Ekonomide 2022'nin gündemini hayat pahalılığı, bir başka deyişle yüksek enflasyon oluşturuyor. Ekonominin nabzının attığı pazaryerleri ise vatandaşın alışverişe değil, fiyat okumaya gittikleri bir yer oldu. Kısacası bu işten, ne satan ne bakan ne de alan memnun.
ELİF DİDEM DANACIOĞLU / BURSADA BUGÜN
Bugünlerde ana gündem konularımızdan birisi de gıda fiyatları...
Hayat pahalılığı dayanılmaz hal aldı. Enflasyon, gıda ve enerji maliyetlerinin etkisiyle bir eşiği daha aştı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın AK Parti milletvekillerine seslendiği konuşmasından önemli satır başları içerisinden alıntı:
"Fahiş fiyat artışları sadece bizim sorunumuz değil. Avrupa ülkelerinin çoğu bu durumla karşı karşıya. Vatandaşı enflasyona ezdirmeyecek bir yöntemle bu zor dönemden çıkacağız."
Tarımsal üretimdeki maliyetlerin artışı, lojistik ve diğer maliyet artışları nedeniyle gıda fiyatları enflasyonun üzerinde seyrediyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; Mart ayında yıllık tüketici enflasyonu yüzde 61,14, aylık bazda artış yüzde 5,46 olarak gerçekleşti.
Tüketici fiyatları bazında Mart'ta en fazla fiyat artışı yüzde 32,67 ile motorinde görülürken fiyatı en çok artış gösteren diğer ürünler arasında yüzde 17,51 ile kıvırcık, yüzde 17,1 ile beyaz lahana, yüzde 16,36 ile portakal, yüzde 15,54 ile mantar yer aldı.
Temel gıda ürünlerinde Katma Değer Vergisi (KDV) yüzde 8'den yüzde 1'e indirildi.
KDV'deki bu indirim gıda fiyatlarındaki artışın çözümü olarak sunulsa da; pazar, market ve manava giden vatandaş özellikle sebzedeki yüksek fiyat artışlarından isyan ediyor.
Bursa'daki pazaryerlerinde sebze ve meyve fiyatları arada inişli - çıkışlı değişim gösterse de, cep yakıyor.
Vatandaşlar özellikle sebze fiyatlarının çok yüksek olduğundan yakınıyor.
Kurulan pazarlarda özellikle patatesin kilosu ve marul dikkat çekiyor.
Maliyetler çok yükseldi. Yeşilliklerde fiyatlar geçmiş yıllara göre çok yüksek.
Dövizdeki dalgalanma, akaryakıt, elektrik ve doğalgaz zamları çiftçinin üretim maliyetlerine, yani tüm gıda ürünlerinde fiyat artışına neden oldu.
Böyle giderse, tüketiciler daha yüksek fiyata gıda ürünleri almak zorunda kalacak.
Bursa'nın tarihi 'Reyhan Pazarı'nı dolaştım.
Bir zamanların mal satmaya yetişemeyen pazarcıları, meşhur pazardan alışverişe doymayan tüketicileri vardı.
Pazarlar ekonominin nabzını tutuyor. Çünkü vatandaş alışverişinin yüzde 80'ini pazardan yapıyor.
Pazarcılar işlerinin iyi gitmediğini ve maliyetleri tezgâha yansıttıklarında da ürünü satamadıklarını söylüyor.
Bu durumda, ne pazarcı mutlu, ne fiyat okumak zorunda kalanlar ve nede pazardan alışveriş yapan halk mutlu.
Vatandaşın gündeminde tek mesele var; pazardaki, marketteki uçuk fiyatlar...
Sivri biber 50 TL, patates 10 TL, domates 30 TL, marul 19 TL, salatalık 25 TL, maydanoz 7 TL, karnabahar 25 TL, lahana 20 TL, patlıcan 30 TL, kabak 25 TL...
Bir zamanlar pahalılıktan şikâyetçi olan vatandaşlar pazardan soğan, patates ve yeşillik gibi ürünler alırken; patatesin 10 TL'ye yeşilliğin 7 TL olması tarif edilebilir gibi değil.
Mesela, cepten çıkan 150 liralık pazar çantasının içinde kış sebzeleri yok.
Zaten elektriğe gelen zam, nakliye, poşet ve mazot fiyatı da aldı başını gitti.
VATANDAŞIN İYİCE ALIM VE SATIŞ GÜCÜ DÜŞTÜ
Son iki yılı pandeminin etkisi altında geçiren Türkiye ekonomisi, 2021'i de döviz kuru krizi ile geride bırakamadı ki, ekonomide 2022'nin gündemini hayat pahalılığı, bir başka deyişle yüksek enflasyon oluşturmaya devam ediyor.
Öte yandan birde çiftçi kesimi var.
Toprağını ekip, tonlarca mahsülünü bekleyen, o mahsülle yılın tamamında geçinmeye çalışan ve arazisine gübre bulmakta zorlanan çiftçimizin mağduriyeti var.
Çiftçiler; gübre, ilaç, mazot, tohum zamları ve tarımsal girdi maliyetleri nedeniyle üretim yapmakta zorlanıyor.
Pazarcı esnafı üren bulamıyoruz diye şikâyet ederken, para kazanmayan çiftçi üretimden çekilmek istiyor.
Üretimin azalması ve maliyetlerin çok yükselmesi sonucunda, bu yüksek fiyatların nedenleriyle tek tek boğuşur duruma geldik.
Kısacası, her kesim için cepteki yangın daha da alevleniyor.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2022.04.07 11:02