Bursa'da '0,50'ye kadar emsal artışı' kararı iptal edildi

BAOB'da gerçekleştirilen basın toplantısında konuşan Şimşek, "Mayıs 2014 tarihli Büyükşehir Belediyesi Olağan Meclis Toplantısında 17 ilçeye ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planlarının tümüne, "riskli bina tespit edilerek kentsel dönüşüm yapılması halinde 0.50'ye kadar emsal artışı yapılabilir" şeklinde bir plan notu eklenmesi oybirliği ile kabul edilmiş ve hemen akabinde Şehir Plancıları Odası ve Mimarlar Odası Bursa Şubeleri olarak tarafımızca dava edilmişti. Açmış olduğumuz dava, 25.01.2017 tarihinde sonuçlanmış ve "her ilçenin/yörenin kendine özgü nüfus ve coğrafi yapısı, yapıların alanla ilişkileri, birey başına düşen sosyal donatı alanı hesaplamaları gibi hususlarda herhangi bir araştırma inceleme yapılmadan, 1/5000 ölçekli planlarda riskli bina tespit edilerek kentsel dönüşüm yapılması halinde 0,50'ye kadar yoğunluk artışı yapılabileceğini öngören plan notu değişikliğinde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu karar Bursa 3. İdare Mahkemesi'nce İPTAL edilmiştir" dedi.

Mimarlar Odası Bursa Şubesi Başkanı Can Şimşek, Şehir Plancılar Odası Bursa Şubesi Başkanı Sevilay Çetinkaya, Kimya Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı Ali Uluşahin ve diğer akademik oda temsilcilerinin katıldıkları basın toplantısında Mimarlar Odası Bursa Şubesi Başkanı Can Şimşek ve Şehir Plancılar Odası Bursa Şubesi Başkanı Sevilay Çetinkaya ortaklaşa şu açıklamayı yaptı;

"1/5000 ölçekli plan notu ilavesinin ardından, Nilüfer bölgesinde ilk olarak "Nilüfer Sitesi" olarak da bilinen İzmir Yolu üzerinde yer alan 18 dönümlük 7252 ada 1 parselde 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliği yapılarak "Riskli bina tespit edilerek kentsel dönüşüm yapılması halinde turizm tesislerinde olduğu gibi 0.50'ye kadar emsal artışı yapılabilir." şeklinde plan notu ilavesi yapılmıştır.

Şehir Plancıları Odası ve Mimarlar Odası olarak yapılan inceleme neticesinde önemli ölçüde yoğunluk artışı yapıldığı tespit edilen bu plan değişikliği, aynı şekilde İmar Kanunu ve ilgili yönetmeliklere aykırı olması nedeniyle davaya taşınmıştır. Davada, Haziran 2016 tarihinde bilirkişi raporu açıklanmış, bilirkişi raporunda plan notu ilavesinin "160 adet ilave daire inşa edildiği, bunun yoğun nüfus artışını getirdiğini, artan nüfusa hizmet edecek sosyal ve teknik donatı ayrılmadığı, çevredeki mevcut sosyal-teknik donatı alanlarının kapasiteleri, yeterlilikleri ve erişilebilirlikleri açısından bir değerlendirme yapılması gerektiği, 16 katlı bloklar önerilerek yakın çevresindeki mevcut konut dokusundan farklılaştırıldığı, alan içerisinde tanımlanan kamusal alan kurgusundan koparıldığı" gerekçesiyle şehircilik ilkelerine ve kamu yararına, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğu açıkça ifade edilmiştir.

17 ilçenin 1/5000 nazım imar planlarına, dava konusu plan notunun ilave edilmesinin ardından Nilüfer Sitesi ile başlayan süreçte şu an itibariyle emsal artışı talebinde bulunulan parsel sayısı Yıldırım İlçesinde 3, Nilüfer İlçesinde ise 29 olmak üzere toplamda 32 adede ulaşmıştır. İlan panolarına verilen reklamlarla ortaya çıkan tabloda asıl amacın Bursa'nın bütün ilçelerinde kentsel yenileme olmadığı, plan değişikliklerinin %90'ının Nilüfer İlçe sınırlarında kalmasından da anlaşılmıştır.

Müteahhit ile vatandaşı karşı karşıya bırakan bu anlayış, kentimizin de insan odaklı değil rant odaklı yönetildiğinin kanıtıdır. 

Onaylanan plan değişikliklerinin kente etkisini şöyle açıklayabiliriz;

Onaylanan söz konusu değişikliklerin kapsadıkları alan büyüklükleri, mevcut emsal değerleri ve emsal artışından sonra artan inşaat alanları hesaplandığında 30 adet plan değişikliğinin ilave yaklaşık 86.000 m2 inşaat alanı artışı yaşanacaktır. Peki ilave edilen bu emsal artışı ile nüfusun ihtiyacı olan ve standartları yönetmelikçe belirlenen minimum 31.000 m2 yeşil alan, 16.000 m2 eğitim alanı, 4.600 m2 sağlık alanı, 1.500 m2 sosyal ve kültürel tesis alanı, 1.500 m2 ibadet alanı ve 1.500 m2 teknik altyapı alanları plan değişikliklerinde ayrılması gerekmektedir. Ancak bu ilave donatı alanlarının hiçbiri sağlanmamıştır.

Kentimiz 1. Derece Deprem Bölgesinde yer almakta ve yapılan bu hukuk dışı işlemler deprem korkusu ortaya sürülerek meşrulaştırılmaya çalışılmaktadır. Yalnızca malik, onay kurumu ve yüklenici üçlüsü kazanacaksa KAMU YARARI bunun neresindedir?

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'ndan alınan yetki Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin riskli yapı tespiti halinde emsal artışına yönelik plan onama yetkisi Çevre ve Şehircilik Bakanlığından aldığı kamuoyuna da yansımıştır.

Bakanlığın, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığına yetki verdiği yazı ile TMMOB Şehir Plancıları Odası ve Mimarlar Odası Bursa Şubelerinin bugüne kadar söyledikleri arasında hiçbir fark görülmemektedir.

Bizlerin bugüne kadar açtığı, kazandığı ve devam etmekte olan 0.50 emsal artışına ilişkin davalardaki haklı iddiamız; yetki devri yazısında Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca özetlenmiştir.

Yukarıda örneğini verdiğimiz Nilüfer Sitesi davasında bilirkişi raporunda da, mahkeme kararında da aynı ifadeler yer almaktadır.

Bununla birlikte 22.11.2016 tarihinde Bursa Büyükşehir Belediyesi Meclisinde bir karar daha çıkarılmıştır. Karar; "İmar ve Bayındırlık Komisyonu'nun, Bursa Büyükşehir Belediyesi sınırları içindeki Gemlik, Orhangazi, İznik, Yenişehir, İnegöl, Kestel, Gürsu, Orhaneli, Keles, Harmancık, Büyükorhan, Mustafakemalpaşa, Karacabey İlçelerinde Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı belirleme ve uygulama yetkisinin İlçe Belediyesine verilmesi ve Bursa Büyükşehir Belediyesi sınırları içindeki tüm Mahallelerde Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı ilan edilmiş sınırlar haricinde her mahallenin kendi sınırlarının Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı olarak belirlenmesi ile ilgili raporunun; "Osmangazi, Yıldırım, Mudanya ve Nilüfer İlçelerinin dahil edilerek 17 İlçeyi kapsaması" şeklindedir.

Meclis kararına baktığımızda kentin tamamında Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı ilan edilmesi ile hala hiçbir araştırma yapılmadan, gerekli altyapı ve üstyapı analizlerinin yapılmadan tek bir paragrafla meclis kararı adı altında kente zarar verilmeye devam edildiği görülmektedir.

Özetle, bugün Bursa'da nazım plan notuna eklenen 0.50 emsal artışına dayalı olarak yapılan uygulamaların, kentsel dönüşüm sürecinin en temel ölçütü olan mevcut teknik ve sosyal altyapının iyileştirilmesi amacını yerine getiremediği ortadadır. Kentimizin mevcut sorunlarını büyütecek nitelikte olan bu uygulamalar, ne gündelik hayatımızın daha rahat, sağlıklı, yaşanabilir olmasını, ne de doğal afetler durumunda ortaya çıkabilecek kriz durumlarında güvenliğimizi sağlayacak bir mekânsal yapının ortaya çıkmasını sağlayabilir. 

Bütün amacı daha iyi ulaşım, daha çok yeşil alan, daha çok açık alan, daha çok okul alanı, daha sağlıklı konut alanları gibi hizmetler vermek olması gereken onay mercileri, siyasi ve ekonomik rant uğruna hukuksuzlukta ısrar etmektedirler.

Tüm bu gerçeklerden hareketle, TMMOB Şehir Plancıları Odası ve Mimarlar Odası Bursa Şubeleri olarak, sağlıkla ve mutlulukla yaşanabilir kent mücadelemize aynı kararlılıkla devam edeceğimizi bir kez daha beyan ederiz. Kamuoyuna saygıyla sunarız."

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Bursa Bölge, 2017.02.01 16:20