Son dönemde ekonomi yönetimi tarafından yapılan açıklamalarda yüzde 25 zam sınırının kaldırılabileceği belirtilmişti. Ancak yüzde 25'in kesinlikle devam etmeyeceğine yönelik net bir açıklama yapılmadı. Peki yüzde 25 zam sınırı kaldırıldığında kiralarda düşüş olur mu? İşte detaylar...
Konutlarını kiraya vermek isteyen ev sahipleri sabırsızlıkla 1 Temmuz tarihini bekliyor. Çok sayıda ev sahibinin 1 Temmuz'da beklentisi yüzde 25 sınırının kalkması.
'Yüzde 25 sınırı kalkmazsa' diye ev sahiplerinin evlerini kiraya vermede çekinceli davrandıkları söyleniyor. Bazı evlerin 4 ay boyunca boş kaldığı, ne satışının yapıldığı ne de kiraya verildiği belirtiliyor.
'YÜZDE 25 SINIRI PİYASADA ÇOK UYGULANMADI'
Peki başka hangi sebeplerden dolayı piyasada kiralık daire bulunamıyor. Yüzde 25 zam sınırının kaldırılmasının ardından kira fiyatlarında bir değişim olur mu? 1 Temmuz sonrası piyasada kiralık daire ilanlarında artış olur mu? Kiralarda normalleşmeyi ne zaman görürüz?
Konuyla ilgili merak edilenleri milliyet.com.tr'ye açıklayan Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı şu ifadeleri kullandı: "2022 yılı Haziran ayında yapılan yasal düzenleme ile kira artışlarına yüzde 25'lik bir sınırlama getirilmişti. Yaklaşık 2 yıldır konutlarla sınırlı olmak kaydıyla kirada yüzde 25'lik üst limiti görüyoruz.
'ZAM SINIRI KALKABİLİR'
Piyasada bu sınırın çok uygulanmadığını görüyoruz. Gerek Adalet Bakanı gerekse Hazine ve Maliye Bakanımızın yaptığı açıklamalarda yüzde 25 zam sınırının kaldırılacağına ilişkin bazı değerlendirmeler yer almıştı.
'KİRACILARIN YÜZDE 86'SI, YÜZDE 25'İN ÜZERİNDE ZAM YAPTI'
Yakın zamanda bir araştırma şirketinin yaptığı anket yayınlandı. Buna göre kiracıların yaklaşık yüzde 86'sının yüzde 25'ten fazla bir oranda kiralara zam yaptığına ilişkin değerlendirmeler medyaya yansıdı.
'SATMA NEDENİYLE BOŞ TUTUYORLAR'
Bu açıdan baktığımızda bazı taşınmaz sahiplerinin daha çok taşınmazlarını satma nedeniyle konutlarını boş tuttuğunu görüyoruz. Yani sadece kiraya verme nedeniyle veya kira sınırlaması nedeniyle bunların boş tutulduğunu söylemek mümkün değil.
'YATIRIMCILAR KONUT ALMAK İSTEMİYOR'
Yatırımcılar yüzde 25 zam sınırlaması nedeniyle konut almak istemiyor. Mal sahibi-kiracı anlaşmazlıklarının artması, mevduat faizlerinin artması, kira gelirlerinin yeterli görülmemesi gibi nedenler söz konusu.
'KONUTLAR ZAM SINIRI NEDENİYLE BOŞ DEĞİL'
Sadece yüzde 25 sınırına takılmamak için temmuz ayını bekliyorlar söylemi doğru değil. Bu kira düzenlemesi halihazırda uzatılmadı, şimdiden kiraya verse önümüzdeki yıl artışlar TÜFE'ye göre gerçekleşecek. Şu an için boş tutulmasının kira artışı ile doğrudan bir bağının olduğunu söylemek mümkün değil.
'İLANLARIN YÜZDE 60'I BOŞ KONUT'
İlan sitelerinde satılık verilen ilanlarda konutların yüzde 60'a yakınının boş konut ilanlarından oluştuğu, yüzde 20'sinin kiracılı, yüzde 20'sinde ise ev sahibinin oturduğu evlerden oluştuğunu söyleyebiliriz.
'PİYASADAKİ İLANLARDAN 4'TE 1'İ İSTANBUL'DA'
Bu ilanlardan 4'te 1'i İstanbul'da veriliyor. İstanbul'da yüzde 53'e yakın ilan boş konutlardan oluşurken yüzde 26'sı kiracılı, yüzde 10'u da mülk sahibi tarafından kullanılan evler olarak değerlendirilebilir.
'MAL SAHİPLERİNİN EVİNİ BOŞ TUTMASININ ANLAMI YOK'
Mal sahibinin haziran başında dairesini kiraya verdiğini düşünelim. Yüzde 25 kira sınırlamasının devam etmeyeceğini varsaydığımızda evini boş tutmasının anlamı yok. Boş tutması durumunda konutlar için ödenen aidatlar önemli bir gider kalemidir. Bazı mal sahiplerinin konut yatırımından çıkma nedeniyle dairelerini satmaları, kiracılar çıktıysa da boş bir şekilde satmaya meyilli olduklarını söyleyebiliriz.
'KENTSEL DÖNÜŞÜM NEDENİYLE KONUTU BOŞ TUTANLAR VAR'
İlanlarda yer almayan boş konutların önemli bir kısmı kentsel dönüşüm nedeniyle var. Kentsel dönüşüme girme planı ile bazı taşınmazlar için mal sahipleri kiracılar çıktıktan sonra dairelerini kiraya vermeyip boş tutmayı hedefliyor. Diyelim ki o bina 1 yıl içinde kentsel dönüşüm kapsamına alındı bu durumda kiracının yaptığı masrafı talep etme gibi durumlar olabiliyor.
1 TEMMUZ'DAN SONRA PİYASADA KİRALIK DAİRELER ARTAR MI?
Biz bunu piyasada ciddi olarak hissetmeyiz. Özellikle mal sahibi bugün bile kiraya verse seneye TÜFE'ye göre zam yapacak. Ben 1 Temmuz'dan sonra çok fazla kiralık daire olacağını düşünmüyorum.
'PİYASADA DAİRE BULMAYI ZORLAŞTIRIYOR'
Bugün için 1 milyon TL'si olan bir kişi mevduattan alacağı faizle çok rahat kiralık daire bulabiliyor. Bu da ekonomik olarak piyasada daire bulmayı zorlaştırıyor. Kiralık dairelerin yeni arzı ancak günlük kiralık dairelerdeki denetimler artırılırsa ve incelemeler yapılırsa artabilir diyebiliriz.
1 TEMMUZ'DAN SONRA KİRALARDA DÜŞÜŞ OLUR MU?
Kiralık fiyatlarında aşağı yönlü bir değişim çok fazla beklemiyoruz. Kira fiyatlarında tansiyon artıyor. İstanbul'da metrekare kira fiyatları 200 TL seviyesine geldi. Ağustos'ta 160 TL olan metrekare fiyatları bugünlerde 200 TL'ye yaklaştı.
İstanbul şu anda kira fiyatlarının enflasyona göre daha düşük seyrettiği bir şehir olarak değerlendirilebilir ancak bu Ankara açısından baktığımızda ağustos aylarında 115 TL olan kiralar metrekarede şimdi 150 TL seviyesinde.
KİRADA NORMALLEŞMEYİ NE ZAMAN GÖRÜRÜZ?
Kira fiyatlarındaki tansiyon ekonomi politikalarının daha etkin bir şekilde görülmesiyle düşebilir. Mevduat faizleri düşmeye başladıkça, enflasyon düşüşleri etkisini gösterdiği müddetçe kiralar biraz daha normalleşebilir."
Ekonomi, 2024.05.31 08:27