Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) akademisyenleri, kavak, ladin ve çam gibi hızlı büyüyen ağaçlardan elde edilen ahşabın dış ortam koşullarına dayanıklılığını 10 kata kadar artırmayı hedefleyen bir proje geliştirdi. TÜBİTAK destekli çalışma ile hem Türkiye'de yetişen ağaç türlerinin yapı sektöründeki kullanımının artırılması hem de tropikal ormanlardaki değerli ağaçların kesiminin azaltılması amaçlanıyor.
BTÜ Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mahmut Ali Ermeydan tarafından yürütülen projede, ahşaba özel bir modifikasyon işlemi uygulanıyor. Çalışmayla, normal şartlarda dış ortamda kısa sürede yıpranabilen hızlı büyüyen ağaçlardan daha uzun ömürlü ve dayanıklı ürünler elde edilmesi planlanıyor.
Projenin ahşabın dış ortam koşullarındaki dayanımını geliştirmeye yönelik olduğunu belirten Prof. Dr. Ermeydan, mevcut yöntemlerin bazılarında çevre ve insan sağlığı açısından sorun oluşturabilecek maddelerin kullanıldığını söyledi.
Geliştirdikleri yöntemde ise çevreye ve insan sağlığına zarar vermeyen bir kimyasal kullandıklarını aktaran Ermeydan, Türkiye'de yetişen ve ekonomik açıdan uygun olan bazı ağaç türlerinin doğal olarak dayanıksız olduğunu ifade etti. Proje kapsamında uygulanan yöntem sayesinde bu ahşapların 10 kata kadar daha uzun ömürlü hale getirilmesi hedefleniyor.
Modifiye edilen ahşabın özellikle dış mekânlarda önemli bir kullanım alanına sahip olabileceği belirtiliyor. Sağlamlaştırılan ahşabın peyzaj düzenlemeleri, çocuk oyun alanları, otel ve villa bahçeleri gibi alanların yanı sıra yapı sektöründe de değerlendirilmesi planlanıyor.
Prof. Dr. Ermeydan, Avrupa ve Amerika'da örnekleri bulunan çok katlı ahşap yapıların Türkiye'de de yaygınlaşabileceğine dikkat çekerek, hızlı büyüyen ağaçlardan elde edilen ahşabın yapı sektöründe daha fazla kullanılmasının doğal kaynaklar açısından da önemli olduğunu vurguladı.
Bu sayede tropikal bölgelerde yetişen teak (tik), sapelli ve iroko gibi ağaçlara yönelik talebin ve dolayısıyla bu ormanlardaki ağaç kesiminin azaltılması hedefleniyor. Türkiye'de yetişen ağaçların değerlendirilmesinin ise ülke ekonomisine katkı sağlaması bekleniyor.
Çalışmada kullanılan başlangıç maddesinin mısır nişastasından elde edilen laktik asit olduğu belirtildi. Laktik asidin polimerleştirilmesiyle elde edilen biyobozunur polilaktik asit polimeri, ahşap malzemeye aşılanarak yeni bir yapı kazandırılıyor.
Bu işlem sonucunda ahşabın daha az su emmesi ve boyutsal kararlılığını yüzde 50'nin üzerinde koruması amaçlanıyor. Böylece malzemenin eğilme ve bükülme gibi deformasyonlara karşı direncinin de artırılması planlanıyor.
Ermeydan, örnek olarak dış ortamda yaklaşık 1 yılda deformasyona uğrayabilecek ladin ahşabının, geliştirilen yöntemle 10 yıla kadar dayanıklı hale getirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
Projede geliştirilen modifiye ahşapların dayanıklılığını belirlemek amacıyla çeşitli testler gerçekleştiriliyor. Dış ortam koşullarını taklit eden uygulamaların yanı sıra toprak kazık ve doğal yaşlandırma testleri yapılıyor.
Ahşabın en önemli bozucu unsurlarından biri olan mantarlara karşı dayanıklılığın belirlenmesi için de laboratuvar ortamında çalışmalar yürütülüyor. Renklenme, çürüklük ve küf mantarlarına karşı gerçekleştirilen testlerle malzemenin dayanım özellikleri inceleniyor.
Projenin temel hedefinin ahşabın su alma davranışını azaltmak ve dış ortam koşullarına karşı dayanıklılığını artırmak olduğu belirtilirken, testlerin tamamlanmasının ardından geliştirilen ürünün ticari hale getirilmesi için yatırımcı desteği aranacağı kaydedildi.
Kaynak: DHA
Bursa Bölge, 2026.09.04 10:20