Sosyal medyada sahte ve anonim hesapların artışı son yıllarda dikkat çekici bir seviyeye ulaştı. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Nurhan Demirel, fake hesap kullanımının yalnızca teknik değil aynı zamanda psikolojik bir davranış biçimi olduğunu söyledi.
SEMA ÜSTÜNTAŞ ÇAKAR / BURSADA BUGÜN
Sosyal medya platformlarında sahte ve anonim hesapların artışı dikkat çekerken, uzmanlar bu hesapların sanıldığı gibi "görünmez" olmadığını vurguluyor. Nurhan Demirel, fake hesap kullanımının yalnızca teknik değil aynı zamanda psikolojik bir davranış biçimi olduğuna dikkat çekti.
"FAKE HESAP AÇANLAR DEVEKUŞU GİBİ DAVRANIYOR"
Demirel'e göre fake hesap kullanan kişilerin önemli bir bölümü dijital ortamda görünmez olduklarını düşünüyor. "Fake hesap kullanan birçok kişi devekuşunun başını kuma gömüp görünmediğini sanması gibi davranıyor. Oysa dijital dünyada hiçbir işlem iz bırakmadan kaybolmaz. Kullanıcılar anonim olduklarını düşündükleri için daha rahat hareket ediyor, tanımadıkları kişilere karşı siber zorbalık eylemlerinde dahi bulunabiliyorlar ancak her yorum, her giriş ve her etkileşim teknik olarak kayıt altındadır."
Demirel'e göre bu durum çoğu zaman bilinçli bir suç davranışından ziyade "sorumluluktan uzaklaşma hissi" ile başlıyor:
"Bazı kullanıcılar gerçek kimlikleriyle yazamayacakları yorumları, yapamayacakları eylemleri anonim hesaplardan gerçekleştirebileceklerini düşünüyor. Ancak unutmamalıyız ki dijital ortam anonim gibi görünse de hukuki açıdan izlenebilir bir alandır."
"FAKE HESAPLAR HER ZAMAN KÖTÜ NİYETLE AÇILMIYOR"
Demirel, fake hesapların yalnızca saldırı amacıyla kullanılmadığını da vurguladı:
"Bazı kişiler fake hesapları daha masum görünen amaçlarla açıyor. Özellikle birini takip etmek, yani stalk yapmak, sosyal medyada özgürce yorum yazmak veya kimliğini açıklamadan tartışmalara katılmak için anonim hesap açan çok sayıda kullanıcı var. Ancak bu kullanım bile hukuki riskleri ortadan kaldırmaz."
"INFLUENCER DÜNYASINDA DA YAYGIN"
Fake hesapların sosyal medya ekosisteminde farklı amaçlarla da kullanıldığına dikkat çeken Demirel, özellikle influencer alanında bu yöntemin büyüme stratejisi olarak tercih edilebildiğini söyledi:
"Bazı kullanıcılar fake hesapları yalnızca takip etmek için değil, sosyal medya hesaplarını büyütmek amacıyla da kullanabiliyor. Özellikle influencer ekosisteminde sahte hesaplar üzerinden yorum yazmak, etkileşim artırmak veya algı oluşturmak için fake hesap üretildiğini görüyoruz. Bu durum hem etik hem de hukuki açıdan tartışmalı bir alan."
"TEK BAŞINA SUÇ DEĞİL AMA..."
Konuya ilişkin hukuki çerçeveyi değerlendiren Orhan Sinan Dural ise takma isimle hesap açmanın tek başına suç olmadığını ancak kullanım amacının belirleyici olduğunu ifade etti:
"Takma isimle sosyal medya hesabı açmak tek başına suç değildir. Ancak bir kişi adına sahte hesap açılması, hakaret edilmesi, tehditte bulunulması, kişisel verilerin paylaşılması veya itibar zedeleyici içerik üretilmesi durumunda Türk Ceza Kanunu kapsamında suç oluşur."
Bu tür durumlarda;
• Hakaret suçu
• Tehdit suçu
• İftira suçu
• Kişisel verilerin hukuka aykırı kullanılması
• Özel hayatın gizliliğinin ihlali aynı anda gündeme gelebiliyor.
"ANONİM HESAPLAR TESPİT EDİLEBİLİR"
Dural'a göre fake hesapların izlenemeyeceği yönündeki yaygın kanaat gerçeği yansıtmıyor:
"Savcılık talebiyle IP kayıtları ve erişim logları üzerinden hesap sahiplerine ulaşılması mümkündür. Dijital anonimlik hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz."
Ayrıca Türkiye'de sosyal medya platformlarında anonim hesaplara yönelik yeni düzenleme hazırlıkları da gündemde. Özellikle kimlik doğrulama süreçlerinin güçlendirilmesi, yaş doğrulama sistemlerinin yaygınlaştırılması ve platformların kullanıcı verilerini daha hızlı paylaşmasını sağlayacak yeni hukuki mekanizmalar üzerinde çalışmalar yürütülüyor.
Dural, bu düzenlemelerin yürürlüğe girmesiyle birlikte sahte hesaplarla mücadelenin daha etkin hale geleceğini belirterek, "Anonim hesapların kimlik doğrulama süreçlerine tabi tutulmasına yönelik çalışmalar devam ediyor. Bu düzenlemeler hayata geçtiğinde fake hesapların tespiti hızlanacak ve yaptırımların uygulanması daha kolay hale gelecektir" dedi.
MAĞDURLAR NE YAPMALI?
Av. Dural'a göre sahte hesap saldırılarına maruz kalan kişiler;
• Savcılığa suç duyurusunda bulunabilir
• İçerik kaldırma talebinde bulunabilir
• Erişim engeli kararı aldırabilir
• IP tespiti isteyebilir
• Maddi ve manevi tazminat davası açabilir
Özellikle sistematik saldırı niteliği taşıyan fake hesap faaliyetlerinde cezai yaptırımların daha ağır uygulanabileceği belirtiliyor.
"DİJİTAL ORTAMLARDA HİÇBİR HAREKET KAYBOLMAZ"
Nurhan Demirel, toplumda fake hesapların risk taşımadığı yönünde yaygın ancak hatalı bir algı bulunduğunu vurgulayarak sözlerini şöyle tamamladı:
"Başkaları tarafından gizlice takip edilmek, bir kişinin sosyal medya üzerinden sürekli izlenmesi zaten başlı başına rahatsız edici bir durumdur. Bu davranışın masum ya da zararsız görülmesi ise ilerleyen süreçte ciddi güvenlik risklerine yol açabilir. Sosyal medya artık yalnızca bireysel ifade alanı değil; aynı zamanda hukuki sorumluluk doğuran bir kamusal iletişim alanıdır."
Güncel, 2026.03.23 16:15