Bursa depreme hazır mı? İlçe belediyeleri hem uyardı hem önlemlerini anlattı

HÜSEYİN İZCİ / BURSADA BUGÜN

6 Şubat'ta meydana gelen büyük depremlerin etkilerinin ve 17 Ağustos depreminin üstünden geçen 24 yılın ardından Türkiye deprem gerçeğini bir kez daha hatırladı. Bu yönde Bursa'da Osmangazi, Nilüfer, Mudanya, Kestel belediyeleri depreme yönelik çalışmalarını nasıl yürüttü?  

Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremlerin ardından hem vatandaşlar hem de ilgili kurumlar güvenli şehirler için önlemler almaya başladı. Bursa'da çalışmalar devam ederken Osmangazi Belediye Başkanı Mustafa Dündar, Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem, Mudanya Belediye Başkanı Hayri Türkyılmaz ve Kestel Belediye Başkanı Önder Tanır deprem ile ilgili yaptıkları çalışmaları anlattı.

Bursa'nın deprem kuşağında yer aldığı gerçeğinden hareketle çalışmalarına başladıklarını ifade eden Osmangazi Belediye Başkanı Mustafa Dündar, çalışmalarını şu ifadelerle anlattı;

Bildiğiniz üzere İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı 2012 yılında 'Ulusal Deprem Araştırma Programı' başlattı. Bursa, deprem tehlikesi karşısında önemli kırılganlıklara sahip büyükşehirlerimizden biri. Bu nedenle bizler de Bursa'nın 1. derece deprem kuşağında yer aldığı gerçeğinden hareketle çalışmalarımıza başladık. İlk olarak belediyemiz bünyesindeki mimarlar, uzmanlar, şehir plancıları ile birlikte, akademik odaların ve üniversitenin de desteğini alarak 2011 yılında Şehircilik Akademisi'ni kurduk.

"DEPREM RİSKİNE KARŞI ALINACAK TEDBİRLERİ BELİRLEMEK VE UYGULAMAK ÜZERİNE ÇALIŞMALAR YAPTIK"

Şehircilik Akademisi ile kentsel dönüşüm projeleri oluşturmak, planlı bölgeler oluşturmak, deprem riskine karşı alınacak tedbirleri belirlemek ve uygulamak, Şehrimize estetik ve vizyon kazandıracak yatırımlar oluşturmak üzerine çalışmalar yaptık.  Şehrimizin 30 yıllık vizyonunu şekillendirmek için kurduğumuz Şehircilik Akademisi ile ayrıca; Türkiye'de Kentsel Dönüşüm Master Planı yapan ilk belediye olduk. Master Plan çalışmaları kapsamında ilçemiz genelinde; Ulaşım, bina Kullanımı, sosyo-Ekonomik Yapı, Kat Adetleri Analizi, Afet Riskli ve Koruma alanlarının tespitini yaptık. İlçemizi;  Kentsel Yenileme, kentsel Tasarım,  kentsel İyileştirme, kentsel Yeniden Oluşum olmak üzere 4 farklı müdahale bölgesine ayırdık. Ayrıca; her bölgedeki zemin yapısına ilişkin bilgiler neticesinde Anadolu Üniversitesi Uzay ve Yer Bilimleri Enstitüsü işbirliğiyle 5 farklı noktaya deprem istasyonu kurduk. Bu istasyonlarımız; Armutköy, Mollafenari, Hamitler, Çırpan ve Demirtaş Mahallelerinde yer alıyor. Deprem izleme istasyonlarımız kurduğumuz bölgelerdeki irili ufaklı birçok toprak hareketini ölçerken, 'Saroz Depremi'ni de kaydetti.  İstasyonlardan elde edilen veriler eş zamanlı olarak Ulusal Deprem Yer Hareketi İzleme Ağı ile paylaşıldı ve şehrimizdeki deprem etkisi hakkındaki bilgiler anlık olarak yetkililere ulaştırıldı. Ayrıca veriler, AFAD ve Kandilli Rasathanesi'yle de anlık paylaşılıyor.

"TÜRKİYE'DEKİ EN KAPSAMLI ÖRNEK KENTSEL DÖNÜŞÜMÜ SOĞANLI'DA HAYATA GEÇİRDİK"

İşte bütün bu çalışmalar sonucunda elde ettiğimiz verilerle çalışma şeklimizi, alanlarımızı ve müdahale türlerimizi belirleyerek Kentsel Dönüşüm çalışmalarımızı başlattık.  Deprem gerçeğini göz önünde bulundurarak hem sahip olduğumuz tarihi mirası hem de planlı şehirleşmenin önünü açmak amacıyla Türkiye'deki en kapsamlı örnek kentsel dönüşümü Soğanlı'da hayata geçirdik. Türkiye'ye örnek ve Başkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın da ideal gösterdiği zemin+5 kat olarak inşa ettiğimiz ve yaşamın başladığı bölgede, 2 bin 161 konut yer alıyor. Sağlam yapı, güvenli gelecek kapsamında; 1999 depreminden sonra Osmangazi'de güvenliği tehdit eden ve riskli bulunan toplam 3 bin 935 bina yıktık. Ayrıca, 11 bin 953 binaya yapı, 53 bin de daire ruhsatı verdik. Şu anda Osmangazi'de 212 bin kişi daha güvenli konutlarda yaşıyor diyebiliriz. Tabi Soğanlı'daki çalışmalarımız 8. Etap olarak devam ediyor. 4 blok halinde inşa edeceğimiz yeni etapta 80 konut ve 26 ticari alan yer alacak. Bölge etap etap kendini yeniliyor. Burada örnek bir şehir ortaya çıkıyor.

"GÜVENLİ YAŞAMI KENTSEL DÖNÜŞÜM İLE MÜMKÜN HALE GETİREBİLİRİZ"

Osmangazi Belediyesi olarak deprem başta olmak üzere yaşanabilecek tüm afet türlerine karşı hazırlıklı olma ve önlem alma amacıyla yürütülen bilimsel projelere her zaman katkı sağladık ve sağlıyoruz. Daha güvenli yaşamanın da tek bir koşulu var ki onu da yukarıda bahsettiğim kentsel dönüşüm çalışmaları ile büyük bir dönüşüm ve gelişim çalışmaları ile mümkün hale getirebiliriz. Bu anlamda; yatay şehirleşme ve deprem yönetmeliğine uygun sağlam konut ve sağlam iş üretmekle mümkün diye düşünüyorum. Çok şükür ki bizler de bunu Soğanlı'da başlattık ve Bursa'da da genel bir dönüşüm hareketi başlatmış olduk.

"HEMŞEHRİLERİMİZİN KAÇAK YAPILARDAN UZAK DURMALARINI ÖZELLİKLE RİCA EDİYORUM"

Öncelikle 17 Ağustos 1999 depreminde ve yakın zamanda 11 ilimizi etkileyen 6 Şubat asrın afetinde hayatını kaybeden tüm hemşehrilerimize bir kez daha Allah'tan rahmet diliyorum. Yaklaşık 14 milyon insanımızın etkilendiği asrın afetinde 50 bin 783 vatandaşımız yaşamını yitirdi. Tabi dünyada eşine ez rastlanır bir dayanışma örneği ile hızlıca yaralarımızı sardık ve sarmaya devam ediyoruz.  Osmangazi Belediyesi olarak depremin ilk gününden itibaren bölgede arama kurtarma, enkaz kaldırma, yardım malzemesi, aşevi, çevre temizliği sağlık ekibi, ilaçlama ve teknik araç desteğiyle oradaki çalışmaları hızlıca yürüttük. İslahiye ve Antakya'da kurduğumuz aşevi ile toplam 4 bin kişilik günlük yemek ikramında bulunduk. 120 teknik araç, 440 personel ve 23 yardım tırıyla bölgede desteklerimizi sürdürdük. İslahiye'de hayata geçirdiğimiz Osmangazi Evleri Projesi ile 100 hanenin barınma ihtiyacı karşılayacak okulu, çocuk parkı ve millet kafeteryası ile prefabrik kent inşa ettik. Allah insanlığa bir daha böyle bir afet yaşatmasın. Bizler, depreme dayanıklı binalarla yaşam alanları oluşturan ve planlı şehirleşmenin önünü açan projeleri hem şehrimize hem de ülkemize kazandırmak için çalışıyoruz. Bizler bu hassasiyetle çalışırken değerli hemşehrilerimizin de aynı özeni göstererek oturdukları binaların deprem ve afet risklerine karşı korunmuş olmasına dikkat etmelerini ve kaçak yapılaşmadan uzak durmalarını özellikle rica ediyorum.

Deprem konusunun her zaman öncelikleri olduğunu belirten Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem, yaptıkları çalışmaları şu şekilde anlattı;

Nilüfer Belediyesi olarak deprem konusu her zaman önceliğimiz oldu.  Hem deprem öncesi hem de deprem sonrası için alınabilecek önlemleri almak için çabalarımız, çalışmalarımız devam ediyor. Kahramanmaraş'ta yaşanan son deprem, yapılan çalışmaların önemini daha da artırdı.  Amacımız kentte yaşayan her kesimin deprem konusunda bilinçli olması, sorumluluk üstlenmesi... Yerel yönetim olarak deprem öncesinde neler yapabiliriz noktasında uzmanlarla sürekli olarak iş birliği içinde çalışıyoruz.  Öncelikle 2017 yılında faaliyete geçirdiğimiz Nilüfer Afet Merkezi'nde deprem öncesine ilişkin birçok çalışma yapıyoruz. Her yıl yaklaşık 5 bin kişiye temel afet bilinci eğitimlerinin verildiği Nilüfer Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi, kent için önemli bir merkez. Nilüfer Belediyesi,  afet öncesi önlem ve eğitim çalışmalarının önemini dikkate alarak bu merkezde çalışmalar yapıyor.  Haftanın 7 günü merkezimizde halka, temel afet bilinci, depremle yaşam, yangın söndürme ve dumanlı alan tahliyesi gibi konularda eğitimler veriliyor. Eğitime katılanlar ayrıca deprem ve duman simülasyon odalarında uygulamalara katılarak yapılması gerekenleri öğreniyor.

Ayrıca Nilüfer Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi'nin sosyal medya hesaplarından da sürekli depremle ilgili eğitici videolar paylaşıyoruz ki bu paylaşımlarımıza ilgi çok büyük. Afet Merkezi'nde ve sosyal medya üzerinden yürütülen çalışmalarda bugüne kadar 50 bine aşkın kişiye afetler konusunda farkındalık oluşturacak eğitimler verildi. Afet Merkezi'ndeki çalışmalarımız yılın her döneminde devam ediyor.

"NİLÜFER'DE 114 ACİL TOPLANMA ALANI BELİRLENDİ"

Deprem sonrası için mahallelerde afet istasyonları da oluşturduk. Nilüfer'de, nüfusun yoğun olduğu 28 mahallede çoğunlukla taksi durakları yanında bulunan Mahalle Afet İstasyonlarında olası deprem sonrası kullanılacak ekipmanlar hazır bekletiliyor. Deprem olduğunda civardaki insanların kullanabileceği basit tahkimat malzemeleri ile battaniye ve benzeri malzemelerin bulunduğu bu istasyonların bakımı her ay yapılıyor. Bursa Valiliği ile koordineli olarak Nilüfer'de 114 Acil Durum Toplanma Alanı belirlendi. Tabelalarla toplanma yeri olarak işaretlenen bu alanlarda, deprem sonrası yaşanabilecek ihtiyaçları karşılamak amacıyla hazırlık çalışmalarına da başladık.

"3 AY İÇİNDE 4 BİN 516 TİCARİ BİRİMDE KONTROL SAĞLANDI"

Nilüfer'de binaların depreme dayanıklılığının tespiti; ticari işletme içinde yer alan taşıyıcı sistem elemanlarının yerinde olup olmadığı ve varsa taşıyıcı sistem tahribatlarının gözlenmesi amacıyla TMMOB İnşaat Mühendisleri ve Mimarlar Odası Bursa Şubeleri ile birlikte Ticari Birimler Taşıyıcı Sistem Kontrol Protokolü'nü imzaladık. Nilüfer Belediyesi'nin desteğiyle bu protokol kapsamında iki oda, ticari birimlerde denetim çalışması başlatıldı. 3 ay içinde 4516 ticari birimde kontrol sağlandı. Bu denetimlerde şimdiye kadar 27 ticari birimde birincil risk tespit edildi, 56 ticari birimde de ikincil risk tespit edildi.  Risk tespit edilen yapı sahiplerine Nilüfer Belediyesi olarak tebligat yapıyoruz ve özel test firmalarına test yaptırmalarını istiyoruz. Bilimsel sonuç elde edildikten sonra eğer gerekiyorsa bu binaların yıkılmasını sağlayacağız. Ticari işletmelerdeki denetimlerimiz sürüyor. Devam eden çalışma sonunda Nilüfer'deki toplam 7500 ticari birimde denetim yapılmış olacak. 

"BELGE TALEP EDEN VATANDAŞLARA KOLAYLIK SAĞLADIK"

6 Şubat'taki Kahramanmaraş depremi sonrasında kendi binalarının güvenli olup olmadığını öğrenmek için belediyeden belge talep eden vatandaşlara da kolaylık sağladık. Bu amaçla 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu 97. maddesine göre, belge karşılığı alınan ücretlerde düzenlemeye gittik. 3 ay süreyle özel bir uygulamaya geçilerek, site yöneticileri tarafından yapılan başvurularda 20 TL gibi sembolik bir bedelle vatandaşlara gerekli belgelerin verilmesi yönünde Nilüfer Belediye Meclisi'nde karar aldık.

Ayrıca merkezdeki mahallelerimizde bir dizi toplantı organize ederek, vatandaşlarımıza yaşadıkları bölgenin zemin nitelikleri ve binalarının depreme dayanıksız olması halinde neler yapmaları gerektiği konusunda teknik kadromuzla birlikte ayrıntılı bilgilendirme yaptık.

"HERKESE AMA HERKESE GÖREV DÜŞÜYOR"

Bu konuda bütün kurumlara, bütün vatandaşlara görev düşüyor aslında.  Olası bir deprem herkesi etkileyecek. Bunu Kahramanmaraş depreminde, depremin nasıl bir felaket olduğunu çok büyük acılar yaşayarak öğrendik.  Bu nedenle de herkese ama herkese görev düşüyor. Depreme dayanıksız binalarla ilgili yapılacak çalışmalardan, hali hazırda yapılan inşatların Deprem Yönetmeliğine uygunluğunun denetimine, afet merkezlerinden toplanma alanlarına, vatandaşların bilinçlendirilmesinden sivil toplum örgütlerinin deprem konusunda örgütlenmesine kadar her alanda herkes önlem alırsa yaşadığımız kent ancak o zaman güvenli bir kent olur. Deprem öncesi çalışmalar kadar, olası bir deprem sonrasında kaosun yaşanmaması için de şimdiden önlem almalıyız. Gerekli koordinasyonlar yapılmalı, olası deprem sonrasında acil ihtiyaçların depremzedelere ulaşması için tedbirler çok öncesinden alınmalı.

"GÖLCÜK DEPREMİ BİZE DEPREM GERÇEĞİNİ ÇOK ACI YAŞATTI"

17 Ağustos Gölcük Depremi bize deprem gerçeğini çok acı yaşattı. Bizim için milattı ancak yeterince ders almamışız ki 6 Şubat Kahramanmaraş depreminde daha büyük acılar yaşadık, daha büyük yıkımlar yaşadık. Depremde hayatını kaybedenlere rahmet diliyorum.  Dilerim bir daha böyle felaketler yaşamayız.

Mudanya'nın tehdit altında olduğunu göz ardı edemeyeceklerini aktaran Mudanya Belediye Başkanı Hayri Türkyılmaz, yaptıkları ve yapacakları çalışmalar hakkında şu ifadeleri kullandı;

Marmara için kaçınılmaz olan deprem gerçeğine yönelik bilimsel çalışmalar tüm hızıyla sürerken, Gemlik Körfezi ile Uluabat'tan gelen iki fayın tam ortasında kalan Mudanya'da depreme karşı farkındalık oluşturma çalışmalarımız sürüyor. Mudanya olarak tehdit altında olduğumuz gerçeğini göz ardı edemeyiz. Mirzaoba'nın ortasından Mesudiye ve Karacabey'e kadar giden bir fay hattı var. Bu fay hattı Mudanya'yı tehdit ediyor. 1855 yılında Bursa'da meydana gelen 7'nin üzerindeki deprem Uluabat Gölü'nün güneyinden Bursa'ya geliyor. Mudanya hem kendi fay hattından hem de Bursa'nın içinden geçen faydan tehdit alıyor.

"BİLİMİN ÖNCÜLÜĞÜNDE SAĞLIKLI KENTLEŞMEYİ SAĞLAYACAĞIZ"

Türkiye, bir deprem ülkesi ve uzmanlar tarafından büyük bir deprem beklendiği sürekli ifade ediliyor. Bilimin gösterdiği yolda ilerlemek, insanlığın uğrayacağı zararların azaltılması demektir. Biz de bunun bilincindeyiz ve deprem risk haritası çıkarmak için çalışmalara başladık. Kentimizi depreme hazırlamak ve akademik araştırmalar için Bursa Teknik Üniversitesi ile birlikte protokol yapma hazırlığındayız. İlçemizdeki yapı stoğunu deprem güvenliği yönünden değerlendiyoruz. Mikrobölgeleme çalışması yapacağız. Bu süreçte bilimin gösterdiği yoldan şaşmayacağız. Kurduğumuz Kentsel Tasarım Müdürlüğü ile sağlıklı kentleşme için hızla hareket edeceğiz. Depremler bir kez daha gösterdi ki deprem değil, güvensiz yapılar öldürüyor. Doğayla barışık, korunan bir yapılaşma ile birlikte birçok felaketin önüne geçme şansına sahibiz. Vakit kaybetmeden ilçemiz sınırları içerisindeki zemin ve üzerindeki yapılaşma nedeniyle afet riski taşıyan bölgelerle ilgili çalışmaya başlayacağız. Afet risklerine karşı tedbirlerin alınması, güvenli, nitelikli ve sürdürülebilir yaşamsal mekanların oluşturulması, fiziksel, sosyal ve ekonomik gelişimin sağlanabilmesi için farklı disiplinlerdeki teknik çalışmalar, bilimsel yöntemler ve analizlerle Mudanya'nın röntgeni çekilecek. Kentsel Tasarım Müdürlüğü bünyesinde zemin ve üst yapıda en doğru, bilimsel, ahlaklı, ranta izin vermeden, bilimin öncülüğünde sağlıklı kentleşmeyi sağlayacağız. Mudanya'daki yapılara yönelik üst yapı tarama yapılması kontrol ekibimizin eğitim sürecinin tamamlanmasının ardından önümüzdeki günlerde mahalle bazında detaylı çalışmalara başlayacak.

Kapsamlı bir şekilde çalışmalarını sürdürdüklerini ifade eden Kestel Belediye Başkanı Önder Tanır, hayata geçirdikleri projeler hakkında şöyle konuştu;

Milletçe en kara gecelerimizden birini yaşadığımız, derin bir şekilde sarsıldığımız ve acı kayıplar verdiğimiz 17 Ağustos 1999 Depreminin üzerinden 24 yıl geçti. 17 Ağustos depremi, ülkemizin bir deprem ülkesi olduğu gerçeğini çok acı bir şekilde hatırlatmıştır. Meydana gelen deprem, ülkemizde yaşanan afetlerin ilki değildi ve sonuncusu da olmadı. Aradan geçen zaman içerisinde yaşanan farklı ölçekli depremler, 6 Şubat tarihinde yaşadığımız Kahramanmaraş depremi bunu açık bir şekilde göstermektedir. Depremler sonuçları itibariyle büyük afetlerdir. Ancak gerekli önlemler alınırsa yaşanan kayıpların önüne geçilebiliriz. Aktif fay hatları üzerinde yer alan ülkemizde her bakımdan olası depremlere karşı hazırlıklı olmalıdır. Aynı durum Bursa'mız için de geçerlidir. Bursa 1. derece deprem riski taşıyan iller içerisinde yer almaktadır. Bu bilinçle Kestel Belediyesi olarak, göreve geldiğimiz tarihten bu yana depreme karşı önlem almak amacıyla kapsamlı bir şekilde çalışmalar yürütüyoruz.

"DEPREM DEĞİL, BİLİNÇSİZLİK VE TEDBİRSİZLİK ÖLDÜRÜR"

Yaptığımız hazırlıklar ile can ve mal kayıplarımızı en düşük seviyeye indirmeyi hedefliyoruz. İlgili kurumlar ile işbirliği içerisinde projeler hazırlıyor ve hem çocuklarımıza hem de yetişkinlere teorik ve uygulamalı eğitimler veriyoruz. İlçemizdeki riskli yapıların tespitini gerçekleştiriyor ve gerekli karot ölçümlerini yaptırıyoruz. Bu sayede riskli olan binalarımızı boşaltıyor, hemşehrilerimizin can güvenliğini korumak adına onları binaların dönüşüme girmesi için yoğun mesai harcıyoruz. Tabii ki deprem bir gerçek her an her saniye hazırlıklı olmamız gerek. Bu sebeple ilçemizde deprem anında ve sonrasında toplanma alanları belirledik. Aynı şekilde yapımını tamamladığımız Meydan Kestel projemizin yerin altındaki kapalı otopark kısmında binlerce vatandaşımızın afet durumunda korunabileceği, barınabileceği bir sığınak mevcut. Belediyemize bağlı afet işleri müdürlüğümüzü çok daha aktif ve hazır hale getiriyoruz. Çok daha profesyonel bir ekip olmak adına eğitim, seminer ve tatbikatlar yoğun tempoyla devam ediyor. Afet depolarımızdaki çadır, ısıtıcı, battaniye, konserve gıda, ilk yardım malzemeleri gibi temel ihtiyaçların sayısını arttırıyoruz. Umarım bir daha büyük çaplı büyük depremler yaşanmaz. Ama yaşanabilecek en kötü durum karşısında bile hazırlıklı olmalıyız. Unutulmamalıdır ki; deprem değil, bilinçsizlik ve tedbirsizlik öldürür.

Bu düşüncelerle 17 Ağustos depreminde hayatlarını kaybeden yurttaşlarımızı rahmetle anıyor, aynı acıların bir daha yaşanmamasını diliyorum.

Bursa Bölge, 2023.08.17 09:06