Bursa'nın İnegöl ilçesinde onlarca hektarlık orman alanını istila ederek ağaçların yapraklarını yiyen tırtıllar için laboratuvarlarda özel yetiştirilen 'predatör' (besin olarak diğer canlıları yakalayıp öldüren herhangi bir canlı) böcekler göreve hazırlanıyor.
İlk kez geçen yıl Kütahya'nın Domaniç ilçesindeki ormanlarda ortaya çıkan tırtıllar, geçtiğimiz hafta İnegöl'ün Tahtaköprü köyünün ormanlarını istila etmiş ve kısa sürede 105 hektarlık bölgedeki kayın ağaçlarının yapraklarını yemişti. Uzmanların bölgede yaptığı incelemede ağaçların yapraklarını yiyen tırtılların, Danimarka'dan Vietnam'a kadar farklı bölgelerde yaygın olan 'calliteara Pudibunda' türü olduğu belirlendi. Özellikle sonbaharda ortaya çıkan ve yapraklarla beslenen bu tırtılla mücadele için ise kimyevi ilaçlar yerine tabii mücadele yolu tercih edildi.
YILDA ORTALAMA 600 BİN BÖCEK
Orman Genel Müdürlüğü'ne bağlı laboratuvarlarda özel olarak yetiştirilen 'predatör' denilen avcı böcekleri bölgeye bırakılacak. Uzmanlar hangi 'predatörün' bu tırtıl için kullanacağını belirlemek için çalışmalara başladı. Bu tırtılların doğal düşmanı olan predatörler, tırtılların hem kendilerini hem de yuvalarındaki larvalarını tüketiyor. Bu görev için en güçlü aday ise daha önce bu tür birçok zararlı tırtılla mücadelede başarılar elde eden "calosoma sycophanta" türü 'predatör' böcek. Ayrıca uzmanlar bölgede tırtılları yiyen kuşların çoğalması için özel kuş yuvaları da yerleştirecek. Orman Genel Müdürlüğü'ne bağlı 46 adet laboratuvarda her yıl ortalama 600 bin faydalı (avcı) böcek üretilerek, zararlıların bulunduğu ormanlara salınıyor. Zararlı böceklerle beslenen kuş popülasyonunun arttırılması için de her yıl ortalama 50 bin kuş yuvası ormanlara asılıyor.
250 HEKTARLIK ALANI YEDİLER
Kütahya ile Bursa arasındaki ormanlık alanda görülen kızıl kuyruklu kayın tırtılları, yaklaşık 250 hektar alanı kuruttuktan sonra geçtiğimiz hafta Domaniç-İnegöl karayolunun karşı tarafındaki yeşil alanlara doğru ilerlemeye başladı. Bir kısmı araçların altında kalarak ezilmesine rağmen tırtıllar karşı taraftaki kayın ağaçlarına ulaşmayı başardı.
Bölgede ilk kez geçen yıl Bursa'nın İnegöl ilçesine bağlı Arapoturağı mevkisinde tespit edilen kızıl kuyruklu tırtıl zararlısı, iki ilin sınırındaki ormanlık alanda yoğun şekilde etkili oluyor. Orman Bölge Müdürü Yalçın Akın, sadece yaprakları yiyen, bunun dışında bitki örtüsüne herhangi bir zararı olmayan tırtılların yayılmasının, bölgedeki iklim değişikliği, nem ve sıcaklık dengesinin değişmesiyle ilgili olduğunu açıklamıştı.
Bursa Orman Bölge Müdürü Yalçın Akın, tırtıllarla mücadele için ilk aşamada 'Bacillus' denilen bir bakteriyi ormanlık alana salacaklarını, bu bakterinin, tırtılların iç organlarını tahrip ederek öldürdüğünü, bir sonraki aşamada ise Orman Genel Müdürlüğü'ne bağlı laboratuvarlarda özel olarak yetiştirilen 'predator' denilen avcı böcekleri bölgeye bırakacaklarını söyledi.
'TIRTILLAR, EKOSİSTEMİN BİR PARÇASI'
Tırtılların tehlikeli bir tür olmadığının altını çizen Yalçın Akın, "Tırtıl, doğada yaşayan bir canlı. Onlar da ekosistemin bir parçası. Tırtılın 4 yaşam evresi var. Sorun, bu canlının bu bölgede aşırı ve hızlı üremesi. Bunun da nedeninin iklim değişikliğinden kaynaklandığını düşünüyoruz. Tırtıl, kayın yaprağı yiyerek besleniyor, kesinlikle ağacı öldürmüyor. Tırtıllar tarafından yenilen yaprakların, bir sene sonra yeniden çıktığını görebiliyoruz. Bursa'nın 1 milyon hektar ormanlık alanı olduğunu düşündüğümüzde, 250 hektarlık bir alanın çok büyük bir alan olmadığı ortada'' dedi.
TIRTILLARLA, 'AVCI BÖCEK' MÜCADELE EDECEK
Tırtılla mücadelede ilk aşamaya başlayacaklarını söyleyen Akın, ''İlk planımız, 'Bacillus' dediğimiz bir bakteriyi doğaya salacağız. Kayın yapraklarını kaplayan bu bakteriyi tırtıl yediği zaman, iç organlarını tahrip ediyor ve tırtıl bu şekilde ölüyor. Tırtılın yumurtlama, yani bir sonraki evrede ise Orman Genel Müdürlüğü'ne bağlı laboratuvarlarda özel olarak yetiştirilen 'predator' denilen avcı böceklerini bölgeye bırakacağız. Bursa'daki laboratuvarımızda, bu böcekleri çoğaltarak önümüzdeki Mayıs ayında ormana salacağız. Zamanla, tırtılların azalmasını görmüş olacağız. Bu alanı karantina altına aldık. Kısa sürede yok etmek söz konusu olamaz. Doğaya uyumlu şekilde, popülasyonu azaltmaya yönelik bir çalışmamız olacaktır. Önümüzdeki Ağustos ayında, bu yayılışı kontrol altına aldığımızı hep beraber göreceğiz'' diye konuştu.
Bursa Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Oğuzhan Sarıkaya ise, 'Avcı Böcek' olarak bilinen canlının, Avrupa'da bir kayın zararlısı olduğunu söyledi.
PREDATOR BÖCEĞİN ÖZELLİKLERİ
Hayatı boyunca serbest olarak yaşayan, avını yiyerek veya vücut sıvısını emerek öldüren, çoğunlukla avından büyük boyda olan ve gelişmesini tamamlayabilmesi için birden fazla ava ihtiyacı olan canlılardır. Bunlar arasında en önemlileri Miridae, Pentatomidae, Lygaeidae, Anthocoridae ve Reduviidae. Bazı türleri biyolojik savaşta çok önemli rol oynar
BİYOLOJİK MÜCADELE NEDİR?
Zararlı böceklerin, doğadaki mevcut doğal düşmanları yardımıyla ekonomik zarar düzeyinin altında tutması işlemine biyolojik mücadele denilmektedir. Biyolojik mücadelede hedef ilaçlı mücadelede olduğu gibi zararlıları tümüyle yok etmek değildir. Biyolojik mücadele, zararlı yoğunluğu ekonomik zarar düzeyinin altında tutulmakta, böylece söz konusu zararlının doğal düşmanlarının doğada sürekliliğinin sağlanması hedef alınmaktadır.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Bursa Bölge, 2019.10.03 09:48