NEV Esentepe Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Erdem Sarı, Tiroid hormonunun ham maddesinin iyot olduğunu, iyot yetersizliği halinde tiroid hormonunu yapımının azalacağını ifade etti. Tiroid bezinde oluşabilecek düzensizliklerin hastanın psikolojik durumundan besinlerin ne hızla yakılacağına kadar vücudun pek çok işleyişini etkiyeceğine dikkat çekti.
MEMET CAN YEŞİLBAŞ / BURSADA BUGÜN
Teşhisten tedavi sürecine kadar tiroid bezindeki düzensizlikleri Bursada Bugün'e anlatan Op. Dr. Erdem Sarı, tiroid bozukluklarının vücudun tüm işleyişini etkileyebileceğini ifade etti.
NEV Esentepe Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Erdem Sarı tiroid hakkında tüm merak edilen soruları yanıtladı;
GUATR NEDİR?
Guatr tiroid bezinin büyümesini ifade eder. Bu büyüme bezin total olarak büyümesi şeklinde olabileceği gibi nodüllerin büyümesine bağlı da olabilir.
TİROİD BEZİ NEDEN BÜYÜR?
Tiroid hormonunun ham maddesi iyottur. İyot yetersizliği durumunda tiroid hormonu yapımı azalır. Tiroid bezi hormonel uyarılarla daha fazla tiroid hormonu yapması için daha çok uyarılır ve bu durum bezin total olarak büyümesine neden olur. Buna 'Diffüz Guatr' diyoruz. Tiroid dokusunun içinde gelişen nodüller zamanla büyüyebilir ve bu durum 'Nodüler Guatra' neden olur.
TİROİD BEZİ NE İŞE YARAR?
Kısaca vücudun tüm işleyişine etki eder. Besinleri ne hızla yakacağımızı, soğuğa karşı toleransımızı, nabız hızımızı, tansiyonumuzun düzenini, uyku siklusumuzu, hatta psikolojik durumumuzu etkileyen hormon olan tiroid hormonunu salgılar. Bu bezde oluşabilecek düzensizlikler haliyle tüm sistemimizi etkiler.
TİROİD BEZİNDE HANGİ HASTALIKLARI GÖREBİLİRİZ?
Guatr dediğimiz bezin büyümesi çok fazla olursa hastalarda yutma zorluğu, ses kısıklığı gibi şikayetlere neden olabilir. Bu durumda operasyon gerekir.
Nodüler Guatr da yaklaşım biraz daha farklıdır. Tiroid nodülleri sıklığı toplumda oldukça yüksektir. Literatürde yüzde 4 ile 7 olarak belirtilmektedir ancak otopsi serilerinde bu oran yüzde 50'lere ulaşmaktadır. Bunun sebebi çoğu tiroid nodülünün klinik bulgu vermemesidir.Tiroid nodüllerinin yüzde 90'ı klinik açıdan önemsiz nodüllerdir. Ancak bu nodüllerin bir kısmı otonomi kazanıp aşırı tiroid hormon salgısına neden olarak 'Zehirli Guatr' dediğimiz hastalığa neden olabilir. Anti-tiroid hormonu ilaçlar ile hormon dengesi sağlanır ve sintigrafi dediğimiz yöntemle yapılan taramada aşırı hormon üreten nodüller tespit edilirse bu hastalarda önerilen tedavi cerrahidir. Nodüle bağlı olmayan bezin aşırı çalışması ile oluşan zehirli guatr hastalığında ise tedavi öncelikle anti-tiroid ilaçlardır. Ancak ilaçlar bezi baskılamada yetersiz kalırsa tedavi yine cerrahidir.
Tiroid nodüllerinde ultrasonografik olarak şüpheli bulgular saptanırsa öncelikle ince iğne biyopsisi yapılır. Biyopsi sonucu kanser çıkan hastalarda operasyon mutlaka gerekiyor. Biyopsi sonucu iyi huylu veya şüpheli gelen hastalarda hastanın risk faktörleri (yaş, aile öyküsü, radyasyon maruziyeti vb.) değerlendirilerek takip veya ameliyat kararı veriyoruz. Ayrıca kanser şüphesi olmayan ancak bası bulgularına ve kozmetik açıdan kötü bir görünüme neden olan çok büyük nodüller varsa yine operasyon öneriyoruz.
TİROİD HASTALARI HASTA OLDUKLARINI NASIL ANLARLAR YA DA HASTANEYE NE ŞİKAYETLE BAŞVURURLAR?
Bezin boyut artışına bağlı olarak boyunda şişlik, ses kısıklığı yutma zorluğu gibi şikayetler olabilir. Zehirli guatr varsa hastalarda aşırı terleme, sinirlilik, uykusuzluk, ilaca dirençli hipertansiyon, çarpıntıi kilo kaybı gibi şikayetler görülebilir. Tarama amaçlı tiroid hormonu bakılan hastalarda tesadüfen hormonel dengesizlik saptanabilir ve bu hastalara tiroid ultrasonu yapılır.
Eğer tiroid hormonu az salgılanıyorsa hastalar, aşırı uyku hali, kilo artışı, ödem,düşük tansiyon gibi şikayetler ile başvurabilir. Genelde sebebi 'Haşimato Hastalığı'dır.
HAŞİMATO HASTALIĞI NEDİR?
Haşimato hastalığı, diğer otoimmün hastalıklar gibi kendi bağışıklık hücrelerimizin kendi vücudumuzu (bu hastalıkta tiroid bezini) yabancı olarak tanımlayarak saldırması ve haraplandırması ile seyreder. Bez zaman içinde fonksiyonunu kaybeder. Tiroid hormonu azlığına bağlı olarak tembellik, kilo artışı, ödem, tansiyon düşüklüğü görülebilir. Tedavi eksik olan hormonun yerine konmasıdır. Ancak dikkatli olunması gereken nokta, tiroid hormonu bezde kolloid dediğimiz havuzlarda muhafaza edilir ve gerektiğinde buradan dolaşıma salınır. Haşimato hastalığında zaman zaman bez harabiyetine bağlı bu havuzların hızlı boşalması zehirli guatr ataklarına neden olabilir. Bu durumda tedavi yeni gelişen duruma göre şekillendirilir.
TİROİD CERRAHİSİNİN RİSKLERİ NELERDİR?
Her girişim gibi tiroid cerrahisinin de riskleri vardır. Anesteziye bağlı riskler dışında kanama, ses kısıklığı, kalsiyum düşüklüğü gibi riskler mevcuttur. Literatürde yüzde 1 ila 5 arasında görülen bu komplikasyonlar deneyimli cerrahlar ve teknolojik imkanlar sayesinde daha az görülmektedir. Teknolojik imkandan kasıt, damar mühürleme cihazları ve sinir monitörizasyonudur.
Ben tiroid cerrahisinde rutin olarak bu cihazları kullanmaktayım.
DOKTORDAN ÖNERİ
Toplumumuzda guatr hastalığı oldukça sık görülmektedir. Bu nedenle Doktor Sarı vatandaları uyarıyor! Sarı, "Herkesin şikayeti olmasa dahi en az bir kez tiroid hormonu ve tiroid ultrasonu yaptırmasını öneriyorum" dedi.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Sağlık, 2022.12.04 10:53