Kentsel dönüşüm için ikonik fikirlere ihtiyaç yok...

Tamam her seferinde yapılan kentsel dönüşüm uygulamalarında mimari kimlik sorunundan söz edip duruyoruz. Fakat bu kez de tam diğer uçtan bir fikir geldi. Bu işi doğru düzgün yapacak birileri çıkmayacak mı? Yerin ruhunu yakalayan, kentsel dönüşüm projelerinin iç dinamiklerinin sorunlarını çözen, ekonomik, çevreci, doğa dostu, merkezine insanı koyabilen, Bursamızın geleneksel değerlerini evrensel ve modern çağın beklentilerine dönüştürebilen, mimari mekan kalitesi yüksek bir proje yapmak bu kadar zor olmasa gerek. Projelerin bir kısmı yerin ruhunu anlamaktan çok uzak zira şehrin yerel özelliklerini ve değerlerini neredeyse hiç dikkate almayan hatta tam aksine son derece tartışmalı sonuçlar ortaya çıkarabiliyor. Bursamız malesef bunun örneğini kötü bir şekilde tecrübe etti. Bir yenisine artık kimsenin tahammül edemeyeceğini düşünüyorum.

Yerin ruhunu çok iyi yansıtan ikonik proje elbette yapılabilir ama neredeyse hemen her şehirde her yere yapılabilecek türden basmakalıp, ruhsuz işler de yapmamak gerekir. Bu arada ikonik proje derken görselliğin ön plana çıktığı şehrin adeta simgesi olma iddiası olan bir projeden söz ediyorum. Mimarlık camiasında bilen bilir, Fransa Paris'te Pompidou Kültür Merkezi, Çekya'da Dancing House Binası, Avustralya Sydney Opera Binası bunlara örnek olarak verilebilir. Kaldı ki ikonik projeler bile bulunduğu yerin bağlamı ile ilişki kurma iddiası taşır. Şimdi kentsel dönüşüm projelerinin neredeyse tamamını harika işlerle gerçekleştirmiş oluruz da birkaçı artık tasarım değeri yüksek, şehrin simgesi olma iddiasında olabilir. Ama önce şu işi gerektiği gibi doğru dürüst yapalım sonra da daha ileri seviyelerde işleri hedefleyebiliriz. Bazı kentsel dönüşüm projeleri, neredeyse sırf şekil olsun diye, dünyanın hemen her yerinde uygulanabilecek türden Bursamız için son derece tartışılır projeler gibi duruyor. Bursamızın şehir dinamiklerini yerel özelliklerini, değerlerimizi, coğrafi hassasiyetlerimizi çok dikkate almayan projeler üretildiğini düşünüyorum.

Bu projeleri üretenlerin şehrimizin sorunlarına çözüm bulmak konusunda gösterdiği çabalarının iyi niyetli olduğundan şüphem yok.  Projelerin kentsel dönüşüm konusunda acil çözüm bekleyen riskli alanları öncelikli olarak ele alması, oluşturulan kurumsal yapı, projenin genel söylemleri son derece doğru. Ancak sağlamlık ve güvenlik hedefi ile yola çıkılan projenin ulaşım ve parklanma sorunlarına çözüm üreten, yaşanabilir, sağlıklı bir şehir yaşamı için ihtiyaç duyulan kullanışlı donatı çözümleri nitelikli, sürdürülebilir şehirlerin yenilikçi çözümlerini yakalamış, herkesin sahip çıkabileceği bir proje daha başarılı olur. Görselliğin ön plana çıkması ve simge olma iddiası, bu tür projelerde belki son sıralarda kendine öncelik bulabilir. Tüm bunları burada ifade ederken mimari çözüm yaklaşımının sadece görsellik arayışı olmadığını herkesin anlaması gerektiğini bir kez daha vurgulamak istiyorum. Buradan ben de bütün iyi niyetimle bu kentsel dönüşüm projelerin sahiplerine sesleniyorum lütfen ama lütfen Bursamızda bu işin altından layığı ile kalkabilecek, hemen yanı başınızda danışabileceğiniz Bursa evladı onlarca uzman, ortak akıl, işbirliği fırsatı varken kafanızı kaldırıp etrafınıza bakın. Amacım tartışma ortamı oluşturmak değil aksine doğru çözüm için bir tespit ve hatırlatma yapmak istedim. Meslek odaları, birlikler, sektörel dernekler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, iş insanları her bakımdan gönüllü olarak ortak çalışma yapmaya hazır diye düşünüyorum. Bursa'mızın bunu başarabileceğine inanıyorum.

Bir sonraki yazımda buluşmak dileğiyle sağlıcakla kalın, sevgiyle kalın, güvenle kalın, Allah'a emanet olun.