Temiz Hava Hakkı Platformu, 8 Haziran'da geçici faaliyet belgesi verilerek yeniden açılan kömürlü termik santrallerin bacalarından halen kirli dumanlar çıktığının gözlenmesi üzerine hem yerel paydaşlarla, hem de Makine Mühendisleri Odası ile görüşerek bilgi topladı ve bunun üzerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'ndan çevre yatırımları hakkında şeffaf bir şekilde detaylı bilgi paylaşılması talebinde bulunuyor.
Makine Mühendisleri Odası Enerji Grubu ise, bu denli kısa süre içerisinde neden filtre takılamayacağını, yapıldığı söylenen iyileştirmelerin de neden yerele yansımadığını eleştirirken, Zonguldak ve Kahramanmaraş'taki santraller için tespit davası açtı. Geçici faaliyet belgesi verilen santral ünitelerine yalnızca "kuru soğurucu püskürtme" sistemi monte edildiği, başka bir iyileştirme yapılmadığı söyleniyor.
Temiz Hava Hakkı Platformu, çevre mevzuatına uygun olmadıkları gerekçesiyle bu sene 1 Ocak günü kapatılarak 8 Haziran'da yeniden açılan altı kömürlü termik santralin bacasından kirli dumanların çıkmaya devam ettiğini belirtiyor ve gerekli çevre yatırımlarını tamamlamayan, ilgili limitleri de karşılamayan santrallerin çalışmasına izin verilmemesi doğrultusunda acil çağrıda bulunuyor.
Platform temsilcilerine göre, santrallere yapılan çevre yatırımları ve bacadan çıkan emisyonlara dair bilgiler de şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşılmıyor ve pandemi sürecinde bir kez daha anımsanan temiz hava hakkı ve "halk sağlığı" öncelikleri çerçevesinde bu yatırımların tamamlanmadan santrallerin işletmeye geçmesinin risklerine dikkat çekiyor.
Temel sorular şu şekilde
Platformun öncelikli olarak yanıt aradığı sorular şu şekilde:
· Bu bacalardan çıkan gazların emisyon değerleri nedir? Limitler aşılıyor mu?
· Çevre mevzuatına uyulması için hangi yatırımlar yapılmıştır?
· Yapılan yatırımlar çevre mevzuatındaki toz, azot oksit, kükürt dioksit limit değerlerini, kül depolama gerekliliklerinin karşılanması için uygun teknolojiler midir?
Temiz Hava Hakkı Platformu Koordinatörü Buket Atlı, "Covid-19 pandemisi ile mücadele ettiğimiz ve her nefesin önem taşıdığı bu günlerde, çevre izni almak için baca gazı ve kül depolama ile ilgili gerekli yatırımları tamamlamadan tekrar çalışmaya başlayan kömürlü termik santraller havamızı kirletmeye devam ediyor. Halk sağlığını önceliklendirdiğini söyleyen karar vericilerin, bu yatırımlar tamamlanmadan santralleri açması kabul edilebilir değil. Bacadan çıkan emisyonlar maalesef kamuoyu ile paylaşılmıyor, limitlerin aşılıp aşılmadığını veya hangi yatırımların yapıldığını bilemiyoruz" diyor.
Santrallerden koyu dumanlar yükseliyor
Kahramanmaraş Afşin'de, Zonguldak Çatalağzı'da, Kütahya Seyitömer'de ve Manisa Soma'da özellikle akşam saatlerinde çıkan koyu dumanların fotoğrafları kamuoyunda yaygın şekilde paylaşılıyor.
Kahramanmaraş Elbistan - Afşin Hayatı ve Doğayı Koruma Platformu Üyesi İbrahim Yalçın, "Filtre yapıldığı söylenerek açılan Afşin A santralinin iki ünitesi her gün eskisi gibi kül saçmaya devam ediyor. Baca gazı için filtre takıldığı söyleniyor ama kül filtresi takılmamış. 6 aydır rahat bir nefes alıyorduk ama şimdi yine kapkara dumanı görüyoruz" diye uyarıda bulunuyor.
Benzer şekilde, 2 Haziran günü Doğu Akdeniz Çevre Dernekleri Platformu (DAÇE), Adana Tabip Odası, Adana Ziraat Mühendisleri Odası, 350.org, Avrupa İklim Eylem Ağı (CAN Europe), Ekosfer, Sağlık ve Çevre Birliği (HEAL), TEMA Vakfı, WWF-Türkiye ve YUVA Derneği Adana'ya yapılan Hunutlu Termik Santrali'nin inşaatının durdurulması için #AdanayaTemizHava kampanyasını başlatmıştı.
2019 yılında 236 gün kirli hava solumuş olan Adana'nın Yumurtalık ilçesinin Sugözü Kumsalı'na yapılan ve ithal kömürle çalışması öngörülen Hunutlu Termik Santrali inşaatının bir an önce durdurulması için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na yapılan çağrı ise henüz resmi bir yanıt bulmadı.
Eldeki verilere göre dış ortam hava kirliliği sebebiyle Türkiye genelinde yılda yaklaşık 52 bin erken ölüm yaşanıyor.
2019 yılında #Temizhavahaktır #2yılbeklemez diyerek imza veren, sosyal medyadan paylaşım yapan ve milletvekillerini telefonla arayan 100 bin vatandaş ve kurumun sesi duyulmuş ve özelleştirilmiş santrallere çevre yatırımı yapmadan iki yıl daha çalışma izni veren Madde 50 veto edilmiş ve bunun neticesinde 1 Ocak 2020'de 5 adet kömürlü termik santral tamamen ve 1 tanesi kısmi olmak üzere gerekli çevre yatırımlarını yapana kadar kapatılmıştı.
Ancak, Haziran ayı başında Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum kapatılan termik santrallerin bazılarının yeniden açıldığını açıklamıştı. Buna göre, Soma termik santralinin 6 ünitesinden 4'üne, Kangal Termik Santrali'nin kapalı olan 2 ünitesine, Çatalağzı Termik Santrali'nin kapalı olan 2 ünitesine, Seyitömer Termik Santrali'nin 4 ünitesinden 2'sine, Tunçbilek Termik Santralimizin de 3 ünitesinden 2'sine, Afşin Termik Santrali'nin 4 ünitesinden 2'sine 1 yıl geçici çalışma ruhsatı verildi.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Dünya, 2020.07.02 18:27