Yurt dışına çıkan vatandaşlardan çıkış başına alınacak harç tutarı 500 liraya yükseltilecek, harç her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak. Zam kararı TBMM'de kabul edildi.
TBMM Genel Kurulunda kabul edilen Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna göre, Kurumlar Vergisi Kanunu'nda düzenlemelere gidilecek.
Küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin oranı yüzde 15 olacak Aylık veya ücretinden üyelik ödentisi kesilen sendika üyesi kamu görevlilerine, toplu sözleşmeyle belirlenen tutarda toplu sözleşme ikramiyesi ödenecek. Kanuna 8 yeni madde ihdas edildi. Vergi ve sosyal güvenlik alanına ilişkin düzenlemeler içeren kanun ile yurt dışına çıkan vatandaşlardan çıkış başına alınacak harç tutarı 500 liraya yükseltilecek.
KÜRESEL ASGARİ TAMAMLAYICI KURUMLAR VERGİSİ ORANI
Küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin oranı yüzde 15 olacak.
Asgari kurumlar vergisi oranı ile bu kanuna göre tespit edilen oran arasındaki fark, küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi oranı olacak. Ülkesel bazlı vergi yükünün asgari kurumlar vergisi oranını aşması halinde ise küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi hesaplanmayacak.
Mükellef olacak küresel asgari tamamlayıcı kurumların belirlenmesi, vergilendirme dönemi, beyanı, tarhı, ödenmesi, vergi matrahının hesaplanmasına ilişkin hususlar belirlenecek.
Çok uluslu işletme gruplarına bağlı ve Türkiye'de yerleşik olan bağlı işletmeler ve iş ortaklıklarını tanımlayan "yerel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi", vergilendirme dönemi, beyan, tarh ve ödenmesine ilişkin hükümler de düzenlenecek.
İşletmelerin yeniden yapılandırılması uygulamasıyla gerçekleştirilen devirlerde vergi ertelemesi müessesi uygulanacak. Bu kapsamda varlıkların ve borçların devredilmesi sonucu oluşan kazanç veya zararlar, devreden bağlı işletmenin işletme bazlı kazanç veya zararının tespitinde dikkate alınmayacak.
Kanunda, birleşme, bölünme ve pay devirlerinde uygulanacak usullere yer veriliyor.
ÖZEL VERGİLEME HALLERİ
Yasayla Kamu İhale Kanunu'nda özel vergileme halleri de hüküm altına alınıyor. Buna göre, çok uluslu işletme grubunun nihai ana işletmesi olan şeffaf işletmenin işletme bazlı kazancı, belirlenen durumlarda bu işletmenin mülkiyet payına isabet eden miktarda azaltılacak.
Vergilemede indirilebilir kar payı uygulaması ve bu sistemin uygulandığı durumlarda işletme bazlı kazanca ilişkin koşullar belirleniyor.
Kar dağıtımına dayalı vergileme sisteminin uygulandığı durumlarda düzeltilmiş kapsanan vergilerin hesaplanması ve bu yöntemi kullanan bağlı işletmelerin izlemeleri gereken kurallar tespit ediliyor. Yatırım işletmelerine yönelik hesaplama yöntemi konusunda düzenlemeye gidiliyor.
Söz konusu düzenlemelere ilişkin usul ve esasları belirlemede Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkili olacak.
Düzenlemenin yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisine yönelik hükümleri, 2024 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2024 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanacak.
GEÇİŞ HÜKÜMLERİ
Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yapılacak değişiklikle, yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin uygulamasına yönelik vergileme kurallarıyla ilgili geçiş hükümleri düzenleniyor. Buna göre, yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin matrahında indirim konusu yapılacak maddi duran varlıkların net defter değerlerinin oranları ile bağlı işletmelerin çalışanlarının brüt ücretlerinin oranları 2032 hesap dönemine kadar yıllar itibarıyla yeniden belirleniyor.
Küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi beyannamesi, 2024 hesap dönemi için hesap döneminin kapandığı ayı izleyen 18. ayın son günü akşamına kadar beyan edilecek ve vergi bu tarihe kadar ödenecek, sonraki dönemlerde ilk defa bu verginin kapsamına girenler için beyan ve ödeme yönünden de bu hükümler uygulanacak.
1 Ocak 2024'ten önceki işlemler nedeniyle finansal tablolarda ertelenmiş vergi varlığı veya yükümlülüğü olarak kayıtlara alınan tutarlar, bu düzenlemenin uygulamasında dikkate alınacak. 30 Kasım 2021'den sonra ertelenmiş vergi varlığı olarak dikkate alınan ve ülkesel bazlı kazanç ve zararın hesaplanmasına dahil edilmeyen işlemlerden kaynaklanan tutarlar vergi yükünün tespitinde dikkate alınmayacak. Yetersiz vergilendirilen ödemeler esası kapsamında ilgili hükümler 1 Ocak 2025'ten itibaren elde edilen kazançlara uygulanacak.
Kurumlar vergisi oranının en az yüzde 20 olarak uygulandığı ülkelerde yetersiz vergilendirilen ödemeler esası kapsamında hesaplanan vergi, 31 Aralık 2025'ten önce başlayan (bu tarih dahil) ve 31 Aralık 2026 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemleri arasında sıfır olarak kabul edilecek. Belirtilen şartları birlikte sağlayan çok uluslu işletme grupları, ilgili ülke için bahsi geçen hükümlerde yer alan uygulamalardan herhangi birini seçebilecek.
YURT DIŞI ÇIKIŞ HARCI ARTIRILIYOR
Yurt Dışına Çıkış Harcı Hakkında Kanun ile Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle, yurt dışına çıkan vatandaşlardan çıkış başına alınacak harç tutarı 500 liraya yükseltilecek.
Buna göre harç, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacak. Bu şekilde hesaplanan harç tutarının 10 liraya kadarki kesirleri dikkate alınmayacak. Bu kapsamda hesaplanan harcın uygulandığı yılın ocak ayının 10'uncu günü sonuna kadar yapılan yurt dışına çıkışlarda, bir önceki yılın sonu itibarıyla geçerli tutar üzerinden yapılmış harç ödemeleri için fark alınmayacak. Bu hüküm, düzenlemenin yayımını izleyen 10'uncu günde yürürlüğe girecek.
8 YENİ MADDE İHDAS EDİLDİ
Genel Kurul'da kabul edilen AK Parti'nin önergesiyle kanuna 9. Yargı Paketi ile tüketicilerin korunmasına yönelik kanun teklifinin bazı maddelerinin de içinde olduğu 8 yeni madde ihdas edildi. Kanunun bir maddesinde ise değişikliğe gidildi.
HAKİM VE SAVCILARA ZAM
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gerekçeleri dikkate alınarak, Yargıtay Birinci Başkanı, Danıştay Başkanı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Danıştay Başsavcısı, Yargıtay Birinci başkanvekilleri, Danıştay başkanvekilleri, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekili, Yargıtay ve Danıştay daire başkanları, Yargıtay ve Danıştay üyeleri ile Adalet Bakanlığı Müsteşarına 40.000, birinci sınıf hakim ve savcılardan aylık ödeme oranı yüzde 86 olanlara ve Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu ile Hakimler ve Savcılar Kurulu Teftiş Kurulunda fiilen görev yapan müfettişlere 35.000, diğer birinci sınıf hakim ve savcılara 30.000, birinci sınıfa ayrılmış hakim ve savcılara 26.000, diğer hakim ve savcılara ise 22.500 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık ek tazminat ödenecek. Bu düzenleme 15 Ağustos'tan itibaren uygulanacak.
Bu Kanuna tabi olan hakim ve savcılardan Anayasa Mahkemesinde görev yapanlara ödenen aylık ek ödenek ve Uyuşmazlık Mahkemesinde görev yapanlara ödenen ödenek ile bu düzenlemede belirlenen ek tazminattan yalnızca biri ve yüksek olanı ödenecek.
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı gerekçeleri dikkate alınarak, İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki değişikliğe gidilecek. Buna göre konusu 31 bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olacak, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamayacak.
Aynı kanundaki değişiklikle, konusu 920 bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar temyiz edilebilecek.
Bu düzenleme, 13 Temmuz'dan itibaren bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar bölge idare mahkemelerince verilen kararlar hakkında da uygulanacak. Bu kararların temyiz süresi, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, tebliğ edilenler bakımından maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra tebliğ edilenler bakımından ise tebliğ tarihinden itibaren 30 gün olacak.
VERGİ DAVALARI
Konusu 270 bin Türk lirasını aşıp 920 bin Türk lirasını aşmayan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilen davalar temyiz edilebilecek. Bu düzenleme, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanacak.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda öngörülen parasal sınırlar, her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298'inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılmak suretiyle uygulanacak. Bu şekilde belirlenen sınırların 1000 Türk Lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmayacak.
Duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davaların belirlenmesinde davanın açıldığı, istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde ise ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihteki parasal sınır esas alınacak. Ancak nihai karar tarihinden sonra parasal sınırlarda meydana gelen artış, bölge idare mahkemesinin kaldırma veya Danıştay'ın bozma kararı üzerine yeniden bakılan davalarda uygulanmayacak.
Bu düzenleme, 13 Temmuz'dan itibaren bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar bölge idare mahkemelerince verilen kararlar hakkında da uygulanacak. Bu kararların temyiz süresi, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, tebliğ edilenler bakımından maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra tebliğ edilenler bakımından ise tebliğ tarihinden itibaren 30 gün olacak.
Anayasa Mahkemesinin, Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumunun (TENMAK) kuruluşuna ilişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Kurum gelirleri" başlıklı maddesinin iptal kararı dikkate alınarak, kurumun gelirlerine ilişkin düzenleme yapıldı.
TENMAK'ın gelirlerini, genel bütçeden yapılacak Hazine yardımları, kurum faaliyetlerinden elde edilecek gelirler, yayın gelirleri, kuruma ait taşınır veya taşınmaz malların gelirleri, işletme ve şirketler ile diğer birimlerden aktarılan gelirler, radyoaktif atık yönetimi için kuruma ödenen bedeller, fikri ve sınai mülkiyet haklarından elde edilen gelirler, kuruma yapılacak her türlü yardımlar, bağışlar ve vasiyetler oluşturacak.
Kurum, görev alanı ile ilgili konularda insan kaynağı yetiştirilmesi ve geliştirilmesini sağlamak amacıyla Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen üst limitler dahilinde, diğer mevzuatta yer alan sınırlamalara tabi olmaksızın kurum tarafından çıkarılan yönetmeliğe göre ödül ve burslar verebilecek.
Hakim ve savcı yardımcılığı sınavında soru sorulacak alanlar arasına yeni hukuk alanları ekleniyor. Mülakata çağrılacak aday sayısı ise sınav ilanında belirtilen kadro sayısının iki katından bir katına indiriliyor.
Öte yandan görüşülmekte olan kanunun bir maddesinde de değişikliğe gidilerek, Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu hükümleri uyarınca kamu görevlileri sendikalarına üye olup, aylık veya ücretinden üyelik ödentisi kesilen kamu görevlilerine her ay aylık veya ücretleri ile birlikte toplu sözleşmeyle belirlenen tutarda toplu sözleşme ikramiyesi ödenecek.
Kaynak: AA
Güncel, 2024.07.28 10:29