Bursamızın şehir kültürü ve mimarisi

Yapı yapma kültürü yaşam için gerekli mekan ihtiyacının insana dair en somut göstergesidir. Yani yapılar, mimari, şehirler insanların yeryüzündeki varlığının en önemli ispatıdır.

Bursa bir tarih şehridir. Birçok medeniyete ev sahipliği yapan Bursa şehri yaşamın mimariye yansıdığı zengin bir kültürel birikime sahiptir.

Bursa bir Osmanlı şehridir.

Osmanlı Devleti'nin ilk başkenti olması nedeniyle Osmanlı'nın ilk-erken dönemlerine ait en özgün mimari eserlere ev sahipliği yapar.

Mimari'de Bursa üslûbu...

Cami, imaret, türbe, aşevi, medrese, hamam gibi birçok işleve sahip şehir kültürünün en önemli bileşeni olan külliyeler aynı zamanda şehrin sosyal yaşamının merkezî niteliğindedir.

Bursa bir ticaret şehridir.

Ulucami çok kubbeli camilerin en özgün örneklerinden biri kabul edilir. Ulucami çevresinde gelişen hanlar, özellikle bir marka olan ipekçilik ile Bursa'nın Tarihi İpek Yolu'ndaki ticari rolünü gösteren en önemli eserlerdir. Bursa'daki ticaret geleneği Osmanlı'nın ticaret geleneğinin temellerini oluşturur.

Bursa bir çini ve seramik/sanat şehridir.

İznik çini ve seramik sanatı, mimarideki ilk örneklerini Bursa'da vermiş ve zamanla tüm dünyaya yayılmıştır. İlk kez Bursa'daki mimari eserlerde kullanılan İznik çini ve seramikleri Mimar Sinan'ın da kendi eserlerinde ustaca kullanması ile dünyanın birçok ülkesindeki mimari eserlerde yaygın olarak kullanılmasına yol açmıştır.

Mimarideki geleneksel taş duvar ve ahşap işçiliği ile hat sanatının en özgün örnekleri Bursa'nın mimari ve yaşam kültürüne zenginlik katmaktadır.

Bursa su'dan ibaret bir şehridir.

Şehrin sosyal yaşam alanı olmanın ötesinde külliyeler, aynı zamanda etrafında gelişen topografya ile uyumlu, organik dokulu geleneksel ustalık ve işçilikle inşa edilen evlerdeki yaşamın da merkezi olmuştur. Bir yandan sokaktaki yaşam ile şehre bağlanan evler, diğer yandan avluya açılan odaları ile yaşamın mekanı olmuştur. Uludağ'dan gelen doğal su kaynakları bazen kapalı, bazen üstü açık su yolları ile evden eve geçerek paylaşımın yaşama ait en güzel mesajını verir. Bursa'da suyu paylaşan insanlar yaşamı da paylaşarak huzur içinde yaşar. Mimari mekan üretiminin merkezinde insanın olduğu ve yaşam kültürünün mimariye ve şehre yansıdığı en özgün örnek şehir Bursa'dır.

Bursa bir kültür- sanat şehridir. Önceleri gölge oyunu-Karagöz, mehter, erguvan mevsimi bayramı, sonraları adı üzerinde Kültürpark'taki kültürel aktiviteler, şehir yaşamına huzur ve hoşgörü getirmiştir.

Bursa bir sıcak su, termal, kaplıca şehridir.

Termal, sıcak su kaynaklarının zenginliği ve bu sayede gelişen kaplıca ve hamamlar bir zamanlar Bursa'nın adeta şehir kimliğinin en önemli bileşeni olmuştur.

Bursa yeşil bir şehirdir.

Uludağ eteklerindeki kırsal yaşam alanları ise geleneksel kırsal yaşam mimarisinin en özgün örneklerini barındırır.

Bursa düşünce ve fikir dünyası şehridir. Mimari mekanlar sadece endüstriyel ve ekonomik üretimin değil aynı zamanda maddi ve manevi yaşama dair, fikir ve düşünce üretiminin de yapıldığı ortamlar olmuştur.

Bir toplumda ekonomik-maddi yaşamdaki refah düzeyinin yükselmesi aynı anda manevi değerlerlerin yükselmesi ile anlam kazanır. Manevi değerlerin çöktüğü ancak maddi yaşam seviyesinin yükseldiği toplumlar çökmeye mahkumdur. Bir ülkeyi, toplumu ayakta tutan en önemli şey manevi değerleridir.

Bugün şehir ve mimariye dair şikayet ettiğimiz birçok konunun merkezinde manevi değerlerin insan yaşamından uzaklaşması ve maddi-ekonomik beklentilerin öncelik kazanması vardır. Yani şehir ve mimari mekan üretiminin merkezinde insan ve yaşamı varken bugün bunun yerini ekonomik kazanç almıştır. Dolayısıyla kültürel yaşamın yansıdığı bir mimari ve şehir yerine bugün ekonomik kazanç anlayışının yansıdığı mimari ve şehir ortaya çıkmıştır.

Daha yaşanabilir bir şehir ve mimari inşa etmenin yolu bunu gerçekleştirebilecek anlayış ve yaşamsal değerlere sahip bir nesil inşa etmekten geçmektedir.

Bir sonraki yazımda buluşmak dileğiyle sağlıcakla kalın, sevgiyle kalın, güvenle kalın, Allah'a emanet olun.