Sahi neydi saygı?

Günlük hayatta o kadar çok kendimizi kaybetmişiz ki; koşturmacadan, bir yerlere yetişmeye çalışmaktan saygıyı unutmuşuz. Öncelikle kendimize olan saygımızı kaybetmişiz. Tahammülsüzlüğümüz hat safhada. Kime dokunsan sinirli, agresif... Oysa saygı, bir toplumun ayakta kalmasını sağlayan en temel yapı taşlarından biri değil miydi? Ne oldu bize? Nasıl bu hale geldik? Ne yaşadık ya da bize ne yaşattılar?

Sosyal medyada, trafikte, yolda, markette, aile arasında, toplumda... Her yerde ama her yerde saygısızlığa maruz kalıyoruz. Bu küçük-büyük meselesi de değil; toplumumuzun tamamında var bir saygısızlık. Dedim ya, en önce kendimize saygımız kalmadı, tahammülümüz kalmadı. Nereden nereye geldik...

Elbette saygı koşulsuz değildir. Karşındakini tamamen haklı bul demiyorum ama bir dinle; otur, konuş, tartış. Fevri davranma; konunun nereden geldiğine bak ve nereye gideceğini tart. Farklı düşünceye sahip insanlara da saygı duy, tahammül et. Bu her alanda böyle: Dil, din, ırk, giyim kuşam, iş güç, gelir gider, yaşam tarzı... Bakın bir sürü konu var, değil mi? Bunların hepsi üzerinde karşındakiyle oturup tartışabilirsin tabii o terbiyede ve donanımda isen. Terbiyesizlik sadece karşındaki kişiye değil, kendine de yapılmış olur.

Bazen kaçarsın; karşındakiyle seviyeli bir konuşma ya da tartışma olmayacağını bildiğin için, saygı çerçevesini aşacağını düşündüğün için... Ama bu zayıflık gibi görünse de aslında karşındakinin seviyesini bilip muhatap olmama çabasıdır.

Haberlerde görüyoruz; gençlerin birbirini vahşice öldürmelerini... Daha yenisi yaşandı. Gencecik bir çocuk --diyeceğim, çünkü bana göre daha çocuk-- başka bir çocuk tarafından, kalabalık bir arkadaş grubu içinde bıçaklanıyor ve kimse hiçbir şey yapmıyor ya da yapamıyor. Bu nasıl vahşilik? Nasıl bir ailede yetiştin, nasıl bir ortamda büyüdün be kardeşim? Bir cana kıymak bu kadar basit mi? Daha küçücük yaşında... Artık konuşmak bile çaresiz. Bir aile daha acıyla sınandı.

İşte saygı yine devreye giriyor. Ne olmuş olabilir o çocuğu bıçaklayacak kadar? Ne yapmış olabilir? Küfür mü, ağır tahrik mi bilmiyorum ama sonu bu olmamalı. Gençler çok sinirli; yapıcı değil, yıkıcı. Toplumun birçok değeri yavaş yavaş eriyor. Öğrenilmiş öz değerlerimiz unutuluyor ya da işlerine öyle geliyor.

Çoğu zaman bulunduğun yeri değiştirmek de kendine olan saygıdır.

Saygı, önce bireyin içinde başlar; sonra aileye, topluma ve dünyaya yayılır.