Türkiye'nin tarım deposu Aydın, dünyada tüketilen incirin yüzde 75'ini üretiyor. Türkiye'nin turizm hamlesinin başladığı Kuşadası da dahil il, açık hava müzesi gibi.
Oda başkanları Aydın'ın başta tarım olmak üzere turizm ve jeotermal enerji gibi alanlarda yatırımcılara fırsatlar sunduğunu söyledi. Aydın'da OSB'ler 3. bölge teşvik paketinden yararlandırıyor. Rusya'nın yaş meyve-sebze aldığı 14. kapı olan il, havaalanı, denizyolu ve karayollarıyla yatırımcılara lojistik imkanlar sunuyor.
AYDIN TİCARET BORSASI BAŞKANI ADNAN BOSNALI
Buraya baston dikseniz yetişir
YDIN çok verimli bir yer. Baston dikseniz yetişir. Tabii ki incirimiz, zeytinimiz ön planda geliyor. 4 yıl önce seracılığın Aydın'da yayılması konusunda çalışmalar ve girişimler oldu, yaklaşık 70 dönüm olan sera alanı şu anda 900 dönüme çıktı. Biz her üründe tedarikçi olmuşuz. Markalaşmayı geri plana itmişiz. Ama kestaneye artık sahip çıkacağız. Kestane coğrafi işareti için de başvurduk. Sonuçta burada da kestane ve kestane şekeri üreten firmalarımız çoğalmaya başladı. Aydın'daki ürünlerin analizi ve ihracatıyla ilgili sıkıntılar vardı. Bu sıkıntıları gidermek amacıyla 2002 yılında sadece alfa toksin analizi yapabilecek bir laboratuvar oluşturduk. 2-3 personelle bu işi götürürüz dedik. Fakat öyle olmadı, iş çok büyüdü. Bütün ürünlerin tahlilini yapabilecek yaklaşık 7 bölümden oluşan laboratuvarda 35 personelimiz var. İhracatçı firma sayısı da 4'ten 108'e çıktı.
Yaş meyve-sebzede Rusya'nın kapısıyız
Rusya her gümrük kapısından veya her şehirden mal almıyor. Biz de oda başkanlarıyla beraber Rusya'dan izin istedik 'Aydın Rusya'nın 14. kapısı olsun' diye. Rusya bizi denedi, kabul etti. Aydın şu anda Rusya'nın yaş meyve-sebzede 14. kapısı. Çilek üretiminde Türkiye ikincisiyiz. Mesela çam fıstığımız var, ama işte onda da tedarikçi olmuşuz. Şimdi çam fıstığı yatırımcısını da bekliyoruz. Geçen kasım ayında ilk kez Tarım Fuarı yaptık. 100 bin kişi geldi. 7 milyon lira civarında ciro yapıldı. Böyle bir ihtiyacın olduğunu bize bu fuar gösterdi. Bir de fuar bize gösterdi ki Aydın'da otel sorunu varmış. Aydın'da kaliteli, standartları yüksek otellere ihtiyacımız var.
AYDIN SANAYİ ODASI BAŞKANI ERCAN ÇERÇİOĞLU
Eğitimli insan gücünde 3. sırada
SANAYİ 1970'li yıllarda zeytin ve pamuk işleme makinelerinin üretilmesiyle başladı. 80 ve 90'lı yıllardan itibaren hızla büyüdü. Son 10 yılda sanayici sayısı yüzde 30, sanayide istihdam yüzde 30 arttı. Son 10 yılda 150-200 milyon dolar civarında olan sanayi ürünü ihracatı 1 milyon dolara yaklaştı. Aydın'da bugün 7 OSB var ve sürekli yatırım yapılıyor. Özellikle son zamanlarda parlayan süt ve süt ürünlerinin işlenmesiyle ilgili sanayi yatırımlarıyla bir hareketlenme var. Aydın 2. teşvik bölgesinde. OSB'lerimizde düşük maliyetli boş parsellerimiz var. Burada yatırım yapmak isteyenler 3. bölge teşviklerinden yararlanıyor. Aydın eğitimli, kalifiye insan gücü açısından üçüncü şehir.
2014'te Büyükşehir Belediyesi olacak
Coğrafi avantajları da dikkat çekici. Otobanla havaalanına ve limana bağlısınz. Tarım yatırımı yapıyorsanız, hammaddeyi bölgeden alıp sevkiyat limanına ulaşmanızı sağlıyor. Doğalgaz ve jeotermal kaynaklardan yararlanma imkanınız bulunması yatırım konusunda Aydın'ın avantajlı olduğunu gösteriyor. Aydın'da sanayicinin en önemli problemi ise enerji girdi fiyatları. Aydınlı sanayici bunu kendi imkanlarıyla aşabilir. Jeotermal kaynaklardan sanayicinin ısı ihtiyacı giderilebilir. Güneş enerjisinden de elektrik üretmesi mümkün. Ama maalesef şu anki düzenlemeler buna imkan vermiyor. Jeotermal kaynaklar özel sektöre elektrik üretimi önceliği ile satılmış vaziyette. Aydın 2014'te büyükşehir olacak. İl Özel İdaresi'nin elinde jeotermal alan ruhsatı var. Eğer o büyükşehire devredilirse, o zaman biz kendi kaynağımızdan kendi insanımıza elektrik, ısı sağlayabiliriz.
AYDIN TİCARET ODASI BAŞKANI İSMAİL HAKKI DOKUZLU
Nereyi kazsanız sıcak su çıkar
AYDIN'DA 3 konu başlığı var. Tarım, jeotermal ve turizm. Aydın için Türkiye'nin tarım deposu deyimi kullanmak aslında yanlış olmaz. Çünkü dünyada tüketilen incirin yüzde 75'i Aydın'da üretiliyor. Kestane ve zeytinde birinci sırada. Çilek üretiminde çok iyi. Aydın'da sadece tarım yok. Türkiye'nin en büyük jeotermal kaynakları var. Nereye bir sondaj yapsanız sıcak suyu bulabiliyorsunuz. Şu anda 3 tane jeotermal elektrik santrali var. Jeotermalle Aydın'ın ısıtılması konusunda da bir görüşümüz var. Bu konuda devletimizden bir isteğimiz olacak. Bunun yanı sıra Aydın'da en güçlü sektörlerden biri turizm. 1950'li yıllarda Türkiye'nin turizmden bacasız sanayi olarak para kazanmaya başladığı ilk ilçe Kuşadası. Avrupa'da, ABD'de Türkiye'den bahsederken birçok insan Kuşadası'nı söyler. Kuşadası'nı İstanbul'la aynı seviyede tanırlar. Çünkü Kuşadası halen ülkeye deniz yoluyla gelen turistin en çok geldiği ilçedir.
Havaaalanı olmayan şehir eksiktir
Aydın yine dünyada kimine göre 21, kimine göre 41 tane antik kenti olan bir açık hava müzesidir. 2009 yılında kurulan Güney Ege Kalkınma Ajansı desteğiyle 2005 yılında projesini hazırladığımız ama hayata geçiremediğimiz Tanıtım Tırı'nı gerçekleştirme imkanı bulduk. Tırın içinde Aydın'da üretilen tüm ürünler bulunuyor, fuarlara gidiyor. Bu tır Aydın dışında Aydın'ı, ülke dışında Türkiye'yi tanıtır. Aydın'da havaalanı yok. Ve havaalanı olmayan bir şehir eksiktir. Aydın'a mutlaka bir havaalanı oluşturulmasını istiyoruz. Ayrıca, Aydın-Denizli arasında bir hızlı tren yapılması gerektiğini TCDD'ye anlattık.
Kestane ve incirde ilk sırada yer alıyor
MÖ 5. yüzyılda yaşamış olan tarihçi Herodot, 'Gökyüzünün altındaki en güzel yer' olarak tarif etmiş Aydın'ı. 5 bin yıllık bir tarihe ve onlarca farklı medeniyete ev sahipliği yapan Aydın, açık hava müzesi görünümüyle 17 ilçesinde 18 ören yerine sahip. Turizm gelirleri açısından Türkiye'de 4. sırada olan Aydın'ın gelişmesine Kuşadası ve Didim ilçeleri yüksek turizm potansiyelleriyle katkı sağlarken, denize kıyısı olmayan Söke gibi ilçelerde ise tarım ve tarıma dayalı sanayi gelişmiş. Aydın, Türkiye ölçeğinde jeotermal enerji, incir, kestane ve kereviz üretiminde birinci; zeytin, turunç üretimi ve organik tarımla uğraşan işçi sayısında ikinci; pamuk, çilek, mandalina ve enginar üretiminde ise üçüncü sırada yer alıyor. Gelişmişlik kriterleri itibariyle tüm endekslerde Türkiye ortalamasının üzerinde performans gösteren Aydın, Türkiye gelişmişlik sıralamasında 23., finansal gelişmişlik sıralamasında ise 18. sırada bulunuyor.
STAR
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2013.04.03 09:43