3 sektör, 3 farklı beklenti!

Ekonomi Köşesi'nden merhaba...

Sektörlerde güven...

Gelecek dönemin nasıl görüldüğünü anlamak için önemli bir pusuladır.

Eylül ayı verileri de ipucu veriyor.

Şöyle ki;

Hizmet sektörü yerinde sayıyor, perakende ticaret sektörü umutlanıyor ve inşaat sektörü ise frene basıyor.

TÜİK'in açıkladığı verilere göre, mevsim etkilerinden arındırılmış güven endeksi hizmet sektöründe 111,9 değeri ile değişmedi. Perakende ticarette yüzde 1,1 oranında artarak 111,3 değerine yükseldi. İnşaat sektörü ise yüzde 0,2 oranında gerileyerek 83,0'a indi.

3 önemli sektör ve 3 farklı beklenti:

Perakendecinin umudu gelecekte...

En dikkat çekici hareket perakende ticaret sektöründe...

Güven endeksi eylül ayında bir önceki aya göre 110,1'den 111,3'e çıktı.

Fakat asıl hikâye manşet veride değil.

Gelecek 3 aylık dönemde iş hacmi - satışlar beklentisi yüzde 3,5 arttı. Endeks 123,6'dan 128,0'a yükseldi.

Velhasıl perakendeci bugünden çok yarına bakıyor.

Bugünkü satışlar?

Son 3 aylık dönemde iş hacmi-satışlar endeksi yalnızca yüzde 0,4 arttı.

Stok tarafı ise daha ilginç...

Mevcut mal stok seviyesi endeksi yüzde 1,3 gerileyerek 91,4'e indi. TÜİK'in metodolojisine göre bu endeksin düşmesi stokların arttığı anlamına geliyor.

Demek ki perakendecide beklenti güçlenirken stoklar da yükseliyor. Sektör, gelecekteki talebe hazırlanıyor olabilir.

Hizmet sektörü yarın için biraz daha temkinli...

Hizmet sektörünün güven endeksi 111,9. Yani değişmedi.

Ancak alt kalemlere baktığımızda, sektörde hareketlilik görüyoruz.

Son 3 aylık dönemde iş durumu yüzde 1,1 arttı. Hizmetlere olan talep ise yüzde 0,4 yükseldi.

Fakat gelecek 3 aylık dönemde hizmetlere olan talep beklentisi yüzde 1,3 geriledi.

Dolayısıyla hizmet sektörünün mesajı da şöyle:

"Bugün stabil... Fakat yarına daha dikkatli bakıyorum."

Bu durum, güvenin yüksek olmasına rağmen beklentiler tarafında temkinli bir duruş olduğunu gösteriyor.

Gelelim inşaat sektörüne...

Güven endeksi 83,0.

100'ün altında... Yani TÜİK'e göre, güven endeksinin 100'den küçük olması sektörün mevcut ve gelecek döneme ilişkin kötümserliğine işaret ediyor.

Alınan kayıtlı siparişlerin mevcut düzeyi yüzde 1,9 artarak 80,4'e yükselmiş. Bu olumlu...

Ancak gelecek 3 aylık dönemde toplam çalışan sayısı beklentisi yüzde 2,1 gerilemiş. Endeks 87,3'ten 85,5'e inmiş.

İşte burada önemli bir ayrıntı var:

Siparişlerde bir miktar toparlanma görülürken, istihdam beklentisi zayıflıyor.

Sektörün geleceğe bakışındaki kırılganlık ortaya çıkıyor.

Özetle...

Veriler bize ekonominin bütün sektörlerde aynı hızda ve aynı yönde ilerlemediğini gösteriyor.

Perakendede gelecek satış beklentisi güçlenirken, hizmette mevcut iş durumu toparlanırken gelecek talep beklentisi geriliyor. İnşaatta ise güven 100'ün altında kalmaya devam ediyor.

Dolayısıyla tek bir göstergeye bakıp 'güven arttı' ya da 'güven düştü' demek yeterli değil.

Asıl ekonominin nabzı, güven endeksinin sektörlerin içinde nasıl dağıldığında.

Tüketiciye yakın sektörlerde gelecek beklentisi canlılığını korumasına korurken, üretim ve yatırım döngüsünün önemli parçalarından inşaatta ise temkin devam ediyor.

Şimdilik elimizdeki tablo, ekonomide güvenin renginin sektör sektör değiştiğini gösteriyor.

***

BURSA'DA ŞİRKETLER DÜNYASINDA NELER OLUYOR?

Sektörel Bakış...

Bursa'da ihracat cephesinden gelen tablo sadece ödül alan şirketlerin başarısını değil, sanayicinin değişen küresel rekabete nasıl hazırlandığını da gösteriyor.

Uludağ Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği'nin (UHKİB) düzenlediği 'İpek Böceği İhracat Ödülleri'nde 61 firma ödüllendirildi.

Hazır giyim ve konfeksiyonda 2025'in ihracat şampiyonu ise geçen yıl olduğu gibi Yeşim Satış Mağazaları ve Tekstil Fabrikaları oldu.

UHKİB Yönetim Kurulu Başkanı Haluk Özkarakaşlı, rekabetin artık yalnızca fiyat üzerinden yürütülemeyeceğine dikkat çekiyor. Hedef; sürdürülebilirlik, dijitalleşme, tasarım ve inovasyon odaklı bir dönüşümle kilogram başına ihracat değerini artırmak.

TİM Başkan Vekili Baran Çelik'in vurgusu ise sanayicinin temel sorununu özetliyor.

Yüksek faiz, enflasyon ve kurun seyri ihracatçının maliyet hesabını zorluyor.

Dolayısıyla mesele yalnızca daha fazla ihracat yapmak değil; daha yüksek katma değerli ihracat yapmak.

Bursa'nın şirket listesine baktığımızda tekstilden konfeksiyona, yatak ve mobilyadan teknik ürünlere kadar geniş bir üretim ekosistemi görüyoruz.

Ayrıca EFOR Group...

Ev tekstili ve kimya alanında faaliyet gösteren grup, aldığı bronz ihracat ödülünün ardından yeni yatırımlarla yeni pazarlara açılma mesajı veriyor.

BTSO Başkanı İbrahim Burkay, UHKİB Başkanı Haluk Özkarakaşlı ve UYMSİB Başkanı Hamdi Taner'den ödülü alan EFOR Bioteknoloji Satış ve Proje Müdürü Erdal Çatalkaya, "Küresel rekabetin her geçen gün arttığı bir dönemde yerli üretime vurgu yaparak ülkemizin ihracat gücüne katkı sunmaya devam edeceğiz. EFOR Home ve EFOR Bioteknoloji olarak yeni inovatif yatırımlarımızla hem tekstil, hem de kimya alanında yeni pazarlara açılacak ve başarı hikâyelerimize yenilerini ekleyeceğiz" dedi.

Velhasıl...

Bursa'da şirketler dünyasında üç kelime...

Üretim...

İhracat...

Katma değer...