Müstahkem Mevki Komutanı Cevat Paşa, Çanakkale Savaşları'nın yaşandığı, Tarihi Gelibolu Yarımadası'nda Kahraman Mehmetçiğin 111 yıl önce dünyanın en güçlü donanmalarına geçit vermeyerek 'Çanakkale Geçilmez Destanı'nı yazdığı 18 Mart günü zaferini, İngiliz donanması Çanakkale Boğazı'ndan çıkış yaptığında o meşhur 'Gittiler, Geçemediler ve Geçemeyecekler" sözünü söylediği Çanakkale'deki Hacıpaşa Çiftliği'nden izledi.
Çanakkale Savaşları'nın yaşandığı, Tarihi Gelibolu Yarımadası'nda Kahraman Mehmetçik 111 yıl önce dünyanın en güçlü donanmalarına geçit vermeyerek 'Çanakkale Geçilmez Destanı' yazdı. Müstahkem Mevki Komutanı Cevat Paşa, Kahraman Mehmetçiğin 111 yıl önce dünyanın en güçlü donanmalarına geçit vermeyerek 'Çanakkale Geçilmez Destanı'nı yazdığı 18 Mart günü zaferini, İngiliz donanması Çanakkale Boğazı'ndan çıkış yaptığında o meşhur 'Gittiler, Geçemediler ve Geçemeyecekler" sözünü söylediği Çanakkale'deki Hacıpaşa Çiftliği'nden izledi.
Çanakkale Boğazı'nda 3 Kasım 1914 tarihinde bombardımanın başlamasıyla savaşın kendini göstermeye başladığını kaydeden Doç. Dr. Barış Borlat, "Çanakkale Boğazı'nda 3 Kasım 1914 tarihinde başlayan bombardımanla birlikte savaş kendisini göstermeye başlamıştı. Ancak ilk önemli saldırı 19 Şubat 1915 tarihinde yaşanmıştı. Boğazın çevresindeki güvenlik önlemlerini almak ise Müstahkem Mevki Komutanlığına ve komutanı olan Cevat Çobanlı'ya aitti. Ancak Çanakkale Boğazı içerisindeki bu ilk saldırı, 19 Şubat saldırısı, Çimenlik Kalesi içerisinde bulunan müstahkem mevki komutanlığı karargahında yeni bir soru işareti uyandırmıştı. Burası güvenli değildi ve her an boğaz içerisinde bombalanmaya açık bir yerde bulunuyordu. Bunun için de Müstahkem Mevkinin buradan karargahını taşıma süreci gündeme gelecekti. Bu durumu 25 Şubat tarihinde yaşayan bombardıman daha da hissettirmişti. Bu amaçla 25 Şubat gününde şu anda bulunmuş olduğumuz yerin sadece biraz daha altında bulunan Hacıpaşa Çiftliği'ne karargâhın taşınmış olduğunu göreceğiz" dedi.
Doç. Dr. Borlat, Nazmi Bey'in Hacı Paşa Çiftliğinde son emirlerini alarak 7 Mart akşamındaki ve gecesine bağlayan süreç esnasındaki mayınlamayı Çanakkale Boğaz'ı içerisinde yaptığını söyleyerek "25 Şubat 1915 tarihinden başlamak üzere Müstahkem Mevki Komutanı karargahı bulunduğumuz yere taşınacaktı ve özellikle Çanakkale Boğazı için en kritik kararların alınmış olduğu yerde Hacıpaşa Çiftliği olacaktı. Hacıpaşa Çiftliği'nde belki de 8 Mart gününde Boğazın mayınlanma faaliyetlerinin yapılması süreci öncesinde 6 Mart gününde bulunmuş olduğumuz noktaya Mayın Grup Komutanı Nazmi Bey'in geldiğini göreceğiz. Nazmi Bey kendisi bu bölgeye gelecek ve belki de boğazla ilgili son emirlerini almak suretiyle 7 Mart akşamındaki ve gecesine bağlayan süreç esnasındaki mayınlamayı Çanakkale Boğaz'ı içerisinde yapmış olduğunu göreceğiz. Hacıpaşa Çiftliği içerisinde 25 odası bulunan bir çiftlik binası olduğunu söyleyebiliriz. 2 katlı olan bu bina 40 dönümlük bir arazi içerisinde yerleşmişti. Aynı zamanda çiftliğin içerisinde birçok önemli askeri tesisin de şekillenmeye başlamış olduğunu söyleyebiliriz. Ancak Cevat Paşa özellikle karargâhın bulunmuş olduğu yerin biraz daha kuzey yamaçlarında bir gözetleme noktası olarak tespit etmiş olduğu bulunmuş olduğumuz yerden boğazı ve Çanakkale Zaferini izlemiş olduğu yerin tespitini gerçekleştirmiş ve burada oluşturulan siperin içerisinde sadece alelade olarak hazırlanmış olan bir sehpa ve boğazı gözetlemek için kullanılan bir dürbün aynı zamanda yanındaki subaylarının bulmuş olduğu bir hat teşkil edilmişti" ifadelerini kullandı.
Cevat Paşa 18 Mart Çanakkale Zaferi günü ne kadar komutada olmasa zafer saatlerini Hacıpaşa Çiftliği üzerindeki tepeden izlediğini aktaran Borlat, şu cümleleri kullandı: "Ancak bütün bu hazırlıklara rağmen 18 Mart gününde Cevat Paşa bu noktayı kullanamamış kendisi o gün Kirte'ye Mustafa Kemal'le bir teknik ziyaretine çıkmıştı. Bu nedenle 18 Mart bombardımanı başladığında o esnada bütün komuta zinciri kurmay başkanlığını yapan Selahattin Adil Bey'e kalmıştı. O nedenle Hacıpaşa Çiftliği'nde Selahattin Adil Bey saat 14'e kadar bütün muharebeyi idare etmiş, saat 14 civarında Çanakkale Boğazı'ndaki ilk geminin batmaya başlamasıyla birlikte kendisi şunu söyleyecekti: 'Komutan Çanakkale'ye geliyordu ve belki de onun bu geçişi uğurlu gelmişti. Sadece iki saat sonra Cevat Paşa şu anda bulunduğumuz gözetleme mevkiine gelmiş ve Çanakkale Boğazı'ndaki gemilerin o son hamlelerini ve onların Çanakkale Boğazı'ndan yavaş yavaş çıkmaya başladığını görecekti. Saat 18 olduğunda yani İngiliz donanması Çanakkale Boğazı'ndan çıkış kararı verdiğinde Cevat Paşa'nın o meşhur "Gittiler, Geçemediler ve Geçemeyecekler" sözünün söylendiği ve Çanakkale Zaferinin izlendiği, Müstahkem Mevkinin bütün komuta kademesinin savaşı idare ettiği merkezin gözetleme noktasından aynı açıyla biz de 111 yıl öncesine buradan bakıyoruz."
Kaynak: IHA
Güncel, 2026.03.18 10:21