Sosyal medya platformlarında hızla yayılan ve "challenge" adı verilen akımların öngörülemez tehlikelere yol açabileceğini belirten uzmanlar, gençleri ve ebeveynleri uyarıyor.
Sosyal medya, modern dünyanın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş durumda. Ancak bu dijital platformlar, sadece eğlence ve iletişim aracı olmanın ötesine geçiyor.
Zaman zaman, sosyal medyada hızla yayılan tehlikeli akımlar, gençler arasında ölümcül sonuçlara yol açabiliyor.
Son yıllarda, sosyal medya üzerinden yayılan birçok tehlikeli akım ve meydan okuma, gençlerin hayatını tehlikeye atmış durumda.
Bu tür akımların bazıları, zararlı alışkanlıkların yayılmasına ve psikolojik etkilerin derinleşmesine neden olurken, diğerleri daha ciddi sonuçlara yol açıyor.
Bu akımların son örneği madeni para ile oynanan "kanlı para" oyunu oldu. Oyunu kaybeden kişi, ellerine madeni parayla vurularak cezalandırılıyor.
Bu durum, elde kanama, yara, çatlak ve kırıklara neden olabilirken, uzmanlar oluşan açık yaraların enfeksiyon riskini de artırdığına dikkati çekiyor.
Uzmanlar, çocukları ve gençleri öngörülemez tehlikelere sürükleyen sosyal medya akımlarının yarattığı psikolojik ve fiziksel zararlara ilişkin değerlendirmede bulundu.
Sosyal Medya ve Dijital Güvenlik Eğitim Araştırma Merkezi (SODİMER) Başkanı Prof. Dr. Levent Arslan, sosyal medya akımlarının "challenge" adı verilen meydan okumalardan oluştuğunu, buz kovası boşaltmaktan baykuş gibi oturmaya kadar birçok farklı akım olduğunu anlattı.
Son dönemlerde gençler arasında şiddet temalı akımların yoğun bir şekilde ortaya çıktığına dikkati çeken Arslan, "tuz buz", "kuru kahve" ve "bayıltma" akımlarının bunlara örnek olabileceğini söyledi.
"Çocuklar hayır diyemiyor"
Arslan, görüntü temalı sosyal medya platformlarının etkisiyle bu akımların hızla yayıldığını ve problemli durumlar yaratabildiğini vurguladı. Bu akımların merkezinde meydan okuma olduğunu aktaran Arslan, bu meydan okuyuşa karşı çocuğun "hayır" diyememesinin problem teşkil ettiğini kaydetti.
Buradaki temel özelliğin öne çıkma, onanma ve kendini gösterme olduğunu ifade eden Arslan, şu değerlendirmede bulundu:
Bu yüzden de çocuklar karşılıklı olarak birbirlerine bu davranışları yaparak sosyal medya üzerinde kendilerini göstermek istiyorlar. Çünkü sosyal medyanın insanların beynindeki amigdala dediğimiz haz bölgesindeki etkisi bu.
Kendini göstermek, onanmak, retweet almak, beğeni almak şeklinde bunlar görülmekte. Bu yüzden de çok hızlı bir şekilde yayılmakta.
Kanlı para akımına değinen Arslan, anne babalar ile öğretmenlerin bu konuda uyarılması ve bu tür akımlara ilişkin okullarda kontrol mekanizmasının geliştirilmesi gerektiğinin altını çizerek, okulların disiplin işleyişlerini yenilemenin ve öğretmen eğitimlerinin önemine dikkati çekti.
"Dijital arkadaş" diye bir kavram geliştirdiğini aktaran Arslan, sözlerini şöyle sürdürdü:
Ebeveynler, dijital olarak çocuklarının ayak izlerini mutlaka takip etmeli. Çocukları tabletle bilgisayarla internetle korkutmak yerine onların hangi ortamlarda yer aldığını arkadaşça öğrenmeleri lazım. Buna 'dijital arkadaşlık' diyorum.
Prof. Dr. Arslan, bu konuda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına da büyük görev düştüğünü ve hane içi dijital eğitimin çok önemli olduğuna işaret ederek, ailelerin de çocuklarının hangi site ya da uygulamalara girdiğini, hangi oyunları oynadığını takip etmesi gerektiğini belirtti.
Sosyal medyadan sigaraya özeniliyor
Çocukların uç kutusunun içerisine toz şekerleme doldurarak, "puff bar" ismiyle bilinen elektronik sigarayı taklit ettiğini kaydeden Arslan, bunun yapımına ilişkin sosyal medyadan video paylaştıklarını aktardı.
Arslan, birçok çocuğun bunu kullanan ebeveynlerinden gördüğünü, iyi rol model olamadıktan sonra bir sonuç elde etmenin de mümkün olmadığını söyledi.
"Ölüme kadar götürebilir"
Sosyal medya akımlarının tehlikesine dikkati çeken Arslan, şunları kaydetti:
Ölüme kadar götürebilir. Çünkü hiç ummadığımız fiziksel rahatsızlıklar ortaya çıkabiliyor. Bayıltma eylemi böyle bir eylem. Boğazına vuruyorlar ve çocuk bayılıyor. Ama burada çocuk her türlü fiziksel sıkıntıya girebilir.
O yüzden böylesi akımlar çok tehlikeli. Bulaşık deterjanı yutma diye bir akım var. Bulaşık makinesine koyduğumuz bulaşık deterjanı var ya o topu yutuyor adam.
Tuz buz yapıyor kolunun üstüne ve kol bir anda kabarıyor, kimyasal reaksiyonlara uğruyor. Bu yüzden öngörülemeyen tehlikeler de mevcut. Herkesin uyanık olması, bu süreci görmesi ve dijital arkadaşlığı önemsemesi gerekiyor.
İbn Haldun Üniversitesi (İHÜ) Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sefa Bulut, cep telefonu kullanımının artması ve sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla pek çok yaş grubunda sosyal medya bağımlılığı oluştuğunu söyledi.
Bulut, sosyal medya platformlarında moda olan akımların 45 saniye, 1 dakikalık kısa videolarla gerçek yaşamda uygulandığını belirterek, şöyle konuştu:
İnsanlar yaptıkları şeyleri sosyal medyaya atıp beğeni toplamak istiyorlar. Gerçek yaşantıda var olmayan arkadaş kitlesini, sevilme, beğenilme, istenilme duygusunu bir şekilde burada tatmin ediyorlar.
Beğeni topluyor, hoşuna gidiyor, kendine saygısı artıyor, daha memnun oluyor. Normal yaşantıda bu ilgiyi, tezahüratı alamayacak ama orada alıyor.
Prof. Dr. Bulut, kanlı para gibi oyunların oynanmasında dizi ve filmlerdeki sahnelerden de etkilenildiğini, özellikle ölüm ve yaralanma sahnelerinin bir süre sonra duyarsızlaşmaya sebep olduğunu söyledi.
Bu tür yaralanmalı oyunlarda kişinin karşısındakinin acısını umursamamaya başladığını ve yenme duygusunun galip geldiğini aktaran Bulut, acı çeken tarafın da duyduğu acıya rağmen pes etmeyerek dayanıklı olduğunu kanıtlamaya çalıştığını kaydetti.
Ailelere uyarı
Aileleri, bu tür durumlara karşı uyanık olmaları konusunda uyaran Bulut, sözlerine şöyle devam etti:
Ebeveynlerin çocuğun eline, yüzüne bakması, herhangi bir yara, kızarıklık, morluk varsa bunun nedenini sorması gerekir. Çocuğun okuluyla boş zaman aktiviteleriyle arkadaşlarının kim olduğuyla ilgilenmesi, neler yaptıklarını sorması gerekir.
Çocukların duygusal ihtiyaçlarına cevap verecek sosyal etkinlikler bulunmalı. Arkadaşlarıyla dışarı çıkması, fiziksel enerjisini atabileceği bir etkinlik, duygusal sorunlarını konuşabileceği bir ortam ve kulüp etkinlikleri gibi farklı yöntemlerin bulunması gerekiyor.
Prof. Dr. Bulut, bu tür oyunlara ve akımlara karşı eğilimi azaltmak için özellikle okullarda koridorlara masa tenisi, dart gibi salon oyunlarının konulması ve koridor etkinliklerinin artırılmasını önerdi.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Güncel, 2023.11.03 15:06