Yemek yaparken tavaya hangi yağı koyduğunuz küçük bir tercih gibi görünebilir ancak uzun vadede sonuçları düşündüğünüzden çok daha önemli olabilir. Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu'nun da yer aldığı araştırmada, 221 bin 54 yetişkinin beslenme alışkanlıkları 33 yıla varan süre boyunca izlendi. Tereyağı ile bitkisel yağ tüketimini karşılaştıran bilim insanlarının ulaştığı sonuç ise mutfaktaki yıllardır süren "Hangi yağ daha sağlıklı?" tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Sofrada yapılacak basit bir yağ değişikliği uzun vadeli sağlık açısından önemli sonuçlarla bağlantılı olabilir. Yaklaşık 200 bin kişinin 30 yılı aşkın süre boyunca beslenme ve sağlık verilerini inceleyen araştırmacılar, tereyağı yerine bitkisel yağ tüketmenin erken ölüm riskinin daha düşük olmasıyla ilişkili olduğunu ortaya koydu.
Mass General Brigham, Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu ve Broad Institute araştırmacılarının yürüttüğü çalışma, JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlandı. Araştırmada özellikle soya, kanola ve zeytinyağı tüketiminin daha düşük toplam ölüm, kanser kaynaklı ölüm ve kalp-damar hastalıklarına bağlı ölüm riskiyle ilişkili olduğu görüldü.
Tereyağı tüketiminin ise toplam ölüm ve kanser kaynaklı ölüm riskinin daha yüksek olmasıyla bağlantılı olduğu bildirildi.
200 BİN KİŞİ 30 YILDAN FAZLA TAKİP EDİLDİ
Araştırmacılar yaklaşık 200 bin kişinin beslenme alışkanlıkları ile sağlık verilerini 30 yılı aşkın süre boyunca değerlendirdi. Çalışmanın dikkat çeken bölümlerinden biri de tereyağı ile bitkisel yağların günlük beslenmede birbirinin yerine kullanılması durumunda ortaya çıkabilecek sonuçların modellenmesi oldu.
Analize göre günlük beslenmede tereyağının bitkisel yağlarla değiştirilmesi, ölüm riskinin yüzde 17 daha düşük olmasıyla ilişkilendirildi. Çalışmanın başyazarı Yu Zhang, bulunan ilişkinin büyüklüğünün kendilerini şaşırttığını belirterek, tereyağının bitkisel yağlarla değiştirilmesinin modellendiği durumda yüzde 17 daha düşük ölüm riski gördüklerini söyledi.
ZEYTİNYAĞI, KANOLA VE SOYA YAĞI ÖNE ÇIKTI
Araştırmada bitkisel yağlar arasında özellikle zeytinyağı, kanola yağı ve soya yağı dikkat çekti. Tereyağı ile bu yağlar arasındaki temel besinsel farklılıklardan biri içerdikleri yağ asitleri. Tereyağı doymuş yağ asitleri bakımından zenginken, bitkisel yağlarda doymamış yağ asitleri daha yüksek oranda bulunuyor.
Araştırmacılar, geçmişte yağ asitleri üzerine çok sayıda çalışma yapıldığını ancak tereyağı ve bitkisel yağlar gibi bu yağların doğrudan tüketildiği temel besin kaynaklarına odaklanan araştırmaların daha sınırlı olduğunu belirtti.
Bununla birlikte çalışma gözlemsel verilerden elde edilen ilişkileri ortaya koyuyor; tek başına tereyağının erken ölüme neden olduğunu ya da bitkisel yağların ömrü kesin olarak uzattığını kanıtlamıyor.
Yaşam, 2026.09.15 10:07