Malatya'nın Battalgazi ilçesinde yarım asır önce tamamen insan gücüyle açılan su tüneli, yıllara meydan okuyarak bugün hâlâ tarımsal üretime katkı sunmaya devam ediyor. Çolaklı Mahallesi'nde yaşayan Boztaş ailesinin 1970'li yıllarda büyük emekle oluşturduğu doğal su tüneli, modern teknolojinin olmadığı dönemde köylülerin azim ve dayanışmasıyla ortaya çıkan dikkat çekici yapılardan biri olarak öne çıkıyor.
Yaklaşık 100 metre uzunluğundaki tünel sayesinde ulaşılan su kaynağı, geçmişte sebze, meyve ve tütün üretiminde kullanılırken, günümüzde ise kayısı bahçelerinin sulanmasında değerlendiriliyor. Bölge halkı tarafından hâlâ aktif şekilde kullanılan sistem, yıllardır kesintisiz olarak su sağlamasıyla dikkat çekiyor.
1970'li yıllarda sulama imkânlarının son derece kısıtlı olduğu dönemde, Boztaş ailesi kendi imkanlarıyla çözüm üretmek için harekete geçti. Bahçelerini sulayabilmek amacıyla başlatılan çalışma, dönemin zor şartlarına rağmen yıllarca süren büyük bir emeğin ürünü oldu.
Kazma ve küreklerle yürütülen çalışmalar sırasında herhangi bir iş makinesi kullanılmadı. Üç kişinin tamamen insan gücüyle yürüttüğü kazı çalışmaları yaklaşık üç yıl sürdü. Ailenin hedefi, yer altındaki doğal su kaynağına ulaşarak bölgedeki üretimi sürdürebilecek bir sistem oluşturmaktı.
Uzun uğraşların ardından suya ulaşılmasıyla birlikte bölgede tarımsal faaliyetler daha verimli hale geldi. Açılan tünelden çıkan su, yıllarca çevredeki tarım arazilerinin can damarı oldu.
Roma Dönemi Kanallarını AndırıyorYapısıyla dikkat çeken doğal su tüneli, görenlerin ilgisini çekiyor. Yaklaşık 90 santimetre genişliğe sahip olan tünelin yüksekliği ise bazı bölümlerde 2 metreye kadar ulaşıyor. Taş ve toprak yapısıyla eski dönem sulama kanallarını andıran sistem, özellikle tarihi su yapılarıyla benzerliği nedeniyle dikkat çekiyor.
Bölgedeki vatandaşlar, yıllardır kullanılan tünelin sağlamlığını korumasını büyük emek ve doğru işçilikle ilişkilendiriyor. Aradan geçen onlarca yıla rağmen sistemin halen çalışır durumda olması, köy halkı tarafından da takdirle karşılanıyor.
Tünelden çıkan suyun daha sonra borular aracılığıyla havuzda toplandığı, buradan da kayısı bahçelerine yönlendirildiği belirtiliyor. Özellikle yaz aylarında sulama ihtiyacının arttığı dönemlerde sistemin bölgedeki üreticiler için büyük önem taşıdığı ifade ediliyor.
"Üç Yıl Boyunca İnsan Gücüyle Kazdık"Tünelin yapımında görev alan isimlerden Galip Boztaş, yıllar önce verilen emeği bugün bile unutamadıklarını söyledi. Çalışmaların 1975 ile 1977 yılları arasında gerçekleştirildiğini anlatan Boztaş, dönemin şartlarında böyle bir projeyi tamamlamanın oldukça zor olduğunu ifade etti.
Rahmetli amcası Rıfat Boztaş ile birlikte üç kişinin tünelin açılması için yıllarca çalıştığını belirten Boztaş, teknoloji eksikliği nedeniyle her şeyin el emeğiyle yapıldığını dile getirdi. Suyu bulduklarında büyük sevinç yaşadıklarını söyleyen Boztaş, elde edilen kaynağın uzun yıllar boyunca tütün, sebze ve meyve sulamasında kullanıldığını aktardı.
Yaklaşık 52 yıldır aynı tünelden su akmaya devam ettiğini belirten Boztaş, sistemin hâlâ aktif şekilde çalışmasının kendileri için gurur kaynağı olduğunu ifade etti.
Aile bireylerinden Recep Boztaş da çocukluk yıllarında tünelin açılış sürecine tanıklık ettiğini anlattı. O dönemde köyde pompa sistemlerinin bulunmadığını belirten Boztaş, suyun hem içme suyu hem de tarımsal sulama amacıyla kullanıldığını söyledi.
İlerleyen yıllarda bölgeye elektrik gelmesiyle birlikte sistemin daha modern hale getirildiğini ifade eden Boztaş, kurulan pompalar sayesinde suyun üst bölgelere taşınmaya başlandığını dile getirdi. Böylece daha geniş alanların sulanabildiğini belirten Boztaş, bugün yaklaşık 50 dönümlük arazinin bu su sayesinde verimli kaldığını kaydetti.
Yarım Asırlık Sistem Tarıma Katkı Sunmayı SürdürüyorMalatya'da yıllardır ayakta kalan doğal su tüneli, sadece bir sulama sistemi değil, aynı zamanda geçmiş kuşakların emeğini ve üretim mücadelesini yansıtan önemli bir yapı olarak görülüyor. Bölge halkı, modern imkanların olmadığı dönemde tamamen insan emeğiyle ortaya çıkarılan bu sistemin korunması gerektiğini düşünüyor.
Özellikle kayısı üretimiyle öne çıkan Malatya'da su kaynaklarının önemi her geçen yıl daha fazla hissedilirken, Boztaş ailesinin yıllar önce açtığı tünel bugün hâlâ tarımsal üretimin devam etmesine katkı sağlıyor. Bölgedeki üreticiler, yarım asrı geride bırakan bu sistemin geçmişten bugüne uzanan önemli bir miras olduğunu ifade ediyor.
Kaynak: IHA
Güncel, 2026.05.18 10:55