JEOEKONOMİ... Duydunuz mu?

Ekonomi Köşesi'nden merhaba...

Dünya değişiyor ve merkezde sadece ekonomi yok...

Teknoloji, güvenlik, siyaset ve enerji de var.

Bursa Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği'nin (BUSİAD) ev sahipliğinde düzenlenen 'Jeoekonomi ve Küresel İlişkiler' panelinde, jeoekonominin tanımını, küresel ekonominin değişen dengelerini ve geleceğe yön veren gelişmeleri dinleme fırsatı bulduk.

İkinci oturumda ise, 'Hürmüz ve Made in EU Gölgesinde Tedarik Zinciri' başlığı altında da önemli değerlendirmeler vardı.

Panelde verilen mesajlar oldukça önemliydi.

Örneğin;

Bundan böyle bir fabrikanın geleceğini yalnızca üretim kapasitesi, maliyeti ya da pazarı belirlemiyor.

Hürmüz Boğazı'nda yaşanan bir kriz, Avrupa'nın yeni sanayi politikası ya da Washington'da alınan bir karar üreticinin hesabını değiştirebiliyor.

Bilgi, fikir ve değerli paylaşımlarla dolu, kısaca ufuk açıcı bir buluşmaydı.

Dolayısıyla panelden özet:

Dünya değişiyor ve bundan böyle ekonomiyi siyasetten bağımsız okumak mümkün değil!

***

BUSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Tuncer Hatunoğlu'nun da vurguladığı gibi, meselenin iş dünyası açısından önemini ortaya koyuyor.

Başkan Tuncer Hatunoğlu'na göre, artık ülkeler arasındaki rekabet yalnızca askerî veya siyasi güç üzerinden yürümüyor. Ticaret politikaları, gümrük vergileri, enerji kaynakları, teknoloji ve tedarik zincirleri de bu rekabetin araçları.

Bir ülkenin aldığı siyasi karar, dünyanın başka bir köşesindeki fabrikanın üretim maliyetini, ihracat pazarını, hatta geleceğini değiştirebiliyor.

Yani jeoekonomi, yalnızca devletlerin veya uluslararası ilişkiler uzmanlarının değil, iş dünyasının da gündeminde olmak zorunda.

Tuncer Hatunoğlu'nun dikkat çektiği bir diğer nokta ise, iş dünyasının değişen dünyayı doğru okumasıydı.

Sanayicinin artık yalnızca kendi fabrikasını, sektörünü ve ülkesinin ekonomik koşullarını bilmesinin yeterli olmadığına inandıklarını belirten Tuncer Hatunoğlu, doğru stratejilerin ancak dünyadaki değişimi doğru anlamak ve doğru soruları sormakla mümkün olabileceğinden bahsetti.

Hatunoğlu, yeni dönemde ekonomik güvenliğin, tedarik güvencesinin ve teknolojiye erişimin rekabette belirleyici hale geldiğini vurguladı.

Bursa sanayisinin bu değişimi önceden okuyarak, stratejilerini bugünden geliştirmesi gerektiğini ifade etti.

***

Meselenin özü şu:

Ekonomi artık siyasetten bağımsız düşünülemiyor!

Değişimi önceden okuyamayan, rekabette geride kalacak!

***

JEOEKONOMİ...

En basit tanımıyla ekonominin stratejik güç unsuru olarak kullanılması...

Beykoz Üniversitesi Rektör Başdanışmanı Prof. Dr. Ahmet Kasım Han'ın, "Önümüzdeki 50 yılda siyaseti düşünmeden dünyanın hiçbir yerinde iş yapamayacaksınız. Bunun farkında olan uluslararası şirketler şimdiden buna hazırlanıyor. İkinci bir şeyin daha farkındalar. Eğer strateji düşünmeyi beceremezlerse yok olacaklar" sözü de bu yeni dönemin özeti gibiydi.

Küresel ticaret büyürken karşılıklı bağımlılık da baskı ve güç aracına dönüşüyor.

Ticaret artık yalnızca kazanç değil, gerektiğinde stratejik bir silah.

***

HÜRMÜZ VE MADE IN EUROPE...

İstanbul Araştırma Yönetici Ortağı Can Selçuki'nin Hürmüz Boğazı'ndan geçemeyen, gübre üretiminde kullanılan azot yükünün Brezilyalı çiftçiyi, oradan Türkiye'deki yumurta üreticisini ve nihayetinde kahvaltıdaki yumurtanın maliyetini nasıl artırdığına değinen örneği ise, bağımlılıkların günlük hayata nasıl yansıdığını gösteriyor.

Tedarik zincirinde yaşanan aksama, sofradaki kahvaltıya kadar uzanabiliyor.

Kısaca Can Selçuki'nin değerlendirmeleri de küresel ticarette değişen dengeleri ortaya koyuyor.

Can Selçuki, son 40 yılda Türkiye ekonomisinin dünyayla güçlü bir entegrasyon sağladığını ancak karşılıklı bağımlılığın artık bir avantaj olmaktan çıkıp kırılganlık yaratabildiğini belirtti.

"Eskiden Washington'da alınan kararların Türkiye'ye ulaşması daha yavaştı. Bugün ise siyasi kararlar çok daha hızlı ve sert biçimde ekonomiye yansıyor.

Örneğin Almanya-Rusya... Dolayısıyla ülkeler arasındaki ticari bağımlılık da gerektiğinde bir baskı aracına dönüşebiliyor."

Ayrıca Can Selçuki, yeni dönemde sanayi politikalarının önemine dikkat çekti.

Ve bunun da maliyetli olacağını vurguladı.

Türkiye'nin bu dönüşüme hazırlanabilmesi için Devlet Planlama Teşkilatı'nın günümüz koşullarına uygun yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.

Emekli Büyükelçi Mithat Rende de Hürmüz Boğazı'nın stratejik önemini paylaşırken, yaşanan savaşta ABD'nin bölgede vaat ettiği güvenlik şemsiyesinin artık beklenen güvenceyi sağlayamadığının görüldüğünü vurguladı.

Gelelim...

Bursa sanayisi yeni dünyanın neresinde?

Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) Yönetim Kurulu Üyesi Tuna Arıncı'nın alternatif tedarik zincirlerinin üzerinde durması önemliydi.

Ayrıca bunun hem lojistik hem de üretim merkezleri açısından planlanması gerektiğini belirtti.

Dolayısıyla artık tek pazar ve tek lojistik güzergâha bağımlılık ciddi bir risk...

Önümüzdeki dönemde güvenli, kesintisiz ve sürdürülebilir üretim yapabilmek de rekabetin belirleyicileri arasında yer alacak.

Son söz...

'Made in Europe' tartışması...

Hürmüz gerilimi...

Ve küresel ticaret dengelerinin değişmesi...

Dolayısıyla BUSİAD'ın 'Jeoekonomi ve Küresel İlişkiler' ve 'Hürmüz ve Made in EU Gölgesinde Tedarik Zinciri' başlıklarını gündemine alması önemli.

Zira değişen dünyada iş dünyasının ihtiyacı sadece sermaye veya teknoloji değil, güçlü öngörü, stratejik ve alternatif planlar...

Yani jeoekonomi bir tercih değil, yeni dönemin iş yapma kuralı!

Ne dersiniz?

Bu arada panelin ardından Emekli Büyükelçi Mithat Rende ve BUSİAD üyesi iş insanlarıyla keyifli bir sohbet gerçekleştirdik, etkinliği anı fotoğrafıyla noktaladık.

Ekonomi Köşesi'nden şimdilik bu kadar...