Akdeniz Üniversitesi'nden (AÜ) Doç. Dr. Olgaç Güven, Süveyş Kanalı üzerinden artan tür geçişleri ve iklim değişikliğinin etkisiyle Akdeniz ekosisteminin ciddi bir baskı altında olduğunu belirtti. Güven, bu sürecin kontrolsüz şekilde ilerlediğini ve yerli türlerin yaşam alanlarını giderek kaybettiğini söyledi.
Akdeniz Üniversitesi'nden (AÜ) Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Temel Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Olgaç Güven, iklim değişimi ve Süveyş Kanalı'nın genişletilmesiyle birlikte Akdeniz'e yönelik tropikal tür göçünün hızlandığını söyledi. Doç. Dr. Güven, bu durumun deniz ekosisteminde köklü değişimlere yol açtığının altını çizdi.
"İKİ DENİZ ARASINDAKİ DOĞAL BARİYER ZAYIFLADI"
Asya ile Avrupa arasındaki ticaretin önemli geçiş noktalarından biri olan Süveyş Kanalı'nın zaman içinde genişletilip derinleştirildiğini söyleyen Doç. Dr. Olgaç Güven, "Bu kanal Kızıldeniz ile Akdeniz arasında bir mavi koridor oluşturdu. Genişleme ve derinleşmeye bağlı olarak Akdeniz'in tuzluluğu artarken, iki deniz arasındaki doğal bariyer zayıfladı" dedi.
Bu bariyerin ortadan kalkmasıyla birlikte daha önce geçişi sınırlı olan birçok türün Akdeniz'e ulaşabildiğini ifade eden Güven, "Artık bu geçiş daha kontrolsüz ve hızlı gerçekleşiyor." ifadelerini kullandı.
"ANİ SICAKLIK ARTIŞLARI YERLİ TÜRLERİ ZORLUYOR"
İklim değişiminin etkisiyle özellikle Doğu Akdeniz'de su sıcaklıklarının arttığını belirten Doç. Dr. Olgaç Güven, şu ifadeleri kullandı:
Kıyısal alanlarda 5 dereceye varan ani sıcaklık artışları görülüyor. Bu durum yerli türleri zor durumda bırakırken, tropikal türler için daha uygun yaşam alanları oluşturuyor.
"YAŞAM ALANLARINI TERK ETMEK ZORUNDA KALIYORLAR"
Akdeniz'de yüzlerce yılda oluşan ekosistem dengesinin bozulduğunu belirten Doç. Dr. Güven, "Yerli türler, alışık oldukları fiziksel ve kimyasal koşulların değişmesi nedeniyle yaşam alanlarını terk etmek zorunda kalıyor. Daha derin ya da daha serin bölgelere çekiliyorlar. Öte yandan tropikal türler besin rekabeti oluşturuyor, bazıları doğrudan yerli türleri avlıyor. Bu da biyoçeşitliliği ciddi şekilde baskılıyor" ifadelerini kullandı.
"AKDENİZ'İN TAMAMEN TROPİKAL BİR DENİZE DÖNÜŞMESİ KISA VADEDE MÜMKÜN DEĞİL"
Akdeniz'in tamamen tropikal bir denize dönüşeceği yönündeki değerlendirmelere temkinli yaklaşan Doç. Dr. Olgaç Güven, "Fiziksel şartlar tropikal özellikler gösterebilir ancak Akdeniz'in tamamen tropikal bir denize dönüşmesi kısa vadede mümkün değil. Ekosistemler uzun süreçlerde oluşur" ifadelerini kullandı. Buna karşı tür değişiminin çok daha hızlı yaşandığını vurgulayan Doç. Dr. Güven, "Bu durum tropikal türler için uygun alan yaratıyor. Bu da Akdeniz'de ciddi kayıplara yol açabilir." dedi.
İklim projeksiyonlarına dikkati çeken Doç. Dr. Olgaç Güven, "2050 ve özellikle 2100 senaryolarında öngörülen sıcaklık artışları gerçekleşirse Akdeniz'de çok daha dramatik değişimler göreceğiz" diyerek bu sürecin yalnızca ekolojik değil ekonomik sonuçlar da doğuracağını belirtti.
Güven, ayrıca balıkçılık başta olmak üzere deniz kaynaklarına bağlı sektörlerin etkileneceğini de söyledi.
'BÖLGE ÜLKELERİNİN BİRLİKTE HAREKET ETMESİ ŞART'
Bu durumun yalnızca Türkiye'nin değil, tüm Akdeniz ülkelerinin ortak meselesi olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Güven, "Bu uluslararası bir sorun. Akdeniz, küresel ortalamaya göre iklim değişiminden yüzde 20 daha fazla etkileniyor ve daha kritik duruma sahip. Bu nedenle bölge ülkelerinin birlikte hareket etmesi gerekiyor" diyerek sözlerini tamamladı.
Kaynak: DHA
Güncel, 2026.05.04 15:00