere de bu kitabı edinerek mutlaka okumanızı öneriyorum.
Çünkü; geçmiş geleceğin aynasıdır ve bu güzel kentin geçmişi, başarılı girişimlerle de doludur ve o girişimler kentin doğal çevresini yok etmediği sürece, geleceğe basamak olacaktır.
Yazarın Diğer Yazıları
Onların canları can da, bizimki patlıcan mı?
28 Ocak 2026 Çarşamba, 13:06
İMO'nun Çağdaş Grup Başkan adayı hangi filmde oynadı?
25 Ocak 2026 Pazar, 16:49
Sizin hayatınızdaki en büyük taşlar hangileri?
22 Ocak 2026 Perşembe, 11:50
Yüreğinin götürdüğü yere gidebiliyor mu ki her insan?
19 Ocak 2026 Pazartesi, 10:40
600 liralık alarm cihazı ile hayata bağlanın!
15 Ocak 2026 Perşembe, 09:48
Perdenin arkasındaki gizi aralama sanatıdır gazetecilik!
10 Ocak 2026 Cumartesi, 13:07
VEFA; sadece İstanbul'un bir semti değildir..!
06 Ocak 2026 Salı, 19:38
Parayı veren düdüğü çalıyor ama ya düdük bozuksa!
04 Ocak 2026 Pazar, 14:06
Yeni yılda keşkeler yerine iyikiler çoğalsın hayatınızda!
01 Ocak 2026 Perşembe, 12:16
2026'da nasıl bir SİZ olmayı istiyorsunuz?
28 Aralık 2025 Pazar, 15:06