Emtia piyasası üretimin ve temel ihtiyaç maddelerinin fiyatını belirleyen en önemli etmen olarak karşımızda duruyor. Rusya-Ukrayna savaşı başladığı tarihten itibaren emtia fiyatlarında dalgalanmalara neden oluyor.
Rusya-Ukrayna savaşının başladığı 24 Şubat 2022'den bu yana emtia piyasasındaki sert dalgalanmalar devam ediyor.
Ekonomik açıdan tüm dünyayı etkileyen savaş, emtia piyasasında da belirleyici etkenlerden olmayı sürdürüyor.
Savaş nedeniyle emtia fiyatlarında rekorlar kırıldı
Rusya-Ukrayna savaşı ve yükselen enerji fiyatları nedeniyle geçen yıl emtia fiyatlarında rekor üstüne rekor kırıldı.
Rusya'nın enerji, tarım emtiaları ve metallerin üretiminde önde gelen ülkeler arasında yer alması bunun en büyük nedeni.
Kısıtlamalar ve korumacı politikalar fiyatları etkiledi
Ülkelerin sanayi ürünleri, özellikle gıda ihracatına yönelik uyguladığı kısıtlamalar ve korumacı politikalar da sert dalgalanmalara neden oldu.
Emtia piyasasındaki dalgalanma sürüyor
Emtia piyasasında sadece jeopolitik riskler ve arza yönelik endişeler etkili olmadı. Emtia piyasasında işlem gören birçok ürün ve araç, 2022'de tarihi zirveler veya 10 yılın en yüksek seviyelerine ulaşmasına karşın daha sonra ya sert düşüşler yaşadı ya da aşırı oynak bir seyir izledi.
Bu etmenin yanı sıra Çin'de koronavirüs salgınına yönelik devam eden endişeler, başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere merkez bankalarının sıkılaşma politikaları, resesyon endişeleri ve dolara olan talebin artması da emtia piyasasını baskıladı.
Buğday tarihi zirveden uzaklaştı
Rusya-Ukrayna savaşının başlamasıyla tarım emtialarında üretim ve arza yönelik endişeler öne çıkmıştı. Savaşın tedarik sorunlarını gündeme getirmesi ve yükselen enerji fiyatlarının etkisiyle buğday tarihi zirvesini görürken, iki büyük buğday ihracatçısı olan Ukrayna ve Rusya'nın savaşta olması, buğday ve mısır ihracatının durma noktasına geleceğine dair kaygıları artırmıştı.
Gübre fiyatlarının yükselmesi, soya fasulyesi fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi.
Buğday, 7,80 dolar seviyesinde
8 Mart 2022'de 13,6350 dolarla tarihi zirveyi gören Chicago Ticaret Borsası'nda işlem gören buğday, savaşın yıl dönümünde tarihi zirvesinin yüzde 42,8 altında, 7,80 dolar seviyelerinde seyrediyor.
Mısır 6,80 dolarda
Geçen yıl 8,2450 dolarla Ağustos 2012'den itibaren en yüksek seviyeyi gören mısır da 6,80 dolar seviyelerine geriledi. 17,5925 dolarla Eylül 2012'den itibaren en yüksek seviyeyi gören soya fasulyesi de 15,35 dolar seviyelerine indi.
Üretim fazlası olacağına yönelik beklentiler
Üretim fazlası olacağına yönelik beklentiler ve ABD'nin tarım emtia ihracatının düşmesi, son zamanlarda tarım emtialarını etkileyen önemli unsurlar arasında yer aldı.
Kahve, zamlanıyor
2022'de 2,6045 dolar ile Eylül 2011'den itibaren en yüksek seviyeyi gören kahve, 1,8595 seviyelerinde seyrediyor. Güney Amerika'da yaşanan elverişsiz hava koşulları nedeniyle artan kahve fiyatları, daha sonra üretim fazlası olacağına yönelik beklentilerle geriledi.
Kakao fiyatlarında ise kayda değer bir değişim olmadı. Savaşın başladığı Şubat 2022'de 2.838 dolarla 2020'den itibaren en yüksek seviyeyi gören kakao, bu yılın şubat ayında da 2.818 dolar civarında bulunuyor.
Şeker, yüzde 23,5 artarak 0,2186 dolarla Kasım 2016'dan bu yana en yüksek seviyede
Şubat 2022'de 0,1770 dolar seviyesinde bulunan şeker, yüzde 23,5 artarak 0,2186 dolarla Kasım 2016'dan itibaren en yüksek seviyeyi gördü. Analistler, Hindistan'da şeker üretiminin azalacağına yönelik öngörülerin fiyatlarda yükselişe neden olduğunu belirterek, ülkede şeker rekoltesinin azalmasıyla küresel arz sorunlarının tetiklenebileceğinden endişe edildiğini kaydetti. Hindistan'ın dünyanın en büyük şeker üreticisi, Brezilya'nın ise dünyanın en büyük şeker ihracatçısı olduğunu bildiren analistler, bu nedenle 2 ülkedeki gelişmelerin fiyatlar üzerinde etkili olduğunu vurguladı.
Pamukta düşüş
ABD'de geçen yıl pamuk ihracatına ilişkin olumlu veriler pamuk fiyatlarının yükselmesini sağlarken, ülkenin pamuk ihracatında bu yılın başında düşüşler görülmesiyle pamuğa ilişkin talep endişeleri gündeme geldi.
Enerji emtialarında sert düşüşler kaydedildi
Enerji emtialarında da geçen yıl zirveler test edilirken, savaşın birinci yıl dönümünde sert düşüşler kaydedildi.
Brent petrolün varil fiyatı savaşın başlamasından bu yana yüzde 40,5 düştü
Mart 2022'de 139 doları aşan Brent petrolün varil fiyatı, bu yılın şubat ayında gördüğü zirveye göre yüzde 40,5 düşerek 82,7 dolar seviyelerine geriledi.
Doğalgaz yüzde 78,9 azalışla 2 dolara geriledi
10 doların üzerine çıkarak 14 yılın en yüksek seviyesini gören New York Ticaret Borsası'nda işlem gören doğalgaz da yüzde 78,9 azalışla 2 dolar seviyelerine indi.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Dünya, 2023.02.22 12:24