İşte beyin pili gerçeği!

Parkinson hastasıysanız beyin pili uygulaması için geç kalmayın. Her Parkinson hastasına beyin pili takılması gerekmiyor. Ancak beyin pilinden önemli yarar sağlayacak hastalar arasında geç kaldıkları için gereğinden az yarar görenler bulunuyor. İşte beyin piline yönelik gerçekler...

Toplumda sık görülen Parkinson hastalığının cerrahi tedavisi denince, akla büyük oranda beyin pili uygulaması geliyor. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin Cerrahisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Savaş, Parkinsonun beynin ilerleyici ve giderek fonksiyonlarda bozulmaya yol açan bir hastalığı olduğunu söylüyor.

Bu hastalık sırasında hastalarda pek çok sistemde özellikle de hareket sisteminde sorunlar görülüyor ve bu bozukluk; yavaşlama, titreme, adalelerde sertleşme gibi belirtiler gösteriyor.

KESİN TEDAVİSİ YOK

Parkinson hastalığının nedeni tam olarak bilinmese de nedeni bilinen bazı gruplarda ailevi geçişler söz konusu olabiliyor. Akraba evliliği yapanlarda ve bazı hastalarda genetik geçiş olduğu bilinse de bunun çok küçük bir grubu oluşturduğu belirtiliyor.

Prof. Dr. Ali Savaş, Parkinsonun günümüz şartlarında kesin tedavisi olmadığını söylüyor. Uygulanan birçok tedavi yönteminin hastalığa yararı olsa da sorunu tümüyle ortadan kaldırmak mümkün olmuyor. Ancak ilaç ve cerrahinin uygulandığı hastaların tedavi görmeyen hastalara göre çok daha iyi şartlarda yaşadıkları belirtiliyor. Parkinson hastasına önce ilaç tedavisi uyguladıklarını söyleyen Savaş, bunun temel tedavi yöntemi olduğunu ancak zamanı geldiğinde beyin pili uygulaması yapılmasının da hastalığın ayrılmaz tedavi unsurlarından biri haline geldiğini belirtiyor.

Dünyada 20 yıllık geçmişi olan beyin pili uygulamasının, Türkiye' de de dünyayla eş zamanlı gerçekleştirildiğine ve Parkinson Cerrahisi ameliyatlarının 50 yıllık geçmişi olduğuna dikkat çekiliyor. Son 20 yıl içinde hastaların bu yolla tedavi olma olasılıklarının çok daha fazla olduğu, günümüzde cerrahi gereken Parkinson hastalarının yüzde 90 - 95' ine beyin pili önerildiği belirtiliyor. Buna karşın hala diğer cerrahi yöntemlerin uygulandığı ve bundan yarar gören küçük bir hasta grubu bulunuyor.

DÜNYADA 50 BİN HASTAYA TAKILDI

Dünyada yaklaşık 50 bin hastaya beyin pili takıldığını söyleyen Savaş, bu sayının Türkiye'de 1500' ü bulduğunu belirtiyor. Kendisinin beyin cerrahı olarak son 25 yılda Parkinson ve hareket bozuklukları konularında yaptığı cerrahi sayısının 800' e yaklaştığını söyleyen Savaş, bu hastaların 100' den fazlasına beyin pili uyguladığını söylüyor.

"Parkinson hastalığı bir hareket bozukluğu olsa da tedavi edilmesi gereken farklı hareket bozuklukları da bulunuyor. "Esansiyel tremor" ve "Ailevi titreme" gibi hastalıklardan kaynaklanan titremeler beyin pili uygulaması ile azaltılabiliyor.

Beyin pili, "Distoni" adı verilen ve vücudun bir kısmı ya da tümünde meydana gelen istemsiz kasılmalarda da etkili oluyor. Henüz Türkiye'de uygulanmaya başlanmasa bile dünyada hareket bozukluğu grubu dışında yaygınlığı artan psikiyatrik hastalıklarda da (Depresyon ve obsesif kompülsif bozukluklar) beyin pili uygulamasının giderek artan oranda yaygınlaştığına dikkat çekiliyor.

10 hastadan 8-9'u memnun

Beyin pili, Parkinson hastalığı olan hastalarda yararlı olmasına karşın; travma, vasküler nedenler, toksik zehirlenmeler ile parkinsonizmin atipik formlarında yarar sağlamıyor.

Prof. Dr. Ali Savaş, Parkinson teşhisi konulan bir hastanın hemen ameliyat edilmediğini, ameliyat için genellikle 3-5 yıldan sonraki dönemin beklendiğini söylüyor. Bu, kişinin başka bir hastalığı olup olmadığı veya ilacın bütün yöntemlerinin denenip denenmediğini görmek için yapılıyor. Bu sürecin sonunda hastanın ilaçla rahatlayamaması ve hareketlerinde sıkıntılar bulunması halinde gündeme ameliyat geliyor ve bu durumdaki hastaların beyin pili uygulamasından duydukları tatmin oranının yüzde 80 - 90' lara ulaştığı belirtiliyor. Bununla birlikte ameliyatın geç yapılmasının hastaya daha az yarar sağladığı gerçeğinin unutulmaması öneriliyor.

Uygulamanın sonunda 10 hastadan 8 - 9' unun yapılan işlemden memnun kaldığına dikkat çekiliyor. Geride kalan hasta grubunda istenen sonucun alınmamasının, hastalığın yapısı ve ilerleyişiyle ilgisi bulunuyor. Beyin pili hastalıktaki ilerlemeyi bir miktar düzeltse de bu hızlı ilerleyiş içinde uygulamadan beklediği ölçüde yarar göremeyen gruplar da oluyor. Doğru hastada farkın hemen hissedildiğini söyleyen Savaş, titreme özelliğinin her Parkinson hastası için ön planda olmadığını belirtiyor.

Titremeyen hastaya da beyin pili takılabilir

Beyin pili uygulaması ile titremeden daha çok; yürümede yavaşlama ve ilaçtaki dalgalanmalarla kasılmaları olan kişilerin sorunları azaltılıyor. Bu uygulama ile kişilerin ilaca olan bağımlılığı bazen yüzde 50' ye kadar indirilebiliyor. Bu durum, yürüme sıkıntısında ve yavaş yürüme ile kasılmalarda azalma anlamına geliyor. Bu noktada, uygulamanın titreme de de olumlu sonuç verdiği belirtiliyor.

Uygulama nasıl gerçekleştiriliyor?

Prof. Dr. Ali Savaş, ameliyatın 2 aşamalı olarak yapıldığını, asıl önemli kısmın ilk aşama olduğunu belirterek, bu aşamada beyne elektrotlar yerleştirilmesinin çok önemli olduğuna dikkat çekiyor. Beyne elektrot yerleştirilip yeri ve doğruluğu saptandıktan sonra 2' inci aşamaya bir gün sonra geçiliyor ve bu aşamada pil yerleştirme işlemi gerçekleştiriliyor.

Ameliyatın birinci kısmı daha uzun sürüyor ve bu süreç daha fazla hazırlık gerektiriyor. Ameliyatın asıl başarısının birinci günle ilişkili olduğu, ilk günkü operasyonun yaklaşık 5 saat, ikinci günkü işlemin ise 3 saat sürdüğü belirtiliyor. Tüm işlemler bittiğinde vücudun dışında bir cihaz kalmıyor ve her şey vücudun içine yerleştirilmiş oluyor.

Beyin cerrahisinin düşük riskli ameliyatlarından

Beyin pili uygulamasının beyin cerrahisinin düşük riskli ameliyatlarından biri olduğu belirtiliyor. Buna karşın her ameliyatta olduğu gibi bu uygulamada da istenmeyen sonuçlar ve komplikasyonlar meydana gelebiliyor. Ciddi komplikasyonların oranının ortalama yüzde 2-3 civarında olduğu belirtiliyor.

Karşılaşılacak komplikasyonlar arasında ufak beyin kanamaları, mikrop kapma, yara problemleri ve daha küçük problemler olarak nitelenen elektrotlarda kaymalar, temas bozuklukları gibi sıkıntılar bulunuyor. Küçük problemlerin oranı ise biraz daha yüksek çıkıp yüzde 10' ları bulabiliyor.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Sağlık, 2013.04.15 09:37