Borsada hisse senetleri işlem gören dört büyük kulüp; Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş ve Trabzonspor incelendiğinde transfer harcamaları, sponsorluk anlaşmaları, Avrupa kupalarında başarı gibi unsurlar mali kriterler için önemli bir yer tutuyor.
Kulüplerin transferlerinden geri dönüş alabilmeleri için yaptıkları yatırım kalibresinde sahada başarı elde edebilmeleri şart. Yaz döneminde Türkiye Süper Ligi'nde yer alan takımlar, yeni transferlerle kadrolarını güçlendirmiş bir şekilde yeni sezona girmek istiyor. TFF'nin geçtiğimiz sezon yabancı sınırlamasını büyük ölçüde kaldıran düzenlemesinden sonra takımlar transfer çalışmalarında biraz daha rahat hareket etmeye başladı.
Bu kapsamda Fenerbahçe en çok transfer harcaması yapan kulüp oldu. Bir önceki sezon ligde 2. sırada kalan ve bu yıl UEFA'nın verdiği cezanın bitmesiyle Avrupa kupalarına 2 sezon aradan sonra geri dönen Fenerbahçe; hem ligde şampiyonluk hem de Avrupa'da kendini yeniden hatırlatmak amacıyla kadrosunu önemli ölçüde yeniledi. Bu kapsamda bu sezon kadroya katılan Souza, Simon Kjaer, Nani, Robin van Persie, Fernandao, Şener Özbayraklı ve Ozan Tufan'a toplam 39,2 milyon Euro ödenirken, birçok oyuncuyla yollar bedelsiz ayrıldı. Kulüp sadece Emmanuel Emenike'nin Al Ain kulübüne kiralanmasından 3,5 milyon Euro kiralama bedeli elde etti. Böylece nette bu yıl transfere 35,7 milyon Euro harcanmış oldu. Sezonun sona erdiği 31 Mayıs 2015 tarihinde 34,15 TL seviyesinden işlem gören Fenerbahçe hisseleri 39,40 TL seviyesinde işlem görmektedir. Bu kapsamda kulübün hisselerinin yaz sezonunda yüzde 15,4 değer kazandığını gözlemliyoruz. Kulübün piyasa değeri ilgili dönemler arasında 853 milyon 750 bin TL'den 981 milyon 250 bin TL'ye yükseldi. Kulübün imzaladığı sponsorluk anlaşmaları da son dönemde dikkat çekmektedir.
Şampiyonlar Ligi'nden elenen kulüp yoluna bu sezon UEFA Avrupa Ligi'nde devam edecek. 2013-14 sezonunda kulübün elde ettiği toplam reklam ve sponsorluk geliri 49 milyon 891 bin TL olarak gerçekleşti. Buna karşılık söz konusu sezon ve 2014-15 sezonunda kulüp Avrupa kupalarında yer alamadığı için UEFA gelirlerinden mahrum kaldı. Fenerbahçe'nin UEFA Avrupa Ligi'nd yarı finale ulaştığı 2012 -13 sezonunda ise toplam UEFA gelirleri 31 milyon 686 bin TL olmuştu. Bu nedenden dolayı kulübün gelir - gider dengesi açısından hem ligdeki hem de Avrupa'daki sportif başarı büyük önem taşımaktadır.
Bu sezon transferin en karlısı ise Beşiktaş oldu. Bu yaz döneminde transfer ettiği Rhodolfo, Jose Sosa (bonservisi alındı), Andreas Beck ve Ricardo Quaresma için toplam 8,25 milyon Euro ödeyen Beşiktaş, ünlü Alman golcü Mario Gomez'i ise Fiorentina'dan kiraladı. Kulüp geçen yıl kadrosunda yer alan Demba Ba ve Atınç Nukan'ın satışlarından ise toplamda 18 milyon Euro gelir elde etti. Böylece transfer sezonunda kulüp oyuncu alış-satışından 9,75 milyon Euro kar etmiş oldu. UEFA Avrupa Ligi'ne grup aşamasından başlayacak olan Beşiktaş'ın ana gider kalemlerini en çok etkileyen faktör yapımı sürmekte olan Vodafone Arena olmayı sürdürüyor. Stad inşaatının bitmesi, kulübün üzerinden büyük bir mali yükü kaldıracak görünüyor. Yaz sezonunda kulübün hisseleri nette yüzde 2 değişim gösterirken, piyasa değeri de 458 milyon 400 bin TL'den 465 milyon 600 bin TL'ye yükseldi.
Galatasaray bu yaz döneminde Lukas Podolski ve Lionel Carole'ye toplam 4 milyon Euro harcarken; Bilal Kısa, Jose Rodriguez ve Jem Karacan'ı bedelsiz kadrosuna kattı. Nordin Amrabat ve Bruma'nın gidişinden elde edilen gelir ise 5,9 milyon Euro oldu. Kulüp transfer çalışmalarına devam etmekle beraber henüz önemli bir ismi bitirme aşamasına gelmiş değil. Ancak Şampiyonlar Ligi'de grup aşamasından başlayacak olmaları ve Fenerbahçe'nin de Şampiyonlar Ligi'nden elenmesi kulübe önemli gelir sağlayacak. Kulübün hisseleri sezonun kapandığı tarih ve bugün arasında yüzde 11 değer kaybederken piyasa değeri de 584 milyon 415 bin TL'den 519 milyon 480 bin TL'ye geriledi.
Trabzonspor önemli bir transfer harcaması yapmadan bu yazı geçirdi. Geçen yıl kulüp toplam 34,5 milyon Euro transfer harcaması yapmıştı. Kulüp 2 milyon Euro üzerinde hiçbir oyuncuya bonservis ödemedi; aynı zamanda Dame N'Doye, Stephane M'Bia ve Esteban gibi önemli isimleri de bedelsiz kadrosuna kattı. Kulübün transferden en önemli geliri ise 4,5 milyon Euro'ya Lorient'e satılan Waris Majeed'den geldi. Trabzonspor açısından en önemli dezavantaj ise kulübün Avrupa kupalarından tamamen elenmiş olması. Kulübün hisseleri ölü sezonda yüzde 6 değer kaybederken, piyasa değeri de 142 milyon TL'den 134 milyon TL'ye geriledi.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2015.08.15 15:53