Zonguldak kent merkezinde sürdürülen Vakıflar İş Hanı'nın yıkım çalışmaları sırasında yıllardır gizli kalan tarihi bir yapı gün yüzüne çıktı. İlk değerlendirmelere göre 2. Dünya Savaşı döneminde sivilleri korumak amacıyla inşa edildiği düşünülen yer altı sığınağı, uzman ekipleri harekete geçirdi. Yaklaşık 83 yıllık geçmişe sahip olduğu değerlendirilen yapının kültür varlığı olarak tescillenip tescillenmeyeceğine ilişkin süreç resmen başladı.
Yıkım çalışmalarının devam ettiği alanda tesadüfen ortaya çıkan keşif, hem şehir tarihine hem de Türkiye'nin sivil savunma geçmişine ışık tutabilecek önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Zonguldak'taki yıkım çalışmasında yıllardır kapalı kalan giriş ortaya çıktıKent merkezinde, Madenci Anıtı'nın karşısında bulunan Vakıflar İş Hanı'nın kontrollü yıkımı sırasında uzun süredir kapalı olduğu belirlenen bir girişe ulaşıldı. Çalışmalar ilerledikçe bu girişin tek başına olmadığı, çevrede bulunan farklı havalandırma bacaları ve diğer giriş noktalarıyla bağlantılı geniş bir yer altı sistemine açıldığı tespit edildi.
İlk incelemelerde yapının sıradan bir bodrum ya da depo alanı olmadığı, planlı şekilde inşa edilmiş bir yer altı sığınağı olduğu belirlendi. Yapının yıllar boyunca çevrede yükselen yeni binalar ve kentleşme nedeniyle tamamen görünmez hale geldiği ifade edildi.
Uzmanların ilk teknik değerlendirmelerine göre yer altındaki yapının, 1943-1944 yıllarında savaşın etkilerinin yoğun hissedildiği dönemde olası hava saldırıları ve savaş risklerine karşı sivillerin korunması amacıyla inşa edildiği düşünülüyor.
O dönemde faaliyet gösteren Sivil Savunma Teşkilatı tarafından yapılan bu tür yapıların, savaş tehdidine karşı kentlerde güvenli alan oluşturmayı hedeflediği biliniyor. Zonguldak'ın stratejik önemi dikkate alındığında, ortaya çıkan sığınağın da benzer amaçlarla planlanmış olabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlar, yapının kesin inşa tarihinin ve kullanım amacının yapılacak ayrıntılı teknik ve arşiv incelemelerinin ardından netlik kazanacağını belirtiyor.
Teknik incelemelerde sığınağın oldukça büyük bir alana yayıldığı belirlendi. İlk ölçümlere göre yapı yaklaşık 60 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğinde bir yer altı koridor sisteminden oluşuyor.
Yeni Cami yakınındaki giriş ile çarşı içerisindeki diğer havalandırma noktası arasında yaklaşık 50 metrelik bağlantı koridoru bulunduğu tespit edildi. Giriş bölümlerinin ise yaklaşık 18 metrekarelik kesitlere sahip olduğu ifade edildi.
Ana galerilere bağlı farklı odaların da yer aldığı belirtilirken, bu bölümlerin savaş döneminde barınma, malzeme depolama ya da farklı sivil savunma ihtiyaçları için kullanılmış olabileceği değerlendiriliyor. Yapının tüm bölümlerinin ortaya çıkarılması için detaylı teknik çalışmaların süreceği bildirildi.
Kaynak: DHA
Güncel, 2026.07.03 18:44