Pirinç ve mercimek de uçtu

 

Kasım ayından bu yana tırmanışa geçen bakliyat ürünlerinde fiyatlar yüzde 20 ile 100 oranında arttı. Hasat dönemine göre en az fiyat artışı yüzde 20 ile nohutta yaşanırken, bakliyat ürünlerinde en fazla fiyat artış kuru fasulyede oldu. Fasulyeyi, kırmızı mercimek ve pirinç izledi.
     
Türkiye'de en çok tüketilen Konya yöresine ait sıra cinsi kuru fasulye zam şampiyonu oldu. Toptancılarda eylül ayında kilogramı 3,20 lira olan kuru fasulye yüzde 100 zamlanarak 6,50 liradan satılmaya başlandı. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın yayımladığı "Bakliyat Fiyat Araştırması"na göre kuru fasulye marketlerde 6,95 ile 16,90 lira arasında değişen fiyattan satılıyor.
     
İzmir Gıda Çarşısı'nda toptan bakliyat ürünleri ticareti yapan Osman Perşembe, kuru fasulyede fiyat artışının geçen ağustos ayında başladığını söyledi. Perşembe, ağustos ayında kilogramı 3 - 3,20 lira olan kuru fasulyenin ocak ayı başında 6 - 6,50 liraya yükseldiğini kaydetti. Kuru fasulyede son 10 gündür azalan taleple fiyat artışının da durduğunu belirten Perşembe, kırmızı mercimek ile pirinçte ise artışın devam ettiğini dile getirdi.
     
Kasım ayı başına göre kırmızı mercimeğin kilogramının yüzde 50 artışla 1,60 liradan, 2,50 liraya çıktığını belirten Osman Perşembe, aynı dönemde pirinç fiyatının ise yüzde 40 artışla 2,50 liradan 3,50 liraya yükseldiğini söyledi. Toptancı fiyatları ile perakende arasında fark bulunduğuna dikkati çeken Perşembe, kırmızı mercimek ile pirinçte fiyat artışının sürdüğünü kaydetti.
     
"Üretici ülkelerdeki kuraklık rekolteyi düşürüyor"
     
Reis Tarımsal Ürünler Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Reis, bakliyat ürünlerinde dünya genelinde fiyat artışının yaşandığını söyledi. Bakliyat ürünlerinin bazılarında yeni mahsulün piyasaya çıkmasıyla fiyatının da artmaya başladığını dile getiren Reis, kuru fasulye, kırmızı mercimek ve pirincin bu ürünlerin başında geldiğine işaret etti. Reis, bu durumun Türkiye'nin yanı sıra, Arjantin, Çin ve Kırgızistan gibi üretici ülkelerde yaşanan kuraklığın rekolteyi düşürmesinden kaynaklandığını ifade etti.
     
Türkiye'nin ihtiyacı olan bakliyat ürünlerini ithalatla karşılama yerine çeşitli desteklerle üretimini teşvik etmesi gerektiğini vurgulayan Reis, "Üretimi ve verimi artırmak gerekiyor. Bunun için de çiftçiye gerekli destek verilerek toprakla barıştırmak gerekiyor. Önümüzdeki yıllarda her devlet kendi ülkesinde, kendi halkını doyuracak kadar üretim yapmak zorundadır. Ben ithalatla karşılarım dönemi bitti. Geçen yıl ekim desteği oranı yüksek olduğu için mısır ekimi arttı. Bakliyat ürünleri ekimi de mısırdakine benzer teşviklerle artırılabilir" diye konuştu.
     
Üretim düşüyor
    
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre tahıl ürünleri üretimi gerilerken, ithalat artıyor. 2004 yılında 250 bin ton olan kuru fasulye üretimi, geçen yıl 195 bin tona, aynı dönemde 480 bin ton olan kırmızı mercimek 395 bin tona, 60 bin ton olan yeşil mercimek 22 bin tona, 620 bin ton olan nohut ise 506 bin tona geriledi.
     
2004 yılında 13 bin 748 ton olan kuru fasulye ithalatı kuraklığın yaşandığı 2009 yılında 53 bin 273 tona çıktı. Türkiye geçen yılın ilk 9 ayında 18 bin 971 ton kuru fasulye, 88 bin 366 ton kırmızı mercimek, 36 bin 885 ton da nohut ithal etti.
     
         Türkiye Bakliyat üretimi (ton)
Yıllar   Kuru Fasulye   Kırmızı Mercimek   Yeşil Mercimek   Nohut    
1990     210.000        630.000            216.000          860.000  
2004     250.000        480.000            60.000           620.000  
2005     210.000        520.000            50.000           600.000  
2006     195.970        580.298            42.326           551.746  
2007     154.243        508.378            26.803           505.366  
2008     154.630        106.361            24.827           518.026  
2009     181.205        275.050            27.131           562.564  
2010     212.758        422.000            25.400           530.634  
2011     200.673        380.000            25.952           487.477  
2012     200.000        410.000            28.000           518.000  
2013*    195.000        395.000            22.000           506.000 

     
         * Tahmini
     
         Türkiye Bakliyat İthalatı (ton)

Yıllar   Kuru Fasulye   Kırmızı Mercimek   Yeşil Mercimek   Nohut   
2004     13.748         3.704              1.852            546     
2005     37.497         56.276             8.004            646     
2006     30.820         51.590             17.171           1.881   
2007     36.726         11.222             19.756           5.178   
2008     51.088         168.107            22.695           8.759   
2009     53.273         124.501            16.967           4.404   
2010     37.270         188.253            22.036           7.585   
2011     32.818         290.663            18.885           8.450   
2012     28.609         143.891            24.081           34.938  
2013*    18.971         88.366             19.107           36.885  

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Ekonomi, 2014.01.16 09:49