Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Doğrudan vergileri artırmak için gelir vergisi tasarısı ile vergi tabanını genişleterek bu alanda da adaleti iyileştirmeye çalışacağız" dedi.
Şimşek, TBMM Genel Kurulu'nda, 2014 yılı bütçesinin tümü üzerinde yaptığı sunumda, gelir politikaları ve uygulamaları hakkında bilgi verdi. Şimşek, gelir politikalarının temel amaçlarını vergi sisteminde etkinlik ve adaletin sağlanması, kayıt dışı ekonomiyle mücadele, makroekonomik istikrarın sürdürülmesi yurt içi tasarrufların artırılması, istihdam, yatırım ve rekabet gücünün artırılması, bölgesel ve sosyal gelişmişlik farklılıklarının azaltılması ve çevresel ve sosyal politikaların desteklenmesi olarak sıraladı.
Bu amaçlara ulaşmak için yaptıkları düzenlemelerde ilgili tarafların görüşünü aldıklarını, öngörülebilirliği ve şeffaflığı artırdıklarının altını çizen Şimşek, "Esnek, etkin, selektif, proaktif bir maliye politikası uyguluyoruz. Böylece ekonominin istikrarlı bir şekilde büyümesine katkı sağlıyoruz" diye konuştu.
- "Vergi mevzuatında önemli değişiklikler yaptık"
Vergi sisteminde etkinlik ve adaletin sağlanması amacıyla vergi mevzuatında önemli değişiklikler yaptıklarını anlatan Şimşek, bu çerçevede reform niteliğindeki Gelir Vergisi Kanun Tasarısı'nı Meclis'e sunduklarını hatırlattı.
Bu tasarıyla vergi tabanını genişlettiklerini ifade eden Şimşek, şöyle devam etti:
"Kentsel rantlar ve sermaye kazançları gibi bazı alanlardaki istisnaları kaldırıyoruz. Beyanname verecek mükellef kapsamını genişletiyoruz. Vergi Usul Kanunu'nu ekonomik ve sosyal politikalara uyum sağlamak, sade ve daha kolay uygulanabilir bir hale getirmek amacıyla gözden geçiriyoruz. Asgari geçim indirimi uygulamasıyla medeni durum ve çocuk sayısına bağlı olarak ücret üzerinden alınan gelir vergisi tutarlarında indirimler yaptık. Vatandaşlarımızın eğitim, sağlık ve gıda gibi temel ihtiyaçlarında KDV oranlarını indirdik."
Geçen yıl uygulamaya koydukları düzenleme kapsamında fazla ve yersiz tahsil edilen vergileri vatandaşlara faizleri ile ödediklerini belirten Şimşek, Konutta KDV uygulamasında vergi ödeme gücünü gözettiklerini ifade etti. Şimşek, bu kapsamda büyükşehirlerde 150 metrekareden küçük konut teslimlerinde KDV oranlarını, arsa birim metrekare değerini de dikkate alarak yeniden belirlediklerini anımsattı.
- Kayıt dışı ekonomiyle mücadele
AK Parti hükümetleri döneminde kayıt dışı ekonomiyle mücadeleye büyük önem verdiklerini anlatan Şimşek, bu kapsamda mevzuatın iyileştirilmesinin yanı sıra vergi denetim kapasitesinin güçlendirilmesi ve mükelleflerin vergiye gönüllü uyumunun artırılmasının öncelikleri arasında yer aldığını söyledi.
İnsan kaynaklarına ve teknolojiye yaptıkları yatırımlar ile vergi denetim kapasitesini artırmaya devam ettiklerini kaydeden Şimşek, elektronik yoklama ve denetim sistemi ile mükellefleri ve vergiye tabi faaliyetleri yerinde tespit ettiklerini belirtti.
2011-13 dönemini kapsayan Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Stratejisi Eylem Planı'nı başarıyla uyguladıklarına dikkati çeken Şimşek, "Bu kapsamda 47 eylemin 30'unu tamamladık. Kalan 12 eylemi yıl sonuna kadar, 5'ini ise önümüzdeki yıl içerisinde tamamlayacağız" dedi. Şimşek, Eylem Planını 2014-16 dönemini kapsayacak şekilde güncellediklerini bildirdi.
Kayıt dışılıkla mücadele çerçevesinde attıkları adımlar sayesinde önemli başarılar elde ettiklerini anımsatan Şimşek, 2002 yılından bu yana kayıt dışı istihdamın toplam istihdam içindeki payının 14,3 puan azalarak Ağustos 2013'te yüzde 37,8'e gerilediğini dile getirdi.
Uluslararası çalışmaların da Türkiye'de kayıt dışı ekonominin GSYH içindeki payının 2003 yılından bu yana yaklaşık 6 puan azalarak yüzde 26,5'e gerilediğini gösterdiğine işaret eden Şimşek, "Amacımız orta vadede kayıt dışılığı daha da azaltarak AB ortalamalarına çekmek, uzun vadede ise AB'de gözlemlenen düşük oranlardan birine sahip olmaktır" diye konuştu.
- Varlık Barışı
Makroekonomik istikrarın korunmasının gelir politikalarının ana hedeflerinden biri olduğunun altını çizen Şimşek, bunun için "yurt dışı varlık barışı" olarak bilinen düzenlemeyi uygulamaya geçirdiklerini hatırlattı.
Böylece vatandaşların yurt dışındaki varlıklarının ekonomiye kazandırılmasına ve kayda alınmasına imkan sağladıklarını ifade eden Şimşek, 30 Kasım 2013 itibarıyla 69,8 milyar lira varlık bildiriminde bulunulduğunu, 1,4 milyar lira vergi tahakkuk ettirildiğini bildirdi. Yaklaşık 10,8 milyar lira tutarındaki varlık için 217 milyon lira vergi tahsil edildiğini açıklayan Şimşek, "Bildirimde bulunup tahakkuk eden vergisini ödemeyenler hakkında gerekli takibat işlemleri yapılacaktır" diye konuştu.
Uzun vadeli tasarrufları teşvik eden politikalara ağırlık verdiklerini kaydeden Şimşek, bu kapsamda orta ve uzun vadeli mevduatlarda vergi kesintisi oranını düşürdüklerini söyledi.
AK Parti hükümetleri döneminde istihdam, yatırım ve rekabet gücünü destekleyen politikalara büyük önem verdiklerini anlatan Şimşek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Yatırım ve istihdama güçlü destekler sağlayan yatırım teşvik sistemini uygulamaya devam ediyoruz. Bu çerçevede ilk defa stratejik yatırımları tanımladık. Bu yatırımlar için tüm bölgelerde vergi indirim oranını yüzde 90, yatırıma katkı oranını da yüzde 50 olarak belirledik. Bireysel katılım sermayesi ve girişim sermayesi fonlarına vergisel teşvikler sunarak girişimcileri destekliyor, KOBİ'lere ölçek büyütme imkanı sağlıyoruz.
Mimarlık, mühendislik, tasarım ve yazılım gibi katma değeri yüksek alanlarda hizmet ihracını teşvik ediyoruz. Benzer şekilde Türkiye'de yerleşik olmayan kişilere eğitim ve sağlık hizmeti veren mükelleflerimizi de destekliyoruz. Bu kapsamda faaliyet gösteren işletmeler elde ettikleri kazancın yüzde 50'sini matrahtan indirme hakkına sahiptirler."
-Ar-Ge faaliyetlerine yönelik vergi indirimleri
Ar-Ge faaliyetlerine vergi indirimi ve istisnası ile stopaj desteği gibi teşvikler sağladıklarını belirten Şimşek, 2008 yılından bu yana 3 milyar lirayı aşan tutarda vergi desteği sağladıklarını söyledi.
Şimşek, Ar-Ge faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan buluşların ticarileştirilmesini teşvik edecek bir model geliştirdiklerini ve bu düzenlemeyi kısa bir süre içerisinde TBMM'ye sunacaklarını bildirdi.
İstihdam üzerindeki vergi yükünü azalttıklarını ifade eden Şimşek, asgari geçim indirimi ve 5 puanlık sigorta primi işveren hissesi desteği kapsamında bu yükü yüzde 37'ye kadar düşürdüklerini kaydetti.
Şimşek, asgari geçim indirimi uygulaması öncesi yüzde 12,8 olan asgari ücret üzerinde olan gelir vergisi yükünü medeni durum ve çocuk sayısına göre yüzde 0'a kadar indirdiklerini vurguladı.
- "Sorun dolaysız vergilerin düşük olması"
Genel algının aksine Türkiye'de vergi yükünün yüksek olmadığına işaret eden Şimşek, "Mahalli idare vergi gelirleri ve sosyal güvenlik primleri dahil olmak üzere vergi yükü 2011 yılında yüzde 27,4'tür. Bu oran ile Türkiye OECD ülkeleri arasında en düşük vergi yüküne sahip 6. ülkedir" değerlendirmesinde bulundu.
"Ülkemizde temel sorun dolaylı vergilerin yüksekliğinden ziyade dolaysız vergi gelirlerinin düşük olmasıdır" diyen Şimşek, dolaylı vergilerin GSYH içindeki payının yüzde 12,6 ile AB ortalamasının 0,8 puan altında olduğuna, OECD ortalamasının ise sadece 1,5 puan üzerinde bulunduğuna dikkati çekti.
Mahalli idareler ve sosyal güvenlik primleri dahil dolaysız vergi gelirlerinin GSYH içindeki payı açısından ise Türkiye'ninn yüzde 14,8 ile OECD ortalamasının 8,2 puan altında bulunduğunu dile getiren Şimşek, "Doğrudan vergileri artırmak için gelir vergisi tasarısı ile vergi tabanını genişleterek bu alanda da adaleti iyileştirmeye çalışacağız" ifadesini kullandı.
- Hazreti Ali'den örnek verdi
Çevreye zararlı olan bitkisel atık yağların geri kazanımını teşvik eden düzenlemenin 2014 yılı Ocak ayında yürürlüğe gireceğini hatırlatan Şimşek, buna göre yurt içinden toplanan kullanılmış kızartmalık bitkisel yağlar ile kullanım süresi geçmiş bitkisel yağlardan elde edilen otobiodizelin motorine karıştırılarak satılması durumunda otobiodizele isabet eden ÖTV'nin belli bir kısmını dağıtıcılara iade edeceklerini söyledi.
Şimşek, enerji tasarrufu sağlayan dayanıklı tüketim mallarının teşviki için daha avantajlı bir vergilendirme politikası üzerinde çalıştıklarını duyurdu.
Konuşmasının sonunda vergi konusuna ilişkin Hazreti Ali'ye atfedilen bir olayı anlatan Şimşek, şunları söyledi:
"Hazreti Ali görevlendirdiği bir valisine Ahitname adı altında yazdığı mektupta şöyle der: 'Vergi işini de araştır, memurların ahvalini düzene koy. Ancak vergi toplamaktan ziyade memleketin kalkınmasına dikkat etmelisin. Çünkü vergi memleket kalkındıkça toplanabilir.' İşte bu hassasiyetle hazırladığımız bütçemiz; eğitim, sağlık ve altyapıyı önceliklendiren, ülkemizin dört bir yanına ihtiyaç duyduğu yatırımlar için kaynak ayıran çalışanları ve emeklileri gözeten, girişimciliği, Ar-Ge'yi ve yenilikçiliği teşvik eden, çiftçimizi destekleyen, büyüme ve istihdamı artıran, ülkemizi 2023 hedeflerine yaklaştıran bir bütçedir. Özetle 2014 Yılı Bütçesi, mali disiplini devam ettiren bir hizmet bütçesidir."
Şimşek, çalışmalarında kendilerini her zaman destekleyen Başbakan Recep Tayyip Erdoğan başta olmak üzere bakanlara, Plan ve Bütçe Komisyonunun Başkan ve üyelerine, milletvekillerine ve kamu idarelerinin temsilcilerine şükranlarımı sunduğunu belirterek, 2014 Yılı Bütçesi'nin hayırlı olması dileğinde bulundu.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Siyaset, 2013.12.10 18:49