5 soruda PHP krizi: Dünyadaki web siteleri neden alarma geçti?

PHP güvenlik açığı, uluslararası hükümetleri ve siber güvenlik kurumlarını alarma geçirdi. İnternetin büyük bir bölümünü çalıştıran PHP programlama dilinde tespit edilen iki kritik açık için çarşamba öğleden sonra bir düzeltme yayınlandı.

Ancak düzeltmeyi zamanında uygulayamayan pek çok kuruluş, sitelerini geçici olarak çevrimdışı hale getirmek zorunda kaldı. Krizin nasıl başladığını, kimleri etkilediğini ve neler yapılması gerektiğini 5 soruda derledik.

1. PHP GÜVENLİK AÇIĞI NASIL ORTAYA ÇIKTI?

Güvenlik açıkları, Calif ve Wiz firmalarındaki siber güvenlik araştırmacıları tarafından keşfedildi. Calif, PHP Vakfı ile birlikte OpenAI tarafından başlatılan Patch the Planet programının bir parçasıydı.

Bu program, web geliştirme dillerindeki hataları bulup düzeltmek amacıyla hayata geçirildi. Programa katılanlar, OpenAI'ın gelişmiş yapay zeka araçlarına erişim sağladı.

Söz konusu kusurlar, on yıldan fazla bir süre boyunca tespit edilemedi. Açıklar, ağustos ayında gelişmiş yapay zeka araçlarının birkaç hafta boyunca kullanılmasıyla ortaya çıkarıldı.

OpenAI, kendi bünyesindeki bir araştırmacının da sorunu diğer firmalarla aynı dönemde keşfettiğini açıkladı. Şirket, bir blog yazısında bu keşfi son zamanların en etkili güvenlik sorunlarından biri olarak nitelendirdi.

Wiz ise öncü yapay zeka modellerinin bu süreçte kritik rol oynadığını belirtti. Firmaya göre bu modeller, birden fazla uygulamada çalışan açıkların saatler içinde geliştirilip uyarlanmasını sağladı.

Wiz, söz konusu açıkları yapay zeka tarafından şimdiye kadar keşfedilen en ciddi güvenlik açıkları olarak tanımladı. Bu değerlendirme, krizin boyutunu ortaya koyan en çarpıcı açıklamalar arasında yer aldı.

PHP Vakfı, sorunu tamamen çözecek yamayı bu ayın sonlarına doğru yayınlamayı planlıyordu. Ancak açığa dair ayrıntıların salı günü sosyal medyada sızdırılması, vakfı aceleyle bir duyuru yapmaya zorladı.

2. PHP KRİZİNDEN HANGİ SİTELER VE KURUMLAR ETKİLENDİ?

Finlandiya hükümeti, kamuya açık internet hizmetlerini geçici olarak kapattı. Hollanda'nın siber güvenlik kurumu da kendi internet sitesini çevrimdışı hale getirdiğini duyurdu.

Hollanda hükümetine bağlı Ulusal Halk Sağlığı ve Çevre Enstitüsü de internet sitesini yayından kaldırdı. Ülke parlamentosunun alt meclisi Tweede Kamer'in sitesine de erişim sağlanamıyor.

Wikipedia'yı işleten Wikimedia Vakfı, açıkları gidermek için çalışma yürüttüğünü açıkladı. Vakıf, bazı sistemleri de güvenli şekilde yamalanana kadar önlem olarak devre dışı bıraktı.

Bu durum, bazı kullanıcıların çarşamba günü Wikipedia'nın bazı bölümlerine erişememesine yol açtı. Aynı gün Edinburgh belediyesinin internet sitesi de erişilemez hale geldi.

Doctor Who ve The Traitors dahil birçok BBC programının çevrimiçi sayfalarına da ulaşılamıyor. Ancak bu sayfaların PHP ile bağlantısı henüz doğrulanmadı ve BBC News konuyla ilgili yorum almak için iletişime geçti.

Sanat platformu DeviantArt dahil bazı diğer siteler ise geçici bakım nedeniyle kapalı olduklarını duyurdu. Bu siteler, kapanmanın nedenine ilişkin bir açıklama yapmadı.

3. HÜKÜMETLER VE SİBER GÜVENLİK KURUMLARI NE DEDİ?

ABD Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA), X platformu üzerinden yaptığı açıklamada kuruluşlara önemli bir çağrıda bulundu. Ajans, düzeltmeyi yükleyemeyen kuruluşlardan sistemlerini çevrimdışı duruma getirmelerini istedi.

Beyaz Saray ise federal kurumların soruna çözüm bulma sürecini hızlandırmak için harekete geçti. Bu kapsamda önde gelen yapay zeka laboratuvarlarıyla birlikte çalışıldığı açıklandı.

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi de X platformunda konuyla ilgili bir paylaşım yaptı. Takaichi, insanların kamuya açık web sitelerinin PHP ile çalışıp çalışmadığını kontrol etmesi gerektiğini vurguladı.

Birleşik Krallık Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (NCSC), PHP kullanan herkesi düzeltmeleri uygulamaya çağırdı. Aynı çağrı, AB ve Avustralya'daki muadil kurumlar tarafından da yapıldı.

NCSC, acil çözümün mümkün olmadığı durumlarda kuruluşların sorun giderilene kadar sistemi çevrimdışı duruma getirmeyi düşünmesi gerektiğini belirtti. Japonya'nın ulusal siber güvenlik ofisi ve AB siber güvenlik yetkilileri de benzer uyarılar yayınladı.

Türkiye'de ise Siber Güvenlik Başkanlığı, kamu kurumları ve özel sektör kuruluşları başta olmak üzere tüm sistem yöneticilerini, internete açık bilişim altyapılarını gözden geçirmeye ve yayımlanan güvenlik güncellemelerini ivedilikle uygulamaya davet etti.

4. PHP GÜVENLİK AÇIĞI NEDEN BU KADAR TEHLİKELİ?

NSA'nın açıklamasına göre bu açıklar, genellikle sunucunun dosya sistemine veya veritabanına doğrudan erişim yolu sağlıyor.

CERT-EU ise açıklara verilen risk puanlarının kimlik doğrulaması yapılmamış uzaktan kod yürütme potansiyeline işaret ettiğini belirtti.

Bu tür bir saldırı, bilgisayar korsanlarının sistemlere kötü amaçlı yazılım yüklemesine olanak sağlayabiliyor. Saldırganlar ayrıca bu yöntemle web sitelerini devre dışı bırakabiliyor.

Tahminlere göre internetin kabaca yüzde 70'i bu açıklardan etkilenmiş durumda.

Siber güvenlik şirketi Huntress, PHP'nin her yerde bulunduğuna dikkat çekti. Şirkete göre PHP; WordPress, Drupal, Joomla ve Magento sitelerine, paylaşımlı hosting platformlarına ve kontrol panellerine sessizce güç veriyor.

Sophos Counter Threat Unit'ten uzman Don Smith, açığın hackerlar için öncelikli bir hedef olacağını söyledi. Smith'e göre asıl zorluk, PHP'nin çalıştığı her örneği bulup yönetmek.

Smith, PHP'nin bazen onu kullanan kuruluş tarafından bile fark edilmeden içerik yönetim sistemleri ve üçüncü taraf ürünlerin altında çalışabildiğini belirtti.

Uzman, saldırganın sisteme zaten sızmış olabileceğine dair işaretlere dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.

Cloudflare'ın baş teknoloji sorumlusu Dane Knecht ise erken aşama saldırıların görülmeye başlandığını açıkladı. Knecht, yeni saldırı yöntemleri ortaya çıktıkça önlemlerin güncellendiğini ifade etti.

5. HANGİ PHP SÜRÜMLERİ ETKİLENİYOR VE NE YAPILMALI?

Hangi PHP sürümlerinin etkilendiği henüz tam olarak netlik kazanmadı. Ancak CERT-EU, açığın 2004 yılında piyasaya sürülen PHP 5'ten itibaren tüm sürümleri etkileyebileceğini belirtti.

PHP Vakfı, güncellemeyi yalnızca en son sürümler için yayınladı. Bu nedenle PHP 8.1 veya daha eski sürümleri kullananlara yükseltme yapmaları önemle tavsiye ediliyor.

NCSC, güncellemeyi yükledikten sonra da dikkatli olunması gerektiğini vurguladı. Kurum, PHP içeren cihaz ve hizmetler dahil üçüncü taraf yazılım tedarikçilerinden gelen güvenlik güncellemelerinin sürekli izlenmesi çağrısında bulundu.

PHP, web geliştirme amacıyla oluşturulmuş ve sunucularda çalışan bir programlama dili. Tüm web siteleri bu dili kullanmasa da PHP, internetin büyük bir bölümüne güç vermeye devam ediyor.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Güncel, 2026.10.22 09:39