Dünyanın en güçlü üç ülkesinin liderleri, 19 Kasım'da Çin'de tarihi bir görüşme gerçekleştirecek. ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ilk kez üçlü zirvede buluşacak olması, uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Görüşme şimdiden 1945'teki Yalta Konferansı'na benzetilirken, masada bulunmayan ülkelerin geleceğinin nasıl etkileneceği tartışılıyor.
Çin'in Şencen kentinde düzenlenecek görüşme, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi kapsamında gerçekleştirilecek. Üç liderin bir araya gelmesi, ABD, Rusya ve Çin arasında küresel dengeleri ilgilendiren konuların doğrudan ele alınması açısından tarihi önem taşıyor.
81 yıl sonra Yalta benzetmesi yeniden gündemde
İkinci Dünya Savaşı'nın son döneminde, 1945 yılında ABD Başkanı Franklin Roosevelt, Sovyetler Birliği lideri Josef Stalin ve İngiltere Başbakanı Winston Churchill, Yalta Konferansı'nda bir araya gelmişti. Savaş sonrasındaki dünya düzeninin şekillenmesinde önemli rol oynayan toplantı, büyük güçlerin küresel siyasetteki etkisinin sembollerinden biri haline gelmişti.
Aradan 81 yıl geçtikten sonra Trump, Putin ve Şi'nin aynı masaya oturacak olması, yeni bir dünya düzeninin şekillenebileceği yönündeki tartışmaları beraberinde getirdi. Ancak bu görüşmenin Yalta benzeri sonuçlar doğuracağı henüz kesin değil.
Üç liderin masaya getireceği konular farklı
Zirvede her liderin öncelikleri birbirinden ayrılıyor. Trump'ın gündeminde nükleer silahların azaltılması ve İran'daki savaş bulunuyor. ABD yönetimi, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konusunda üç ülke arasında görüşme yapılmasını istiyor.
Putin ise uluslararası konumunu güçlendirmek ve Moskova'nın çıkarları doğrultusunda diplomatik temaslarda bulunmak istiyor. Ukrayna'daki savaşın da gündeme gelmesi beklenebilecek başlıklardan biri olsa da Washington, bu konunun üçlü görüşmenin gündeminde yer almayacağını bildirdi.
Ev sahibi Şi Cinping'in ise nükleer silahların sınırlandırılması konusunda ABD ve Rusya ile aynı koşullara tabi tutulmaya sıcak bakmadığı biliniyor. Çin, nükleer kapasitesinin iki ülkeye kıyasla daha küçük olduğunu savunarak önce Washington ve Moskova'nın kendi silah stoklarını azaltması gerektiği görüşünü dile getiriyor.
ABD yönetimi, görüşmeden somut bir anlaşma çıkmasını beklemediğini de belirtiyor.
Ukrayna ve Tayvan masada olmadan alınacak kararlardan endişeli
Üç büyük gücün liderlerinin buluşması, zirvede temsil edilmeyen ülkelerde de kaygılara neden oluyor. Özellikle Ukrayna ve Tayvan, kendi geleceklerini etkileyebilecek kararların kendileri olmadan alınması ihtimalinden rahatsızlık duyuyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, daha önce yaptığı açıklamada nüfuz alanlarının yeniden paylaşıldığı yeni bir Yalta düzenini istemediklerini söylemişti.
Trump'ın Şi Cinping ile üçlü zirveden önce ayrıca ikili bir görüşme ve çalışma yemeği gerçekleştirmesi de planlanıyor. Putin ile Trump arasında ise ayrıca baş başa bir görüşme programlanmış değil.
19 Kasım'daki buluşmanın nasıl sonuçlanacağı merakla beklenirken, gözler dünyanın üç büyük gücünün vereceği mesajlara çevrildi.
Kaynak: HABER MERKEZİ
Dünya, 2026.11.16 09:07