Bursa'da zeytin hasadı için hazırlıklar sürerken üreticiler, geleneksel elle toplama yöntemlerinin yanı sıra silkeleme makinelerini de kullanmaya hazırlanıyor. Makineler iş gücü ihtiyacını ve hasat süresini azaltabiliyor. Ancak makinenin türü, titreşim ayarı, ağaca uygulanma biçimi ve zeytinin sofralık ya da yağlık olması, meyve ve ağaç üzerindeki etkiyi değiştirebiliyor.
FATİH MISIR / BURSADA BUGÜN
Önceki yıllarda zeytinler çoğunlukla elle toplanıyor, dallara sırıklarla vurularak meyveler sepetlere ve selelere düşürülüyordu.
Teknolojinin gelişmesiyle dalı ya da ağacın gövdesini titreştirerek zeytinleri döken makineler yaygınlaştı. Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde yayımlanan bir araştırmada, zeytin hasadında makine kullanımının iş gücü ihtiyacını azalttığı, hasat süresini kısalttığı ve üretim maliyetlerini düşürebildiği belirtiliyor.
HER SİLKELEME MAKİNESİ AYNI YÖNTEMLE ÇALIŞMIYOR
Üreticilerin kullandığı bazı makineler dalları tarayarak veya titreştirerek meyveyi düşürürken, gövde sarsıcı makineler ağacın gövdesine bağlanıp titreşim oluşturuyor. Bu yöntemlerin ağaç ve meyvede oluşturduğu etki aynı değil. Makinenin zeytin çeşidine, ağacın yapısına ve hasat zamanına uygun seçilmesi önem taşıyor.
Gemlik zeytini üzerinde yapılan iki yıllık bir araştırmada, 22 Hz frekansta çalışan gövde sarsıcıyla hasatta verimlilik yaklaşık yüzde 93 olarak ölçüldü.
Aynı denemelerde meyve hasarı yüzde 1,5'in altında kalırken, ağaç hasarı yüzde 2,86 ile 7,24 arasında değişti. Araştırmacılar, bu sonuçların belirli makine ayarı ve deneme koşullarına ait olduğuna dikkat çekiyor; dolayısıyla aynı oranlar her bahçe ve makine için geçerli kabul edilemiyor.
MEYVE ZARARI ZEYTİNİN KULLANIM AMACINA GÖRE DEĞİŞİYOR
Sofralık zeytinde meyvenin ezilmesi ve berelenmesi ürünün görünüşünü ve pazar değerini etkileyebiliyor. "Domat" çeşidi üzerinde yapılan bir araştırmada, sırıkla ve elektrikli çırpıcıyla hasatta meyve ve ağaç zararının arttığı; mekanik dal sarsıcıyla hasadın ise incelenen yöntemler arasında daha başarılı bulunduğu bildirildi. Ayvalık yağlık zeytini üzerine yapılan başka bir çalışmada da dal sarsıcıyla toplanan meyvelerde, sırıkla hasada göre mekanik zarar ve serbest yağ asitliği daha düşük ölçüldü.
Bu nedenle makinelerin etkisini "faydalı" ya da "zararlı" diye tek başına değerlendirmek mümkün değil. Doğru ayar ve uygun uygulama işçiliği azaltıp hasadı hızlandırabilir; yanlış ayar, ağaca uygun olmayan ekipman veya dikkatsiz kullanım ise meyvede berelenmeye ve ağaçta zarara yol açabilir. Özellikle sofralık zeytinde meyvenin darbe almadan toplanması, hasat yöntemini seçerken göz önünde bulundurulması gereken başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Bursa Bölge, 2026.10.10 11:36