İlk Türk astronot Alper Gezeravcı'nın da içinde yer aldığı Ax-3 ekibi uzay yolculuğunu tamamlamıştı. Uzayda 13 deney gerçekleştiren Gezeravcı ve beraberindeki 3 astronotun Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan (ISS) ayrılarak Dünya'ya ne zaman dönüş yolculuğuna geçeceği ise merak konusu oldu. Konuyla ilgili SpaceX'ten yeni bir açıklama yapıldı.
Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı'nın da bulunduğu Dragon uzay aracı ve Axiom-3 (Ax-3) ekibinin Dünya'ya dönüşü 3 kez ertelenmişti. Gezeravcı ve ekibinin Dünya'ya ne zaman döneceği ile ilgili SpaceX'ten yeni bir açıklama geldi.
SpaceX, sosyal medya platformu X'ten yaptığı açıklamada Ax-3 ekibinin Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan ayrılmasının ardından TSİ 17.05'te Dünya'ya dönmesinin planlandığını duyurdu.
Şirket, Dragon uzay aracının ISS'den ayrılmasının iniş bölgesindeki hava koşullarına bağlı olduğunu belirtti. Dünyaya dönüş yolculuğunun 12 saat sürmesi bekleniyor.
Atmosfere girişin ardından sürtünmenin etkisiyle yavaşlayacak olan Dragon kapsülü paraşütlerin açılmasının ardından iniş yapacak. Planlı inişin, ABD'nin Florida eyaletinin doğusundaki Atlas Okyanusu ve batısındaki Meksika Körfezi'nde bulunan 7 potansiyel iniş noktasından birine yapılması bekleniyor.
19 OCAK'TA GÖREV BAŞLAMIŞTI
Gezeravcı ve beraberindeki 3 astronotu SpaceX'in Dragon uzay aracıyla yörüngeye taşıyan Falcon-9 roketi, Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nden 19 Ocak'ta saat 00.49'da başarılı bir şekilde fırlatılmıştı.
Dragon uzay aracı, yaklaşık 36 saat süren uzay yolculuğunun ardından 20 Ocak'ta TSİ 13.40'ta Uluslararası Uzay İstasyonu'na kenetlenmişti.
GEZERAVCI 13 BİLİMSEL DENEYE İMZA ATTI
Alper Gezeravcı, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda programına uygun şekilde 13 deneye imza attı.
İŞTE GEZERAVCI'NIN YAPTIĞI DENEYLER
Miyeloi
Gezeravcı, "Miyeloid" deneyiyle galaktik kozmik radyasyonun, yer çekimi değişikliklerinin ve uzayda kalış süresi boyunca maruz kalınan diğer zorlu faktörlerin, astronotların bağışıklık sistemi ve kan yapımı sürecini nasıl etkilediğini araştırdı.
Miyoka ve Uyna
Uzay ve savunma sanayisine kurşunsuz lehimleme konusunda kritik bilgiler sağlayacak "Miyoka" deneyini yapan Gezeravcı, Türkiye'nin uzay, havacılık ve savunma sanayisi için yeni nesil malzeme geliştirme kabiliyeti kazanmasında önemli katkı sunması beklenen "Uyna" deneyini de gerçekleştirdi.
Message
Yer çekimsiz ortamdan etkilenen henüz işlevi keşfedilememiş genler ve bunların bağışıklık sistemiyle ilişkisini araştıran "Message" deneyine ilişkin de çalışmalar yürütüldü.
Pranet ve Gmetal
Muş Bilim ve Sanat Merkezi öğrencilerinin önerisi olan ve öğretmenleri Birsen Geçer'in proje yöneticiliğini yaptığı "Pranet" deneyini de gerçekleştiren Gezeravcı, TÜBİTAK MAM'dan Prof. Dr. İskender Gökalp ile Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Bakan Yardımcısı Ahmet Yozgatlıgil'in proje yöneticisi olduğu uzay araçlarının itki sistemlerinin daha verimli hale getirilmesini amaçlayan "Gmetal" deneyine de imza attı.
Extremophyt
Gezeravcı, ayrıca, Tuz Gölü'nde yetişen endemik Schrenkiella Parvula isimli halofit bitkinin uzay ortamına karşı verdiği fizyolojik ve moleküler tepkileri araştıran "Extremophyte" deneyini yaptı.
Crıspr-Gem ve uzman
Gelecekte uzayda yaşayacak yüksek sayıda insanın ihtiyaç duyacağı besinlerin sağlanması ve kapalı yaşam ortamlarındaki çevresel kontrollere destek vermesi için yeni bitkiler geliştirmeye yönelik ilk adım olan " Crıspr-Gem " ve mikroalg türlerinin uzayda yaşam destek sistemlerinde kullanılmalarının mümkün olup olmadığının araştırıldığı "uzman" deneyleri de bu süreçte gerçekleştirildi.
Algalspace ve Vokalkord
Gezeravcı, uzay ortamında alglerin, karbondioksitten oksijen rejenerasyonu, ek gıda temini, su iyileştirme, yaşam destek alanlarında kullanılmasını araştıran "Algalspace" ve uzayda yaşamaya karşı oluşan hayati tepkimelerin "vokal kord" kaynaklı değişimlerle tespiti ve düşük yer çekimsizliğin sebep olduğu rahatsızlıkların ses frekanslarıyla tanımlanmasını sağlayacak "Vokalkord" deneylerini de sürdürdü.
Oksijen saturasyonu
"Oksijen Saturasyonu" deneyiyle de yapay zeka desteğiyle verilen havanın oksijen seviyesi hesaplanarak düşük yer çekiminin sebep olduğu farklılıklar ve rahatsızlıkların tanımlanması hedeflendi.
Metabola
Gezeravcı, uzay koşullarının insan sağlığı üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmayı amaçlayan "Metabolom" isimli deneyiyle Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki (ISS) son bilimsel çalışmasını gerçekleştirdi.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Güncel, 2024.02.07 07:05