İsrail'in suikast düzenlediği ilk lider İsmail Haniye değil!

SİBEL ÖZTOPÇU / BURSADA BUGÜN 

Hamas'ın Siyasi Büro Şefi İsmail Haniye'nin (63), İsrail'in düzenlediği hava saldırısı sonucu İran'da öldürülmesi dünyada gündem maddeleri arasında ilk sırada yerini aldı. Peki İsrail'in düzenlediği suikastlerde öldürdüğü liderler kimler? Detaylar haberimizde...

Bu sabah İsrail tarafından düzenlenen suikast sonucu öldürülen Hamas'ın Siyasi Büro Şefi İsmail Haniye'den sadece 7 ay önce Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta 2 Ocak 2024 tarihinde düzenlenen saldırı sonucunda Hamas'ın siyasi kanadının liderlerinden Salih Aruri (57) öldürülmüştü. Aruri, 2017'de El Fetih ile yapılan anlaşmada Hamas'ı temsil eden isimdi ve 7 Ekim'den bu yana İsrail'in düzenlediği saldırılarda öldürülen en üst düzey Hamas lideri olarak tarihe geçmişti. 

İSMAİL HANİYE İSRAİL'E TEPKİ GÖSTERMİŞTİ! 

Salih Aruri'nin öldürülmesi üzerine Hamas kanadında birçok isimden sert tepkiler gelmişti. Tepki gösterenler arasında İsmail Haniye de vardı. Haniye, Aruri'nin öldürülmesinin ardından yaptığı açıklamada, "Aruri'nin Lübnan topraklarında öldürülmesi tam anlamıyla bir terör eylemi ve Lübnan'ın egemenliğinin ihlalidir. Halkımıza ve topraklarımıza karşı saldırıların dairesinin genişletilmesidir" ifadelerini kullanmıştı. 

HANİYE, CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'LA SIK SIK GÖRÜŞÜRDÜ 

İsrail, 10 Nisan'da Ramazan Bayramı dolayısıyla Gazze kentinin batısındaki Eş-Şati Mülteci Kampı sakinleri ve yakınlarıyla bayramlaşmaya giden İsmail Haniye'nin ailesinden birçok kişinin bulunduğu aracı vurmuştu. Saldırıda 3 oğlu ve 4 torununu kaybeden Haniye, "Çocuklarının Gazze'yi terk etmediğini, Kudüs'ün ve Mescid-i Aksa'nın kurtuluşu yolunda hayatlarını feda ettiğini" söylemişti.

Hamas lideri İsmail Haniye, sık sık Türkiye'ye geliyordu. 2013'te, AK Parti Genel Başkanı ve dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın TBMM'de düzenlediği grup toplantısına katılmıştı. Son olarak 20 Nisan 2024'te Türkiye'ye gelen Haniye, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile İstanbul'da görüşmüştü. Haniye, cemaat lideri Hasan Kılıç'ın ölümü nedeniyle İsmailağa Cemaati'ni de ziyaret etmişti.

SUİKASTLER SONRASI İNTİKAM YEMİNLERİ EDİLDİ! 

Düzenlenen suikastler sonrası İran, Filistin, Hamas cephesinden sık sık tepkiler gelmiş, halk sokaklara dökülüp intikam yeminleri etmişti. Özellikle Hamas Siyasi Büro Başkan Yardımcısı Salih el-Aruri ve arkadaşlarının Beyrut'ta suikastla öldürülmesinin ardından İsrail işgali altındaki Batı Şeria'nın birçok bölgesinde gösteriler ve yürüyüşler yapılmıştı. İsmail Haniye'nin suikast sonucu öldürülmesinden sonra aynı şekilde sert tepkiler geldi. Hamas ve Filistin "korkakça bir eylem ve tehlikeli bir gelişme olarak" nitelendirdi. 

İSRAİL'İN İSTİHBARAT TEŞKİLATI MOSSAD TARAFINDAN ÖLDÜRÜLEN LİDERLER

İsrail'in dış istihbarat servisi Mossad, 1970'lerden itibaren önde gelen Filistinlilere ve İsrail karşıtlarına farklı ülkelerde suikastler düzenledi.

1970'ten 1980'e suikastlar zinciri: 

1- Gassan Kenfani

Filistinli meşhur edebiyatçı ve Filistin Halk Kurtuluş Cephesi'nin (FHKC) liderlerinden Gassan Kenfani, 8 Haziran 1972'de Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta arabasına yerleştirilen patlayıcı maddenin infilak ettirilmesi sonucu hayatını kaybetti.

2- Mahmud Hemşeri

Filistin Kurtuluş Örgütü'nün (FKÖ) Fransa Temsilcisi olan Mahmud Hemşeri, 8 Aralık 1972'de Fransa'da bombalı saldırıda öldü.

3- Hüseyin El Beşir

Fetih Hareketinin Kıbrıs Temsilcisi olan Hüseyin El Beşir, 24 Ocak 1973'te kaldığı Lefkoşa Oteli'ndeki odasına yerleştirilen bombanın patlaması sonucu yaşamını yitirdi.

4- Muhammed Neccar, Kemal Advan ve Kemal Nasır

MOSSAD'a bağlı bir birim tarafından 10 Nisan 1973'te Beyrut'ta gerçekleştirilen operasyonda, Fetih Hareketi ve FKÖ komutanlarından Muhammed Neccar, Fetih Merkezi Komite Üyesi Kemal Advan ve FKÖ Sözcüsü Kemal Nasır öldürüldü.

5- Hasan Selamet

Fetih Hareketinin önemli isimlerinden Hasan Selamet ise 22 Ocak 1979'da Beyrut'ta arabasına konan bombanın patlatılması sonucu hayatını kaybetti.

1980'den 1990'a suikastlar zinciri

6- Halil El Vezir

Fetih Hareketi'nin ikinci adamı olan Halil El Vezir, 16 Nisan 1980 tarihinde Tunus'un başkenti Tunus'ta evinde vurularak öldürüldü.

İsrail kaynaklarına göre, suikastın düzenlendiği gece Tunus sahillerine botlarla yanaşan 24 MOSSAD elemanı, El Vezir'in başkent Tunus'un Seyyidi Busaid bölgesinde bulunan evini basarak içeride bulunan El Vezir'i öldürdü. El Vezir'in cenazesi, Suriye'nin başkenti Şam'da büyük bir kitle tarafından defnedildi.

1990'dan 2000'e suikastlar zinciri

7- Atıf Besisu

Fetih Hareketi mensubu ve FKÖ'ye bağlı emniyet birimi sorumlusu Atıf Besisu, 8 Haziran 1992'de Fransa'nın başkenti Paris'te öldürüldü.

Fetih, Besisu'nun ölümünden MOSSAD'ı sorumlu tutarken, İsrail ise Besisu'yu 1972 Münih Olimpiyatları'nda İsrailli sporcuların kaçırılması ve öldürülmesi eylemine katılmakla suçluyordu.

8- Fethi Şikaki 

Filistin İslami Cihad Hareketi'nin kurucusu ve genel sekreteri olan Fethi Şikaki, 26 Ekim 1995'te Libya'ya düzenlediği "gizli" ziyaretinden dönüşünden sonraki durağı olan Malta'da suikasta maruz kaldı.

İsrail Yediot Ahronot gazetesinin 8 Haziran 2007 tarihli sayısının haftalık ekinde gazeteci Ronen Bergman'a ait "Dönüşü Olmayan Nokta" adlı kitaptan alıntılar aktarılarak, Şikaki'nin ölümünün arkasında MOSSAD olduğu açıklanmıştı.

Söz konusu kitapta, dönemin İsrail Başbakanı İzak Rabin'in, İslami Cihad Hareketi'nin 1996'da düzenlediği eylemde 22 İsraillinin öldürülmesinin ardından, liderleri Şikaki'nin ölüm emrini verdiği aktarılıyordu.

9- Halid Meşal'e suikast girişimi

Hamas Politbüro Lideri Halid Meşal'e yönelik suikast girişimi, MOSSAD tarihinin en başarısız eylemi olarak kabul edilir.

Dönemin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun direktifleri doğrultusunda 25 Eylül 1997'de Ürdün'e sahte Kanada pasaportlarıyla giren 10 MOSSAD ajanı, başkent Amman'daki Vasfi Tell Caddesi üzerinde yürüyen Halid Meşal'e arkadan yaklaşarak kulak arkasına enjekte ettikleri zehirli bir madde ile suikast girişiminde bulundu.

Hastaneye kaldırılan Meşal'in suikasta uğradığını haber alan Ürdün makamları derhal iki MOSSAD elemanını yakalamayı başardı.

Devreye giren dönemin Ürdün Kralı Hüseyin Bin Talal, Netanyahu'dan panzehri talep ederek, Meşal'in kurtarılmasını sağladı.

Ürdün, Halid Meşal'in kurtulmasına vesile olan panzehrin yanı sıra İsrail'de müebbet hapis cezasına çarptırılan Hamas lideri Şeyh Ahmed Yasin'in serbest bırakılması karşılığında MOSSAD ajanlarını İsrail'e iade etti.

2000'den günümüze suikastlar zinciri 

10- İzzeddin eş-Şeyh Halil

Hamas'ın önemli isimlerinden olan İzzeddin eş-Şeyh Halil, 26 Eylül 2004'te Suriye'nin başkenti Şam'da arabasına konulan bombanın patlaması sonucu hayatını kaybetti. Hamaslı liderler, Halil'in öldürülmesinin arkasında İsrail'in olduğunu belirtti.

Suriye İçişleri Bakanlığı'ndan o dönem yapılan açıklamada ise, Halil, şoför koltuğunun altına yerleştirilen bombanın patlaması sonucu öldü.

İsrail'in Kanal2 Televizyonu, o dönem İsrail güvenlik kaynaklarından aldığı bilgiye göre İsrail'in suikast eyleminin arkasında olduğunu belirtti.

Hamas ve silahlı kanadı El Kassam, ayrı ayrı yaptıkları açıklamada, Halil için intikam yeminleri etti.

El Kassam Tugaylarının kurucu komutanlarından olan Halil, 1992'de İsrail hapishanelerinde bir yıl "idari tutuklu" kaldıktan sonra Lübnan'a sürgün edilmiş, oradan da Şam'a geçmişti.

11- Mahmud Mebhuh

Hamas'ın silahlı kanadı İzzeddin El Kasam Tugaylarının önemli komutanlarından olan Mahmud Mebhuh, İsrail tarafından 1987'de başlayan Birinci İntifada sırasında iki İsrailli askeri kaçırıp öldürmekle ve İran'dan Gazze'ye silah taşımakla suçlanıyordu.

Mebhuh, 19 Ocak 2010'da Dubai'de kaldığı bir otel odasında, MOSSAD'ın suikast planlarına benzeyen bir yöntemle, önce elektrik akımına kapılmış sonra da boğularak ölmüş bir şekilde bulundu.

Dubai Polisi'nin Mebhuh'un ölümünü duyurması Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile İsrail arasında ciddi bir diplomatik gerilime neden oldu.

BAE, o dönem Mebhuh'un ölümüyle ilgili soruşturma açılacağını belirtti. Dubai polisinin yaptığı çalışmalar neticesinde şüpheli görülen bazı Avrupalı şahısların pasaportlarına ve kimliklerine el konuldu.

Hamas da o zaman MOSSAD'ın Mebhuh'a nasıl suikast düzenlediğini araştırmak üzere bir komisyon kuracağını belirtmişti.

İsrail Kanal2 Televizyonu, Mebhuh'un öldürülmesinden 5 yıl sonra yayınladığı kısa bir filmle suikastın nasıl gerçekleştiğini ortaya koyarak, MOSSAD bağlantısına işaret etti.

Kanal2'nin yayınladığı filme göre, MOSSAD elemanları merkezi Avusturya'nın başkenti Viyana'da olan yüksek teknoloji iletişim ağıyla sadece 22 dakika süren bir operasyonla Mebhuh'a öldürücü bir madde enjekte etmeyi başardı.

Aynı filme göre, Mebhuh, İsrail tarafından arananlar listesinin başında yer alıyordu ve MOSSAD birçok defa suikast girişiminde bulundu.

12- Ömer Nayif

Filistin Halk Kurtuluş Cephesi'nden Ömer Nayif, 26 Şubat 2016'da Filistin'in Bulgaristan Büyükelçiliği'nde öldürüldü.

FHKC, Nayif'in öldürülmesinden İsrail'i sorumlu tuttu. Filistin Dışişleri Bakanlığı, Nayif'in gizemli bir şekilde öldürüldüğünü belirtirken, Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Nayif'in öldürülmesi ile ilgili soruşturma komisyonu kurulmasına karar verdi.

Nayif, 1986'da İsrail askerleri tarafından bir İsrail vatandaşını öldürmek suçlamasıyla gözaltına alındı. Çıkarıldığı mahkemede müebbet hapis cezasına çarptırılan Nayif, 1990 yılında hapisten firar ederek Bulgaristan'a kaçmayı başarmıştı.

Nayif'in öldürülmesinden sonra İsrail basınında çıkan haberlere göre, MOSSAD, Batı Şeria'da İsrail askerlerine karşı eylem hazırlığında olduğunu öne sürdüğü Nayif'i ortadan kaldırdı.

13- Muhammed Zevvari

Muhammed Zevvari, 15 Aralık'ta Tunus'un Safaks kentindeki, evinin önünde yabancı olduğu ileri sürülen silahlı kişiler tarafından öldürüldü.

Hamas'ın silahlı kanadı İzzeddin El Kassam Tugayları, Zevvari'nin kendi mensupları olduğunu belirterek, suikastından İsrail'i sorumlu tuttuğunu açıkladı.

El Kassam açıklamasında, Zevvari'nin ilk defa İsrail'in 2014'teki saldırısında, Kassam Tugaylarının varlığını duyurduğu "Ebabil" adlı insansız hava aracının projesini hayata geçiren mühendislerden biri olduğunu belirtti.

Tunus İçişleri Bakanlığı'na göre ise, Zevvari, Safaks kentinde kimliği belirsiz kişiler tarafından öldürüldü.

Dünya, 2024.07.31 08:55