Dolar gözünü 2 liraya dikince Merkez Bankası, 'rezerv silahı' ile sahaya indi. Önce sözlü müdahale geldi, ancak dolar 1.9737 ile rekor kırınca dolar satışları başladı. 7 ihalede 2 milyar 250 milyon dolarlık satış yapıldı. Ancak dolar kuru sadece 2 kuruş aşağıya çekilebildi.
ABD Merkez Bankası'nın FED'in tahvil alımlarını azaltacağını açıklamasının ardından tüm gelişmekte olan ülkelerle birlikte para çıkışı yaşayan Türkiye dün olağanüstü bir gün geçirdi. Doların teknik olarak 1.95 seviyesini kırıp 2 TL'ye doğru ilerlemesi karşısında döviz satışı silahını çeken Merkez Bankası 2 milyar 250 milyon dolarlık satış ile tarihi bir rakama imza attı.
4 MİLYARLIK TALEPLE DOLARI YABANCI ALDI
Buna rağmen doların ateşi sönmek bilmedi. Dolar çıktığı 1.9737 liradan Merkez'in rekor müdahalesi ile 1.95'in altına ancak inebildi. 2.2 milyarlık satışa karşılık yabancıların ve bir kamu kurumunun 4 milyarlık döviz talebi yaptığı öğrenildi. Doların yükselişe sabah saatlerinde Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı yazılı olarak güçlü ek parasal sıkılaştırma uygulamasına başlanacağını açıkladı ve Merkez miktar yöntemiyle repo ihalesi açmadı. Merkez'in sıkılaştırma söylemi, dolar satarak piyasadan TL çekmeyi ifade ediyordu. Merkez ayrıca haziran ayında yüksek çıkan enflasyondan kaygı duymadığını, sadece kredi genişlemesinin sorun olabileceğini açıkladı. Bu da faize dokunmayacağı anlamına geliyordu. Bu müdahalenin ardından gerileyen dolar tekrar yükselince Merkez müdahalelere başladı. Merkez dün 7 ihale ile piyasaya 2 milyar 250 milyon dolar verdi ancak bu bile doları durduramadı. Borsa İstanbul günü % 1.96 kayıpla 71 bin 682 puandan tamamladı.
MERKEZ'İ KUR DEĞİL KREDİ KORKUTUYOR
Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı dün ekonomistlerle de bir toplantı yaptı. Bankacılar Başçı'nın toplantıda Merkez'in adımlarının kurdan ziyade kredi büyümesi nedeniyle atıldığı mesajını verdiğini söylediler. Sunumda, "Sağlanan TL likiditesinin kompozisyonu bir sonraki Kurul toplantısına kadar kademeli olarak net dış varlıklardan net iç varlıklara kaydırılmaya devam edecektir. Bu strateji hem likidite kanalıyla aşırı hızlı kredi genişlemesini yumuşatacak, hem de Türk lirasının değerini destekleyecektir" denildi.
FAİZ SİLAHINI BİR TEK BREZİLYA ÇEKTİ
ABD'nin parasal genişlemeyi durduracağını açıklamasının ardından bir tek Brezilya faiz artırımına gitti. Brezilya faiz oranını yüzde 7.5'ten yüzde 8'e çıkardı. Avrupa ekonomisi durgunlukla boğuşurken ve Amerika'nın da (son gelen veriler umut verici olsa da) tarihinin en büyük işsizlik oranını yaşaması dünya ekonomisinin büyüme açısından iç açıcı bir durumda olmadığını gösteriyor. Büyüyemeyen ekonomi enflasyon yaratmayacağı için bu faiz artışına neden olmayacak. Bu nedenle faiz artırımı şimdi tüm dünya ekonomileri için uzak bir ihtimal olarak görülüyor. Merkez Bankası'nın faiz artırmak yerine döviz silahını çekmesi de dünya ekonomisinin bu durumu yanında aşağıdaki 3 nedene bağlı:
1- ABD'nin faiz oranlarının yüzde 1.6'dan 2.7'ye yükselmesiyle, büyük fonlar gelişmekte olan ülkelerden çıkıp ABD'ye gitme kararı aldı. Bu karar, fonların genel merkezinden alındığı için şimdi MB faiz artırsa bile sürecin önünü kesemeyecek.
2- ABD sadece parasal genişlemeyi durduracağını açıkladı. Buna rağmen faizlerde bu kadar yüksek artış olması ABD ekonomisini bozabilecek. Bu da FED'in geri adım atmasını sağlayabilir, yani parayı geri çekme politikasından vazgeçirebilir. Bu durum ABD'de tartışılmaya başlandı bile.
3- Türkiye'de doların yükselmesinin enflasyon yaratması faizi yukarı çekebilecek. Ancak dolar yükseldiği için fiyatı artacak olan bir çok ürünün talebinin düşmesi de bekleniyor. Bu durumda enflasyon da olamayacak. Yüksek faize gerek kalmayacak.
FED EYLÜLDE ÇEKİLECEK
Wall Street'in önde gelen birçok ekonomisti FED'in tahvil satın alma programını eylülde azaltmasını bekliyor. 21 banka yetkilisinden 17'si parasal daralma öngörüyor.
REZERVİN YÜZDE 2'Sİ SATILDI
Merkez haziran ve temmuzda piyasalara toplam 4 milyar 900 milyon dolar vermiş oldu. 2012'de başlattığı bankaların TL mevduat zorunlu karşılığını döviz olarak tutmalarını izin vermesi ile biriktirdiği 17.7 milyar doların üçte birini son iki ayda geri verdi. Son olarak 105 milyar dolara inen rezervin dünkü satışlarda yüzde 2'si bir kalemde yenilmiş oldu.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2013.07.09 09:42