İstatistikler dünya genelinde her 6 kişiden birinin hayatının bir döneminde inme geçireceğini gösteriyor. Her yıl dünyada yaklaşık 17 milyon kişi inme geçiriyor ve bunların 6 milyonu hayatını kaybediyor.
Pek çok ülkede ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer alan ve en önemli engellilik nedeni olan inmeye karşı acil eylem çağrısında bulunan Dünya İnme Örgütü (WSO), 9'uncu kongresini İstanbul'da yaptı. Kongrenin bir numaralı gündemi, giderek yaygınlaşan bir halk sağlığı problemi olan ve "sessiz salgın" olarak nitelendirilen inmeyle mücadele oldu.
İnme konusunda dünyaca ünlü uzmanları bir araya getiren kongrede, inmeyle mücadelede hareketli yaşam tarzının önemine vurgu yapıldı. Toplantıda, hipertansiyon, kan yağlarında yükseklik, sigara ve alkol kullanımı, yetersiz fiziksel aktivite, dengesiz beslenme ve diyabet gibi birbirleri ile ilişkili risk faktörlerinin önlenmesi ile inmenin de önlenmesinin mümkün olacağı mesajı verildi.
"İNME GELDİĞİNDE HIZLI DAVRANIN: ZAMAN BEYİNDİR!"
WSO Başkanı Prof. Dr. Stephen Davis, inme belirtilerine karşı ne kadar hızlı davranılırsa o derecede beyin hücrelerinin korunduğunu söyledi. Prof. Davis, "Kaybedilen zaman, kaybedilen beyin fonksiyonu demektir. İnme belirtileri ortaya çıktıktan sonra inmeyi tedavi etmek için fırsat penceresi oldukça sınırlıdır. Sizin ya da yakınınızdaki birinin inme geçirdiğini düşünüyorsanız derhal en yakın hastaneye gidin. Belirtiler birkaç dakika içinde ortadan kaybolsa dahi ambulansı arayın çünkü bu yaklaşmakta olan potansiyel güçlü bir inmeyi önlemek için son fırsatınız olabilir" uyarısında bulundu.
Prof. Davis, inme geçiren kişilerin deneyimli doktor, hemşire ve terapistlerin bulunduğu, uzmanlık alanı inme olan merkezlere başvurması halinde hayatta kalma olasılıklarının daha yüksek olduğunu ve kalıcı hasarın daha az bir oranda tutulabileceğini vurguladı.
İNMEDEN KORUNMAK İÇİN BUNLARA DİKKAT
İnmenin tıbbi açıdan acil bir durum olduğunu hatırlatan Kongre Eş Başkanı Prof. Dr. Kürşad Kutluk ise inme riskini ve tehlikesini azaltmak için herkesin alabileceği 6 önlemi şöyle sıraladı:
• "Kişisel risk faktörlerinizi bilin; yüksek tansiyon, diyabet ve yüksek kolesterolünüzü kontrol altına alın.
• Fiziksel olarak aktif olun ve düzenli olarak egzersiz yapın. Sağlıklı bir vücut ağırlığı edinin ve koruyun.
• Tansiyonunuzu düşük tutmak için sağlıklı bir beslenme düzenine sahip olun.
• Alkol tüketimini sınırlandırın.
• Sigara dumanından kaçının. Eğer sigara içiyorsanız, sigarayı bırakmak için derhal yardım alın.
• İnmenin uyarı niteliğindeki işaretlerini tanımayı öğrenin."
5 KADINDAN 1'İ İNME RİSKİYLE KARŞI KARŞIYA
Türk Nöroloji Derneği Başkan Yardımcısı,Türkiye İnme Destek Organizasyonu Başkanı Prof. Dr. Şerefnur Öztürk de WSO'nun yürüttüğü "Ben Kadınım-İnme Beni Etkiler" projesi hakkında şu bilgileri verdi: "Bu proje ile kadınların inme geçirme riskinin daha yüksek olduğuna dikkat çekmeyi hedefliyoruz. Her 5 kadından biri inme riskiyle karşı karşıyadır ve kadınların inmeye bağlı ölüm oranları erkeklerden daha yüksektir. İnmeye bağlı her 10 ölümden 6'sı kadınlarda meydana gelmektedir. Bunun nedeni, inmenin kadınlarda hayatın daha ileri dönemlerinde meydana gelmesi ve bu dönemde sonuçların daha ciddi olmasıdır. Ayrıca birçok önemli inme risk faktörü kadınlarda daha sık görülmektedir."
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin Damar Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Nevzat Uzuner ise tanı konulmayan ve tedavi edilmeyen bir kalp rahatsızlığı olan atriyal fibrilasyonunun önemine dikkat çekti. Atrial fibrilasyonun inme için büyük bir risk oluşturduğunu ifade eden Prof. Dr. Uzuner, WSO'nun kalp krizi geçirmiş, kendisine herhangi bir kalp rahatsızlığı tanısı konmuş ya da kalp ritmi düzensiz olan kişilerde inmenin meydana gelmesini önlemek için düzenli sağlık kontrolü tavsiye ettiğini belirtti.
İNME BELİRTİLERİ NELER?
Geçici bulgulara (en fazla 24 saat içinde tamamen düzelen) geçici iskemik atak deniyor. Bunda gözde geçici körlük veya bulanık görme; kısa süreli konuşma veya anlama bozukluğu; geçici şuur kaybı; el parmaklarında veya tüm elde veya tüm kolda veya bacakta ortaya çıkan his kaybı ya da güçsüzlük (yani vücudun tek tarafında olan felç) olarak özetlenebilir. Bu belirtiler 24 saat içerisinde tamamen düzelirse geçici iskemik atak fakat bir günden sonra herhangi bir belirti bırakırsa klinik olarak inme geçirilmesinden bahsediliyor. Bulgular çok kısa zamanda tamamen geçse bile çok önem verilerek hemen doktora başvurulması ve gerekli tanı yöntemlerinin hemen uygulanması gerekir. Zira istemik atak geçiren hastaların en az üçte birinde takip eden günler veya haftalar içinde inme ortaya çıkabiliyor.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Sağlık, 2014.10.24 12:24